Blog

  • Αθηνά Χατζηπέτρου: Οι ηγετικές θέσεις ανήκουν σε αυτούς που τολμούν να διεκδικούν

    Αθηνά Χατζηπέτρου: Οι ηγετικές θέσεις ανήκουν σε αυτούς που τολμούν να διεκδικούν

    Το λέει, το πιστεύει και το κάνει καθημερινά πράξη, διοικώντας με ήδη αναγνωρισμένη επιτυχία ένα από τα πλέον σημαντικά οικονομικά ιδρύματα της χώρας. Η Αθηνά Χατζηπέτρου, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΠ), ανέλαβε τον περασμένο Φεβρουάριο την ευθύνη να αναδιοργανώσει έναν οργανισμό προκειμένου να μπορεί να στέκεται έμπρακτα και αποτελεσματικά δίπλα στην ελληνική επιχείρηση.

    Μεταξύ των στόχων που έχει ήδη επιτύχει είναι ότι στην ΕΑΠ η «γυάλινη οροφή» έχει σπάσει, αφού υπάρχει ίσος αριθμός γυναικών και ανδρών σε υψηλόβαθμες θέσεις! Η ίδια δεν φοβάται τις αλλαγές, αξιοποιεί τα εμπόδια για να γίνεται πιο δημιουργική και, όταν κληθεί να απαντήσει για τα στερεότυπα των φύλων, δηλώνει ότι οι ηγετικές θέσεις δεν ανήκουν ούτε στους άντρες ούτε στις γυναίκες, αλλά στους ανθρώπους που τολμούν να διεκδικούν, που έχουν στόχους και όραμα και παλεύουν για την επίτευξή τους. γοητευτικό!

    Τι ακριβώς είναι το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για την καινοτομία και το ESG; Πόσο εύκολα μπορούν να το αξιοποιήσουν νέες γυναίκες που θα επιθυμούσαν μια καινοτόμα δραστηριότητα; Στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα δημιουργούμε καινοτόμα εργαλεία, έχοντας πάντα στο μυαλό μας τις τρέχουσες αλλά και τις μελλοντικές ανάγκες όλων των ελληνικών επιχειρήσεων, χωρίς διακρίσεις. Προσπαθούμε να προσφέρουμε χρηματοδοτικά εργαλεία με προστιθέμενη αξία για τις επιχειρήσεις, με κοινωνικό, οικονομικό αλλά και περιβαλλοντικό αντίκτυπο.
    Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο μας, το «Ταμείο Εγγυοδοσίας Καινοτομίας», συνδυάζει για πρώτη φορά την εγγύηση σε τραπεζικό δανεισμό με την επιβράβευση (σε μορφή επιχορήγησης) για την επίτευξη στόχων καινοτομίας, αειφόρου ανάπτυξης ή αλλιώς ESG.

    Τα προϊόντα μας είναι έτσι δομημένα ώστε να απευθύνονται στο σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων, σε όποιο στάδιο ζωής και αν είναι η επιχείρησή τους και σε όποιον κλάδο και αν δραστηριοποιούνται, και φυσικά στις νέες γυναίκες που επιθυμούν να τολμούν να επιχειρούν και να καινοτομούν!

    Πώς ερμηνεύετε την επιτυχία σχετικά με ότι στα χρόνια της διοίκησης σας πιστώνεστε ένα εντυπωσιακό οικονομικό άλμα-αναμόρφωση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. σε κεντρικό μοχλό για την εφαρμογή της νέας οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης; Στη ζωή μου ακολουθώ αυτό που λένε πως «όσο πιο σκληρά δουλεύω, τόσο πιο τυχερός γίνομαι». Και ναι, θα συμφωνήσω μαζί σας στο ότι σήμερα η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα βρίσκεται στη θέση που της αρμόζει στην ελληνική οικονομία αλλά και στην κοινωνία.

    Τον Φεβρουάριο του 2020 ανέλαβα την ευθύνη αναδιοργάνωσης ενός οργανισμού με υπό διαχείριση δάνεια 280 εκ. ευρώ και η πανδημία απλά δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Όλος ο σχεδιασμός για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας έπρεπε να υλοποιηθεί με πιο γρήγορους ρυθμούς.
    Χρειάστηκε να γίνει ριζικός μετασχηματισμός της Τράπεζας εσωτερικά, ενώ συγχρόνως έπρεπε να στηρίξουμε -και όταν λέω «στηρίξουμε» εννοώ μια πολύ μικρή ομάδα στελεχών- την ελληνική επιχείρηση και να σταθούμε αντάξιοι της εμπιστοσύνης αλλά και της εντολής που είχαμε πάρει από την ελληνική Κυβέρνηση. Δεν είχαμε χρόνο να χάσουμε! Και είμαστε περήφανοι που τα καταφέραμε!

    Δημιουργήσαμε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα χρηματοδοτικά προϊόντα για να καλύψουμε και να διευκολύνουμε την πρόσβαση στη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων -ειδικά των μικρομεσαίων- σε μία περίοδο που η δανειοδότηση είχε γίνει ακόμα πιο «δύσβατη». Ενδεικτικά θα αναφέρω πως κατά τη διάρκεια των δυο τελευταίων ετών χρηματοδοτήσαμε περισσότερα από 38.000 εκταμιευμένα δάνεια αξίας πάνω από 8,3 δισ. ευρώ -και θυμίζω, με αφετηρία τα 280 εκ. ευρώ τον Φεβρουάριο του 2020!

    Εσωτερικά σε τι αλλαγές προχωρήσατε; Στον δικό μας εσωτερικό μετασχηματισμό προχωρήσαμε με σύμμαχο την τεχνολογία σε ένα σχήμα ψηφιακό αλλά συγχρόνως ανταγωνιστικό με νέες οργανωτικές δομές, εταιρική διακυβέρνηση, αλλά και εταιρική κουλτούρα. Θέσαμε πρωταρχική ανάγκη να γίνουμε ευέλικτοι, γρήγοροι και αποτελεσματικοί και κυρίως να μην ακολουθούμε τις εξελίξεις, αλλά αντίθετα να τις ορίζουμε ή να συμπορευόμαστε μαζί τους και προβήκαμε σε «τεκτονικές» αλλαγές. Ο στόχος μας ήταν ένας και το όραμα κοινό: Να σταθούμε δίπλα στην ελληνική επιχείρηση.

    Πάνω από το 60% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, ως γνωστόν, προέρχεται από τις μεσαίες επιχειρήσεις που αναμφισβήτητα συνιστούν και τη ραχοκοκαλιά της Ελληνικής οικονομίας. Την ίδια στιγμή οι επιχειρήσεις αυτές είναι και οι περισσότερο πληγείσες και από τη μακροχρόνια κρίση 2010-2020 αλλά και από την πανδημική κρίση. Τα 2/3 εξ αυτών θεωρούνται από τις τράπεζες ως προβληματικές και συνεπώς δεν έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό. Με ποιο τρόπο η Αναπτυξιακή Τράπεζα μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε να δανειοδοτηθούν βιώσιμες επιχειρήσεις, οι οποίες όμως δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό;

    Βασικό πρόβλημα των ελληνικών ΜμΕ που άντεξαν τη δεκαετή περιπέτεια είναι η πρόσβασή τους σε πηγές χρηματοδότησης. Εκτιμάται πως μόνο 40.000 ΜμΕ θεωρούνται bankable, καλύπτουν δηλαδή τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να λάβουν τραπεζική χρηματοδότηση και αυτό το νούμερο θέλουμε να διευρύνουμε.
    Στόχος μας είναι η παροχή αποτελεσματικής υποστήριξης στις ΜμΕ και της επέκτασης της περιμέτρου των επιχειρήσεων που θα μπορούν να λάβουν τραπεζική χρηματοδότηση μέσα από ένα νέο εργαλείο αξιολόγησης και χαρτογράφησης των ΜμΕ.

    Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια αξιόπιστη βάση δεδομένων που λείπει σήμερα από το σύνολο των εμπλεκομένων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, την οποία θα μπορεί να αξιοποιήσει τόσο η Πολιτεία για στοχευμένες παρεμβάσεις, όσο και οι εμπορικές τράπεζες ως εργαλείο αξιολόγησης των αιτήσεων των επιχειρήσεων με διαφάνεια, ταχύτητα και αξιοπιστία.
    Με αυτόν τον τρόπο θα διευρύνουμε τον αριθμό των επιχειρήσεων που είναι επιλέξιμες και αξιόχρεες, διευκολύνοντας έτσι τη διαδικασία χρηματοδότησης των επιχειρηματικών σχεδίων των ΜμΕ συμβάλλοντας στη μεγέθυνσή τους.

    Στρατηγικά θα έλεγα πως στην HDB βλέπουμε το BANKING AS A SERVICE και παραφράζουμε το «HDB» ως Help Doing Business!
    Πως μεγαλώσατε -είσαστε ανέκαθεν μια χειραφετημένη γυναίκα; Χειραφέτηση σημαίνει να είναι κάποιος υπεύθυνος και να ελέγχει τη ζωή του και τις πράξεις του και αυτό αφορά και στα δύο φύλα. Προτιμώ να αναφέρομαι σε χειραφετημένους ανθρώπους.

    Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που μου έδωσε πολλά ερεθίσματα. Αν με ρωτάτε κατά πόσο πιστεύω στην επιρροή της οικογένειας στη διαμόρφωση, αλλά κυρίως στην ενδυνάμωση του χαρακτήρα των παιδιών της, κατηγορηματικά θα πω πως η οικογένεια «πλάθει» χαρακτήρες. «Υποχρέωση» -αν θα χρησιμοποιούσα αυτήν τη λέξη- της οικογένειας είναι να μεγαλώνει ανθρώπους υπεύθυνους όχι μόνο για τον εαυτό τους αλλά και για την κοινωνία!

    Η οικογένειά μου, μια καθαρά αστική οικογένεια, έδινε σε εμένα και στον αδερφό μου αγάπη και καθοδήγηση, χώρο για πειραματισμούς και προσωπικές επιλογές. Δεν νιώθω ότι έχω στερηθεί κάτι και φυσικά, όταν ήθελα κάτι πολύ, πάντα έβρισκα τον τρόπο για να το κατακτήσω.

     

    Είχα την τύχη και τη χαρά να διδαχθώ σημαντικές αξίες και μία αγάπη για τον πολιτισμό και τη βιβλιομάθεια. Νομίζω ότι απέκτησα κι εγώ τις ίδιες αγάπες!
    Συγχρόνως διδάχτηκα -με διάφορους τρόπους- τη σημασία της οριοθέτησης, το να θέτω στόχους και να τους πετυχαίνω μέσα από σκληρή δουλειά και με πολλή πίστη στο αποτέλεσμα.
    Είχατε μέντορες; Και πώς επηρέασαν κυρίως τις εκδοχές των επιλογών σας; Μέντορας είναι η ίδια η ζωή και όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρεφόμαστε είτε προσωπικά είτε επαγγελματικά. Από όλους τους ανθρώπους και από όλες τις καταστάσεις που βιώνουμε μπορούμε να πάρουμε, να μάθουμε κάτι!

    Είχα βεβαίως την τύχη να θητεύσω σε «επιχειρηματικά σχολεία», πολυεθνικές εταιρίες με δομές και ισονομία στις ευκαιρίες ανέλιξης στους νέους και στις γυναίκες.
    Έτσι έμαθα πως το μόνο που χρειάζεται είναι να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή και να είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε το διαφορετικό και κυρίως να δεχόμαστε την αλλαγή. Ποτέ στη ζωή μου δεν φοβήθηκα την αλλαγή. Είχα εκ φύσεως την πεποίθηση πως μόνο μέσα από την αλλαγή (θετική ή και αρνητική) μπορεί ο άνθρωπος να εξελιχθεί. Μέχρι σήμερα χρειάστηκε πολλές φορές να βγω από το «comfort zone» μου και να αντιμετωπίσω το «άγνωστο». Με απόλυτη ειλικρίνεια μπορώ να σας απαντήσω πως κάθε φορά που έκανα αυτό το βήμα βγήκα με κάποιο τρόπο κερδισμένη.
    Στο πεδίο των οικονομικών σπουδών σας εξειδικευτήκατε και σε μια παράμετρο που εμπεριέχει πολιτισμό. Αυτό ήταν επιλογή σας; Το κομμάτι του πολιτισμού και πιο συγκεκριμένα του ελληνικού πολιτισμού ήταν και εξακολουθεί να είναι για εμένα πηγή έμπνευσης. Αυτός ήταν και ο λόγος που αποφάσισα πριν από λίγο καιρό να καθίσω ξανά στα θρανία και να αποκτήσω έναν μεταπτυχιακό τίτλο στην Πολιτιστική Διαχείριση από το Πανεπιστήμιο του Kent.

    Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας αποτελούσε για εμένα, όπως και για όλους τους Έλληνες, πατριωτικό καθήκον. Έχουμε πολλά πράγματα να διαφυλάξουμε για τις επόμενες γενεές!

    Όσον αφορά στο κομμάτι των οικονομικών σπουδών μου, είχα από τα σχολικά μου χρόνια κλίση στα μαθηματικά κι έτσι ακολούθησα Οικονομικές σπουδές με εξειδίκευση στην Επιχειρησιακή έρευνα. Στη ζωή μου στάθηκα τυχερή καθώς ασχολήθηκα επαγγελματικά με πράγματα που με ενδιέφεραν αλλά κυρίως αγαπούσα και εξακολουθώ να αγαπώ.
    Ποια τα χαρακτηριστικά της -μέχρι σήμερα- διαδρομής σας; Ξεκίνησα την καριέρα μου σε μία γνωστή εταιρεία συμβούλων και στη συνέχεια ως στέλεχος της πολυεθνικής Johnson and Johnson.
    Είχα ήδη αποκτήσει ακαδημαϊκή παιδεία σε οικονομικά, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και ένα πολύ καλή γνώση 3 ξένων γλωσσών, προσόντα ελκυστικά στις πολυεθνικές εταιρίες που δημιουργούσαν τη δεκαετία του 1990 θυγατρικές στη χώρα μας.

    Δουλεύοντας αδιάκοπα αλλά και σε δομημένο πλαίσιο κατάφερα στα 30 μου, ταυτόχρονα με τον ρόλο της μητέρας, να αναλάβω τον ρόλο της περιφερειακής οικονομικής διευθύντριας στην Coca Cola Ελλάς.

    Το millennium με βρίσκει επικεφαλής της Οικονομικής Διεύθυνσης στην εταιρεία Beiersdorf Ελλάς, τη γνωστή «Nivea». H επόμενη θέση μου ήταν αυτή του Chief Financial Officer (CFO) του ομίλου Toyota Hellas Α.Ε., έχοντας ευθύνη για τις 9 εταιρίες του ομίλου. Στη μέση της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας ξεκίνησε η συμβουλευτική μου καριέρα και διετέλεσα μόνιμη σύμβουλος του ‘’Nederlands Enterprise Agency’’(RVO) και της οικονομικής επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE).

    Μετά από αυτήν την πολυετή διαδρομή έφτασα στη θέση της Προέδρου και Διευθύνουσας Συμβούλου της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. (HDB).
    Τα σημαντικότερα εργαλεία σας; Η δύναμή μου είναι η οικογένειά μου «εξ αίματος» ή «εξ επιλογής», όπως είναι οι φίλοι μου! Το περιβάλλον μου είναι δίπλα μου σε όλες τις στιγμές της ζωής μου, κρίνοντας αλλά και στηρίζοντας με αγάπη τις επιλογές μου.

    Αυτά που με αντιπροσωπεύουν είναι η διάθεση για δημιουργία, η επιμονή και η θετική σκέψη. Είναι πρόκληση για εμένα οι δύσκολοι στόχοι!
    Όσο πιο δύσκολος είναι ο στόχος, όσο πιο πολλά είναι τα εμπόδια, τόσο πιο δημιουργική και ενθουσιώδης γίνομαι για να πετύχω, με σκληρή δουλειά. Ταυτόχρονα, η πολυετής εμπειρία μου σε δομημένα εργασιακά περιβάλλοντα, όπως είναι οι πολυεθνικές εταιρίες, με έχει διδάξει την αξία της αφοσίωσης στον στόχο, της ανταμοιβής μόνο μέσα από απτά αποτελέσματα, της αξιοκρατίας, της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας σε κάθε βήμα.

    Όλα γίνονται αρκεί κάποιος να το πιστέψει και φυσικά να δουλέψει για αυτό.
    Ώστε να ξεπερνά και τα εμπόδια; Είμαι πεπεισμένη ότι μόνον ο εαυτός μας μπορεί να μας σταθεί εμπόδιο.
    Πιστεύω, επίσης, πολύ στη δύναμη της ομάδας -έχει την ικανότητα να σε εμπνεύσει, να σε στηρίξει και σίγουρα να σε πάει μπροστά. Ανέκαθεν επιδίωκα να αποτελώ μέλος μιας ομάδας με γνώσεις, με φρέσκιες ιδέες αλλά κυρίως με όρεξη και πάθος για δουλειά!
    Η ανάδειξή σας σε έναν σκληρά ανταγωνιστικό χώρο τι απαίτησε; Ανάστημα, ευελιξία, διορατικότητα, παραχωρήσεις; Δεν υπάρχουν μυστικά επιτυχίας! Υπάρχουν όμως τα όνειρά μας και η πίστη στον εαυτό μας για να τα πραγματοποιήσουμε.

    Στον εργασιακό μου βίο τα χρόνια αυτά δεν ήταν πάντα στρωμένα με ροδοπέταλα, ειδικά σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα.
    Χρειάζεται σκληρή δουλειά, πίστη στις ικανότητές μας, αφοσίωση, προσαρμοστικότητα, ανθεκτικότητα και προσήλωση στον οποιοδήποτε στόχο έχουμε θέσει. Ο άνθρωπος από τις δυσκολίες μαθαίνει και προοδεύει, ώστε να μπορεί να προχωρήσει μπροστά.
    Η γνώση είναι δύναμη- το πιστεύετε στην πράξη; Πιστεύω πολύ στην απόκτηση γνώσεων τόσο ως επαγγελματικό εργαλείο όσο και ως εφόδιο για την προσωπική εξέλιξη των ανθρώπων. Η ίδια η γνώση είναι δύναμη όταν εφαρμόζεται και γίνεται πράξη.

    Ο ρόλος επιρροής της γυναίκας στις δυτικές κοινωνίες γίνεται όλο και ισχυρότερος. Εσείς, πώς ορίζετε τη δυναμική της-το women in business; Η ικανότητα δεν έχει φύλο! Οι γυναίκες σήμερα έχουμε γνώσεις και δεξιότητες εφάμιλλες, ανταγωνιστικές και κάποιες φορές ανώτερες των ανδρών που φτάνουν στην κορυφή της ηγετικής πυραμίδας. Παρόλα αυτά, το εργασιακό χάσμα -και ιδιαίτερα ως αρνητική συνέπεια της πανδημίας- εξακολουθεί να υφίσταται.

    Είναι γεγονός πως η εργασιακή αναγνώριση των γυναικών και η επαγγελματική τους ανέλιξη εξακολουθεί να συνοδεύεται από πολύ ισχυρά και παλαιωμένα στερεότυπα.
    Ωστόσο, όπως έχω πει επανειλημμένα, οι ηγετικές θέσεις δεν έχουν φύλο. Δεν ανήκουν ούτε στους άντρες αλλά ούτε στις γυναίκες. Ανήκουν σε αυτούς που τολμούν να διεκδικούν, που έχουν στόχους και όραμα και παλεύουν για την επίτευξη αυτών, ανεξαρτήτως φύλου.

    Ωστόσο, τι έχετε να πείτε για την ευαλωτότητα της; Κάθε γυναίκα είναι δυνατή εκ φύσεως. Αυτό που συχνά λείπει όμως είναι η αυτοπεποίθηση και όχι η ψυχική δύναμη.
    Οι γυναίκες σήμερα πρέπει να ενθαρρύνονται στη λήψη πρωτοβουλιών. Να μαθαίνουν να διεκδικούν και να δημιουργούν τις ευκαιρίες που τους αξίζουν-είναι σημαντικό από την σχολική κιόλας ηλικία. Πρέπει να καταρρίψουμε τα στερεότυπα που σχετίζονται με τους ρόλους των δύο φύλων. Στο επίπεδο των επιχειρήσεων θα πρέπει να γίνουμε φορείς αλλαγής για την πραγματική ισότητα των φύλων στο χώρο εργασίας.

    Στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα το πετύχαμε και είμαι πολύ περήφανη για αυτό! Σπάσαμε τη «γυάλινη οροφή» και καταφέραμε να έχουμε τον ίδιο αριθμό γυναικών και ανδρών σε υψηλόβαθμες θέσεις! Έχουμε κουλτούρα ίσων ευκαιριών και ίδιων αμοιβών και αυτό είναι παράδειγμα.

    Αν μπορώ να δώσω κάποια συμβουλή στη σημερινή γυναίκα είναι να μην επιτρέπει στον εαυτό της να αμφιβάλει και να αμφισβητεί τις ικανότητές της. Ο στόχος είναι πιο σημαντικός από τον οποιοδήποτε φόβο. Χρειάζεται τόλμη και θάρρος λοιπόν και να βγαίνουμε από το «comfort zone», όπου και όποτε αυτό απαιτείται.
    Τι διαβάζετε -τι σάς χαλαρώνει; Διαβάζω πολύ από παιδί και μάλιστα 2-3 βιβλία παράλληλα. Επιλέγω βιβλία αυτοβιογραφικά, ιστορικά, μυθιστορήματα ακόμα και ποίηση. Το διάβασμά μου είναι πολυσυλλεκτικό και σε καμία περίπτωση μονοδιάστατο. Είναι σπουδαίο να μπορείς να κάνεις πολλά και διαφορετικά «ταξίδια» χωρίς ουσιαστικά να κάνεις ούτε ένα βήμα. Δεν είναι τυχαίο που λένε πως η μηχανή του χρόνου υπάρχει και δεν είναι άλλη από τα βιβλία!

    Πόσο εφικτή η ισορροπία προσωπικής κι επαγγελματικής ζωής; Είναι πραγματικά δύσκολη ειδικά όταν είσαι εργαζόμενη γυναίκα με τους ρόλους της μητέρας, συζύγου, κόρης και φίλης, αλλά δεν είναι ανέφικτη!

    Τόσο η προσωπική όσο και η επαγγελματική επιτυχία απαιτούν χρόνο, προσπάθεια και αφοσίωση. Οι γυναίκες που προσπαθούμε να συνδυάσουμε καριέρα και προσωπική ζωή γνωρίζουμε ότι είναι πολύ δύσκολο να εκπληρώσουμε όλες τις διαφορετικές υποχρεώσεις που έχουμε μέσα στην ημέρα! Προσωπικά ως σύζυγος και μητέρα -ειδικά στην αρχή της καριέρας μου- προσπαθούσα πολύ να ισορροπήσω και να κατανείμω τον χρόνο μου.

    Η ισορροπία έχει να κάνει με τη σωστή επιλογή την κάθε στιγμή, την εμπιστοσύνη στο ένστικτό μας για το που χρειάζεται να αφιερώσουμε χρόνο και ενέργεια, με γνώμονα τους στόχους και τις αξίες που είναι σημαντικές για τη ζωή μας.

    Αυτή λοιπόν η πολυπόθητη και πολυσυζητημένη ισορροπία δεν είναι μετρήσιμη και αντικειμενική. Είναι περισσότερο μια προσωπική αίσθηση που έχει κάθε μία μας και αρκεί να την αναζητήσουμε… Συνεπώς, εφαρμόζω την «τέχνη του εφικτού» ως μέθοδο ισορρόπησης των ρόλων που έχω στη ζωή μου.
    Ποια η σημασία των κοινωνικών δικτύων σήμερα για την προσωπική μας ζωή; Είναι αναγκαία και έχουν πολλά θετικά στοιχεία, παράλληλα όμως πιστεύω στην προσωπική, ουσιαστική, ανθρώπινη επαφή και στην κατ’ ιδίαν επικοινωνία.

    Όπως και σε όλα τα πράγματα στη ζωή χρειάζεται να βρίσκουμε τη χρυσή τομή, να μπορούμε να φιλτράρουμε και να επεξεργαζόμαστε την πληροφορία πριν καταλήξουμε σε συμπεράσματα και συγκρίσεις.

    Οι αρχές σας, που δεν θα διαπραγματευόσαστε. Ειλικρίνεια και δικαιοσύνη. Και τα δυο αυτά πηγάζουν από τον ίδιο μας τον εαυτό, αλλά έχουν ταυτόχρονα κοινωνικό πρόσημο και αποτελούν αξίες της Δημοκρατίας. Σέβομαι τους ανθρώπους και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και επιδιώκω να είμαι δίκαιη και αντικειμενική.

     

  • Οικονομικός αναλφαβητισμός και η σημασία της επιμόρφωσης

    Οικονομικός αναλφαβητισμός και η σημασία της επιμόρφωσης

    Από τoν Σπύρο Παπαθανασίου Επίκουρο Καθηγητή, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

    Κοινός τόπος είναι ότι ο οικονομικός αναλφαβητισμός αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό -και όχι μόνο- πρόβλημα στα παγκοσμιοποιημένα πλέον χρηματοοικονομικά συστήματα. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η ανεπαρκής γνώση οικονομικών/ επιχειρηματικών εννοιών έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο των κυβερνήσεων όσο και των επιχειρήσεων.

    Τα τελευταία χρόνια, μέσα από τη μεγάλη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, τόσο οι Έλληνες όσο και οι Ελληνίδες ως πολίτες και ως επιχειρηματίες, κάθε ηλικίας, ήρθαν σε επαφή σε μεγαλύτερο βαθμό με τη μεταβαλλόμενη οικονομική πραγματικότητα και έπρεπε, και πρέπει, να κατανοήσουν σημαντικές οικονομικές/ επιχειρηματικές έννοιες. Παράλληλα, η επιχειρηματικότητα αποτελεί επείγουσα λύση, τώρα που το δημόσιο δείχνει να έχει κλείσει τους «κρουνούς» της απασχόλησης. Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα καταγράφει το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, στη χώρα μας καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό άνεργων γυναικών, με την Ισπανία να ακολουθεί.

    Η αντίληψη ότι η οικονομική/ επιχειρηματική εκπαίδευση, αλλά και οι διαφόρου τύπου εκπαιδευτικές δραστηριότητες που αφορούν στις οικονομικές/ επιχειρηματικές λειτουργίες, ενδιαφέρουν μόνο εκείνους που ακολουθούν οικονομικές σπουδές ή δουλεύουν σε αμιγώς οικονομικές επιχειρήσεις και οργανισμούς, είναι πλέον ξεπερασμένη και συχνά λειτουργεί ανασχετικά στην προσπάθεια ένταξης των πτυχιούχων στην αγορά εργασίας αλλά και πολλών επιχειρηματιών να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται.

    Συμβαίνει συχνά οι πολίτες, ανεξάρτητα από το αντικείμενο σπουδών ή το επάγγελμα που ακολουθούν, να εργάζονται στο πλαίσιο μιας επιχείρησης η οποία απαιτεί από αυτούς να εμπλακούν σε διεργασίες που ενδεχομένως απέχουν πλήρως από αυτά που σπούδασαν στο πλαίσιο των τριτοβάθμιων σπουδών τους. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στην περίπτωση που ένα άτομο το οποίο δεν έχει σπουδάσει οικονομικά αποφασίζει να δημιουργήσει μια δική του επιχείρηση, η οποία θα δραστηριοποιείται στο αντικείμενο σπουδών του. Η έλλειψη γνώσεων και επιχειρηματικών/ επαγγελματικών δεξιοτήτων είναι εμφανής και οδηγεί τους νέους αλλά και τους παλαιότερους επιστήμονες είτε να δαπανήσουν ένα τμήμα των περιορισμένων πόρων τους σε “ειδικούς” με αμφίβολα αποτελέσματα είτε να οδηγούνται σε θεμελιώδη επιχειρηματικά λάθη.

    Συμπληρώνοντας τα παραπάνω κομμάτια του «πάζλ», ένας νέος αλλά και ένας παλαιότερος επιχειρηματίας έχουν «κέρδος» από την περαιτέρω γνώση και επιμόρφωση σε επιχειρηματικά θέματα. Ειδικότερα, η εισαγωγή κάποιων περιφερειακών οικονομικών εννοιών και στοιχείων επιχειρηματικότητας στον Έλληνα και την Ελληνίδα θα τους οδηγήσουν στη βελτίωση της επαγγελματικής τους οπτικής και θα τους εξοικειώσουν με το σύνθετο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον. Κάθε επιστήμονας είναι σίγουρο ότι κατέχει άριστα την επιστήμη του και ότι έχει όλη την επάρκεια να εξασκήσει το επάγγελμα του. Ωστόσο, παρά το ότι γνωρίζει άριστα την επιστήμη του, δεν γνωρίζει τα συναλλακτικά ήθη, δεν είναι εξοικειωμένος στην επαφή με τα πιστωτικά ιδρύματα, με διαδικασίες δάνειου και άλλα επιμέρους διαχειριστικά θέματα. Δεν γνωρίζει πού θα πρέπει επακριβώς να εγκαταστήσει την επιχείρησή του και γιατί, να συντάξει ένα άτυπο επιχειρηματικό πλάνο και σχέδιο, να παρακολουθήσει τις βέλτιστες πρακτικές σε άλλα θέματα εκτός της στενά οριζόμενης ειδικότητας του. Επίσης, δεν έχει σφαιρικές γνώσεις marketing.

    Δύο είναι οι βασικές προϋποθέσεις του «επιχειρείν», η καινοτομία και η δημιουργικότητα. Παράλληλα, ο νέος επιχειρηματίας πρέπει να είναι συνεχώς σε επαφή με την εξελισσόμενη κοινωνική συμπεριφορά, πράγμα που θα τον βοηθήσει να κάνει και προβλέψεις σε νέα οικονομικά δεδομένα και καταστάσεις. Ας θυμηθούμε ότι, κατά τον Βενιαμίν Φραγκλίνο, μια επένδυση στην εκπαίδευση αποδίδει τον καλύτερο τόκο.

  • Οι νέες προκλήσεις και ευκαιρίες στο Παγκόσμιο γίγνεσθαι και ο ρόλος των Ελληνίδων στο Επιχειρείν και την Επιστήμη

    Οι νέες προκλήσεις και ευκαιρίες στο Παγκόσμιο γίγνεσθαι και ο ρόλος των Ελληνίδων στο Επιχειρείν και την Επιστήμη

    Θα ήθελα να ξεκινήσω αυτό το πρώτο μου άρθρο,σε ένα νέο και πολλά υποσχόμενο περιοδικό, με μια προσωπική μου άποψη. Για να είμαι όμως πιο ακριβής και δίκαιος, την ίδια σχεδόν άποψη, συμμερίζονται και πολλοί άλλοι οικονομολόγοι αλλά και επαΐοντες της δημόσιας και πολιτικής ζωής του τόπου και διεθνώς.

    «Ο Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος, δυστυχώς, δεν θα είναι μια παρένθεση στα μαύρα κατάστιχα της παγκόσμιας ιστορίας, αλλά ο επαναπροσδιορισμός της οικονομικής παγκοσμιοποίησης καθώς και η ριζική αλλαγή στην διεθνή συστοιχία πολιτικών και στρατιωτικών συμμαχιών.» Δεν έχει πλέον τόσο μεγάλη σημασία να αναλύσουμε τις ευθύνες του Πούτιν ή του Ζελένσκι ή τον ρόλο της Αμερικής και των χωρών του ΝΑΤΟ σ ’αυτήν την διένεξη, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα για πάνω από 120 ημέρες.

    Αυτό που πλέον έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και βαρύτητα, είναι το πώς θα διαμορφωθεί ο κόσμος, και μάλιστα στο επιχειρείν, αμέσως μετά την λήξη του Στρατιωτικού Σκέλους που κατά την άποψη μου είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Μελετώντας λοιπόν, με λίγη προσοχή, τα πρώτα σημάδια των κινήσεων των πρωταγωνιστών στην οικονομική και πολιτική σκακιέρα, οδηγούμεθα με αρκετή βεβαιότητα, στο συμπέρασμα ότι η Αμερική και η Ευρώπη, με κάποιους ακόμα συμμάχους, που ακόμα διαμορφώνονται, θα βρεθούν σε μία άνευ προηγούμενου, και εφ’ όλης της ύλης, αντιπαράθεση με την Ρωσία, την Κίνα, την Ινδία, την Νότια Αφρική (BRICS) και με άλλους συμμάχους τους, που και αυτοί βρίσκονται υπό διερεύνηση και συστοίχιση.

    Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως και οπωσδήποτε έναρξη Γ΄ παγκοσμίου πολέμου. Σημαίνει όμως, οικονομικό και πολιτικό δίπολο, όπου πρώτες ύλες, ενέργεια και τελικά αγαθά θα διακινούνται με προτεραιότητες και προνομιακές τιμές στις φίλες χώρες ένθεν κακείθεν.

    Σαν αποτέλεσμα, αναπόφευκτα, τα μοντέλα παραγωγής θα αλλάξουν ριζικά παγκοσμίως, αφού χώρες που προμηθεύονται σήμερα τελικά αγαθά ή πρώτες ύλες για την βιομηχανία τους, από χώρες μη «φιλικές» του αύριο, θα πρέπει να βρουν άμεσα ή βραχυπρόθεσμα αξιόπιστες εναλλακτικές. Για παράδειγμα, η Ευρώπη καλείται να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, γεγονός που δεν επείγει την Κίνα ή την Ινδία, αφού καλύπτονται από τα Ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Η Αμερική θα πρέπει να ξεχάσει τα φθηνά μικροτσίπ, που εισάγει από Κίνα και Ταιβάν, η Ρωσία θα πρέπει να βελτιώσει άμεσα το τεχνολογικό της επίπεδο, σε πολλούς τομείς, και η Κϊνα να στηρίξει τους επί σειρά ετών υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξής της στην εσωτερική αγορά ή στην εξωστρέφειά της σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές και όχι όπως σήμερα, σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Αυτά σαν μικρά παραδείγματα. Υπάρχει ολόκληρος κατάλογος και μάλιστα με βασικά αγαθά, όπως του πρωτογενή τομέα, που θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

    Η Ελλάδα, αρκετά μικρή για να αλλάξει αυτήν την προδιαγεγραμμένη, όπως φαίνεται, εξέλιξη των πραγμάτων, πολύ σημαντική όμως για έναν λαό με πολύ βαριά πολιτισμική παγκόσμια παρακαταθήκη. Σε ποια πλευρά του δίπολου θα τοποθετηθεί, δεν χρειάζεται να προβληματιστούμε ούτε στιγμή. Αξίζει όμως να προσπαθήσουμε να προΐδουμε τις ευκαιρίες και τις απειλές. Σαν να ξεκινάμε από την αρχή μια εταιρεία και καταπιανόμαστε με την κλασική SWOT ανάλυση.

    Όλοι γνωρίζουμε τις βασικές αδυναμίες της όπως η ενέργεια, η εξάρτηση της γενικά από τις εισαγωγές, το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, το αντιπαραγωγικό κράτος, η μικρή εσωτερική αγορά και συγχρόνως η μεγάλη εσωστρέφεια των επιχειρήσεων, η ύπαρξη πολύ μεγάλου ποσοστού (97%) μικρομεσαίων επιχειρήσεων και μάλιστα χωρίς πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό και βέβαια η πολύ μικρή συμμετοχή των γυναικών σε επιτελικές θέσεις στην παραγωγική διαδικασία και στις πολιτικές αποφάσεις. Υπάρχουν όμως και σημαντικά θετικά και κυρίως ευκαιρίες (opportunities) σε ένα νέο διεθνές περιβάλλον.

    Η ανάπτυξη των ΑΠΕ, έστω και μεσοπρόθεσμα, ευνοεί μια χώρα όπου ο ήλιος και ο άνεμος είναι βασικά χαρακτηριστικά της. Ο τουρισμός και η ναυτιλία, κατέχουν τις πρώτες θέσεις, σε παγκόσμιο επίπεδο, με ανερχόμενες μάλιστα προοπτικές. Ο πρωτογενής τομέας, που όπως προαναφέραμε θα είναι από τους πρωταρχικούς τομείς που θα αναμορφωθούν μετά τον ΡωσοΟυκρανικό πόλεμο, προσφέρει στην χώρα μας μεγάλα συγκριτικά πλεονεκτήματα, αρκεί να σκύψουμε επάνω τους με αγάπη και σύγχρονες μεθόδους παραγωγής και marketing. Ο εκσυγχρονισμός της Δημόσιας διοίκησης, της διαφάνειας και του κράτους δικαίου, με σοβαρή προσπάθεια, μπορεί να γίνει πολύ γρήγορα επιταχυντής της ατμομηχανής της Ελληνικής οικονομίας. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα επόμενα 6-7 χρόνια αγγίζουν σχεδόν τα 100 δισεκατομμύρια χωρίς να υπολογίζουμε τις ξένες επενδύσεις. Και τέλος, η αξιοποίηση των επιστημονικά και τεχνολογικά εκπαιδευμένων νέων, εντός και εκτός Ελλάδας, είναι ένας must αλλά και απόλυτα εφικτός στόχος. Σήμερα δε, αναμφισβήτητα, είναι η απαραίτητη βάση για την ανάπτυξη στο χώρο της υγείας (πχ. Φαρμακοβιομηχανία) σε startups τεχνολογικές εταιρείες, σε βιοτεχνολογικά προϊόντα, σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης κ.α. Άφησα τελευταίο τον ρόλο και την προοπτική των Ελληνίδων σε όλο αυτό το νέο γίγνεσθαι του επιχειρείν και της επιστήμης.
    Κατ’ αρχήν να ξεκαθαρίσουμε, ότι το επιχειρείν και η επιστήμη, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους έννοιες. Αυτό το έθεσαν και οι αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι, που όρισαν σαν επιστημονική, κάθε εργασία που εκτελείται με συνέπεια και μεθοδικότητα.

    Η Θεά Αθηνά μονομαχεί με τον σκληροτράχηλο Ποσειδώνα και κερδίζει την διεκδίκηση της πόλης των Αθηνών.
    Αν και μυθικό πρόσωπο, έχαιρε του σεβασμού και της λατρείας των αρχαίων Ελλήνων και είχε καθοριστική θέση σε όλα τα μεγάλα συμβάντα της αρχαιότητας.

    «Οι Ελληνίδες λοιπόν, που σήμερα καταγράφουν πανευρωπαϊκά αρνητικά ρεκόρ συμμετοχής σε επιτελικές θέσεις στην παραγωγή (20-25%) αλλά και στην πολιτική επικαιρότητα, είναι κατά την άποψη μου η μεγάλη ελπίδα για την δυνητική οικονομική και πολιτική «επανάσταση» της χώρας. Και δεν είμαι υπερβολικός».
    Η επιτάχυνση της αναπτυξιακής διαδικασίας στην Ελλάδα, προϋποθέτει αλλαγή νοοτροπίας, επιμόρφωση και ευελιξία στις νέες συνθήκες αγοράς. Με το μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών να είναι εκτός επιτελικών θέσεων, στην παραγωγή και την Δημόσια Διοίκηση, παράλληλα να σπουδάζει με εντυπωσιακούς ρυθμούς και αποτελέσματα, αποδεδειγμένα να είναι πιο προσαρμόσιμες σε νέες μορφές εργασίας, και τέλος να αντιλαμβάνονται καλύτερα από τους άνδρες τις αξίες της ειρήνης και της συμφιλίωσης, ακόμα και σε συνθήκες ακραίου ανταγωνισμού, πείτε μου εσείς καλύτερη δεξαμενή έμψυχου δυναμικού, απ’ όπου θα αντλήσει τα απαραίτητα συστατικά μια ενδεχόμενη και προπάντων επιδιωκόμενη, οικονομική και συνάμα πολιτική επιτάχυνση της ελληνικής πραγματικότητας. Η δεξαμενή του αντρικού κεφαλαίου, σε ένα σημαντικό βαθμό, είναι σήμερα κουρασμένη και δυστυχώς δεδομένη. Η μεγάλη ελπίδα είναι η δεξαμενή των γυναικών, που και αναξιοποίητη περιμένει στην κυριολεξία στο περιθώριο, και διαθέτει φυσικά και επίκτητα προσόντα για ένα αποφασιστικό άλμα προς τα εμπρός.

    Ωστόσο, και παρά τις θετικές συγκυρίες, όπως τις αναλύσαμε παραπάνω, αγαπητές μου κυρίες, να είστε σίγουρες ότι τίποτα δεν θα σας χαριστεί από μια σίγουρα ανδροκρατούμενη κοινωνία. Θα πρέπει με πείσμα, που άλλωστε σας διακρίνει, και αποφασιστικότητα, να διεκδικήσετε τον χώρο που σας ανήκει. Θα πρέπει να ξεπεράσετε τα όποια αδύνατα χαρακτηριστικά σας (εσείς τα ξέρετε καλύτερα από εμάς τους άνδρες) και να συνειδητοποιήσετε τα συγκριτικά σας πλεονεκτήματα. Το βέβαιο είναι, ότι η ελληνική κοινωνία, σας χρειάζεται περισσότερο ίσως παρά ποτέ. Ανέφερα παραπάνω ότι το οικονομικό δίπολο δεν σημαίνει απαραίτητα και το ξέσπασμα του Γ΄ παγκοσμίου πολέμου. Αυτό όμως δεν το αποκλείω και παντελώς. Περισσότερες γυναίκες, παγκοσμίως, σε θέσεις πολιτικές και οικονομικές, πιστεύω ότι θα αποτελέσουν ένα ισχυρό ανάχωμα στην ανόητη επιθετικότητα και ανταγωνιστικότητα του «ισχυρού» φύλου.

    Το νέο περιοδικό “Women in Business and Science” έρχεται σαν αρωγός, σε μια πανεθνική όπως πρέπει να είναι προσπάθεια, αξιοποίησης του γυναικείου παράγοντα για ένα δυναμικό ξεκίνημα της Ελληνικής Οικονομίας και Επιστήμης, μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον με τεράστιες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες.

    Καλό καλοκαίρι