Category: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ έχουν αποτυπωθεί με το πιο εμφατικό τρόπο στις εκθέσεις Draghi και Letta.

H έκθεση Draghi για το μέλλον της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ κατέστησε σαφές ότι το έλλειμα παραγωγικότητας της Ευρώπης, σε σχέση με τους κύριους ανταγωνιστές της, σχετίζεται με την αδυναμία της να αναπτύξει και να ανταγωνιστεί στους κλάδους της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Ταυτοχρόνως, ανέδειξε το θέμα του διοικητικού φόρτου και της ανάγκης σημαντικής απλοποίησης, ως μείζονος σημασίας.

Αντίστοιχα, η έκθεση Letta ‘Much more than a market’ ανέδειξε τους στρατηγικούς τομείς της ενέργειας, των κεφαλαιαγορών και των τηλεπικοινωνιών όπου ο κατακερματισμός εντός της ενιαίας αγοράς υπονομεύει τη δυνατότητα της ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική στο νέο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, οι φραγμοί εντός της ενιαίας αγοράς σε αγαθά και υπηρεσίες αντιστοιχούν σε εσωτερικούς δασμούς ≈ 45% και 110% αντίστοιχα.

Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας  που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιανουάριο 2025 και τα δέκα πακέτα διοικητικής απλοποίησης τα οποία έχουν προταθεί και, σε ένα βαθμό, ολοκληρωθεί αποτελούν ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα.

Ωστόσο, οι επιχειρήσεις δεν νιώθουν την ανακούφιση στην καθημερινότητά τους. Σύμφωνα με το Reform Barometer της BusinessEurope που δημοσιοποιήθηκε το Μάρτιο του 2026, η ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα θεωρεί ότι το επενδυτικό περιβάλλον παραμένει σε μεγάλο βαθμό στάσιμο παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι το μήνυμα που ανέδειξε και ο ΣΕΒ σε κοινή επιστολή με τη ΒusinessEurope προς τον πρωθυπουργό τον Φεβρουάριο του 2026 ενόψει της συνάντησης των αρχηγών κρατών μελών στο Alden Biesen.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο της ΕΕ και Ευρωπαϊκή Επιτροπή), υιοθέτησαν, κατά τη διάρκεια του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο στις 23 Απριλίου, τον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά».

Πρόκειται για μία πολιτική διακήρυξη που αποσκοπεί στην επιτάχυνση πολλαπλών νομοθεσιών που, είτε βρίσκονται σε στάδιο διαπραγμάτευσης είτε αναμένεται να ανακοινωθούν στην συντριπτική τους πλειοψηφία εντός του 2026, με στόχο την υιοθέτησή τους έως το τέλος του 2027.

Οι προτεραιότητες του οδικού χάρτη δομούνται σε 5 πυλώνες

– Διοικητική απλοποίηση (Simplifying rules)

– Εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς (A more integrated single market)

– Προάσπιση ισχυρού εμπορίου (Championing strong trade)

– Μείωση των τιμών της ενέργειας και απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές (Reducing energy prices and decarbonising)

– Προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και της τεχνητής νοημοσύνης (Driving the digital and AI transformation)

Τα χρονοδιαγράμματα που τίθενται είναι εξαιρετικά φιλόδοξα. Χαρακτηριστικά, ο στόχος για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το σχέδιο επιτάχυνσης της βιομηχανικής παραγωγής, του Industrial Accelerator Act (ενός εξαιρετικά σύνθετου και αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου) ορίζεται για το τέλος του 2026.

Στην ίδια λογική, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θέτουν ως ορόσημο το τέλος του 2027 για την οριστικοποίηση της αναθεώρησης των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και εκτιμάται ότι θα αποτελέσει αντικείμενο έντονων διαπραγματεύσεων.

O οδικός χάρτης φαίνεται να ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις της επιχειρηματικότητας για πιο αποφασιστική δράση σε επίπεδο ΕΕ, όπως αποτυπώθηκαν στην πρόσφατη δημοσίευση της BusinessEurope «From Ambition to Delivery: An urgent call for action in 2026».

Όπως ωστόσο έχει επανειλημμένως τονίσει η BusinessEurope, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την παρουσία ισχυρών μηχανισμών παρακολούθησης της υλοποίησης.

Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα εκτινάχθηκαν οι παγκόσμιες επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων στο ξεκίνημα του 2026, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να συνεχίζει να λειτουργεί ως ο απόλυτος «μαγνήτης» και το λογισμικό να παραμένει ο κυρίαρχος επενδυτικός τομέας διεθνώς. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Venture Pulse της KPMG Private Enterprise, η παγκόσμια αγορά VC υπερδιπλασίασε την αξία των επενδύσεων μέσα σε ένα τρίμηνο, ανεβαίνοντας από τα $128,6 δισ. δολάρια του 4ου τριμήνου του 2025 σε ιστορικό ρεκόρ $330,9 δισ. δολαρίων το 1ο τρίμηνο του 2026.

Το ενδιαφέρον κατευθύνεται όχι μόνο σε εταιρείες μεγάλων LLM, αλλά σε startups που εφαρμόζουν ΑΙ σε διάφορους κλάδους και αγορές.

Την ίδια στιγμή, το λογισμικό διατήρησε την κυριαρχία του ως ο μεγαλύτερος αποδέκτης επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων παγκοσμίως, προσελκύοντας $225,2 δισ., ποσό σχεδόν ισοδύναμο με το σύνολο των επενδύσεων του 2025 και πολύ κοντά στο ιστορικό ρεκόρ του 2021. Πίσω από τη θεαματική αυτή άνοδο βρέθηκε η πρωτοφανής συγκέντρωση κεφαλαίων σε mega-deals, κυρίως γύρω από εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης.

Μόνο δέκα γύροι χρηματοδότησης ξεπέρασαν τα $2 δισ. ο καθένας, συγκεντρώνοντας συνολικά πάνω από $206 δισ. μέσα σε ένα τρίμηνο. Μεταξύ των μεγαλύτερων συμφωνιών ξεχώρισαν η OpenAI με $122 δισ., η Anthropic με $30,6 δισ., η xAI με $20 δισ., η Waymo με $16 δισ. και η Databricks με $7 δισ.

Όπως επισημαίνει η KPMG, «η αγορά VC  ξεκίνησε το 2026 με  mega-deals σε κλίμακα που δεν έχουμε ξαναδεί, με την ΑΙ να παραμένει στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος όχι μόνο γύρω από τις εταιρείες μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, αλλά γύρω από startups που αξιοποιούν εφαρμογές AI σε διαφορετικούς τομείς της οικονομίας».

Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στη διεύρυνση των επενδύσεων πέρα από τα λεγόμενα foundational models. Οι επενδυτές κατευθύνουν πλέον κεφάλαια σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε data centers, ημιαγωγούς, agentic AI, physical AI και εξειδικευμένες εφαρμογές ανά κλάδο, από τη βιομηχανία και την ενέργεια μέχρι την υγεία και τις νομικές υπηρεσίες.

Παγκόσμια κατανομή

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν η αδιαμφισβήτητη «μηχανή» της παγκόσμιας αγοράς VC. Οι επενδύσεις στην Αμερική εκτινάχθηκαν από $78,6 δισ. σε $270,1 δισ. μέσα σε ένα τρίμηνο, με σχεδόν το σύνολο της αύξησης να προέρχεται από τις ΗΠΑ. Μόνο η αμερικανική αγορά συγκέντρωσε $267,2 δισ., υπερδιπλάσιο ποσό από κάθε προηγούμενο ιστορικό υψηλό.

Παράλληλα, ενισχύθηκε σημαντικά και η άντληση κεφαλαίων στις ΗΠΑ, με τα venture funds να συγκεντρώνουν ήδη $47,8 δισ. έως το τέλος του 1ου τριμήνου, ξεπερνώντας πάνω από το μισό των συνολικών κεφαλαίων, που αντλήθηκαν σε ολόκληρα προηγούμενα έτη. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές συνεχίζουν να τοποθετούνται επιθετικά στην αγορά της Τεχνητής Νοημοσύνης, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό.

Στην Ευρώπη, οι επενδύσεις VC διαμορφώθηκαν στα $25,7 δισ., καταγράφοντας υψηλό 14 τριμήνων. Η ευρωπαϊκή αγορά στηρίχθηκε, κυρίως, σε ιστορικά megadeals στους τομείς της Τεχνητής Νοημοσύνης και του deeptech, ενώ έξι ευρωπαϊκές εταιρείες κατάφεραν να αντλήσουν πάνω από $1 δισ. η καθεμία, αριθμός-ρεκόρ για την περιοχή.

Το ενδιαφέρον των επενδυτών στην Ευρώπη στράφηκε σε εφαρμογές AI, που συνδέονται με υποδομές, αυτόνομη οδήγηση, ενεργειακή διαχείριση, επιχειρησιακό λογισμικό, cleantech και legaltech. Παράλληλα, ιδιαίτερη ώθηση συνέχισε να λαμβάνει και το defense tech, καθώς η αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα ενισχύει το ενδιαφέρον για τεχνολογίες διπλής χρήσης.

Σε έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό προχωρά το Ινστιτούτο Βιομηχανικής και Επιχειρησιακής Επιμόρφωσης & Κατάρτισης (ΙΒΕΠΕ-ΣΕΒ), το οποίο μετονομάζεται σε ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία, σηματοδοτώντας τη μετάβασή του σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης δεξιοτήτων, άμεσα συνδεδεμένο με τις ανάγκες της σύγχρονης παραγωγής.

Το ΙΒΕΠΕ ιδρύθηκε το 1980 από βιομηχανίες-μέλη του ΣΕΒ, με στόχο να καλύψει πραγματικές ανάγκες δεξιοτήτων στην παραγωγή. Από το 2012 λειτουργεί υπό τη θεσμική εποπτεία του ΣΕΒ, ενισχύοντας τον ρόλο του ως βασικού πυλώνα στην ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού. Ο συνολικός ανασχεδιασμός του που οδήγησε στη δημιουργία της ΣΕΒ Τεχνικής Ακαδημίας βασίστηκε σε εκτενή ανάλυση της αγοράς κατάρτισης και έρευνα σε επιχειρήσεις-μέλη του ΣΕΒ.

Η νέα ταυτότητα δεν αποτελεί απλώς μια μετονομασία, αλλά μια στρατηγική στροφή: από την παροχή προγραμμάτων κατάρτισης και πιστοποίησης στη  συν-διαμόρφωση προγραμμάτων μαζί με τις επιχειρήσεις, με στόχο την άμεση εφαρμογή τους στον χώρο εργασίας και τον μετρήσιμο αντίκτυπο στην παραγωγικότητα.

Σε ένα περιβάλλον όπου το έλλειμμα τεχνικών δεξιοτήτων αποτελεί βασικό περιορισμό για την ανάπτυξη της παραγωγής, η ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία εστιάζει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ κατάρτισης και πραγματικών αναγκών της αγοράς, με άμεσο όφελος για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Η Ακαδημία  απευθύνεται σε επιχειρήσεις από όλους τους παραγωγικούς κλάδους  – από τη μεταποίηση, την ενέργεια και τις υποδομές έως τα logistics, τις κατασκευές και τις σύγχρονες υπηρεσίες – ανεξαρτήτως μεγέθους. Τα προγράμματά της καλύπτουν διαφορετικές κατηγορίες εργαζομένων, από τεχνίτες, χειριστές και προσωπικό συντήρησης έως εργοδηγούς, στελέχη παραγωγής και λειτουργιών, καθώς και εργαζόμενους που καλούνται να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους σε νέες τεχνολογίες.

Στο επίκεντρο του νέου μοντέλου βρίσκονται:
– η συν-διαμόρφωση προγραμμάτων με τις επιχειρήσεις
– η ανάπτυξη σύγχρονων τεχνικών και ψηφιακών δεξιοτήτων
– η ανάπτυξη διεθνώς αναγνωρισμένων πιστοποιήσεων και εξατομικευμένων προγραμμάτων με βάση πραγματικές ανάγκες παραγωγής
– η ενίσχυση της ασφάλειας στην εργασία

Η ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία διατηρεί την εστίαση στην τεχνική κατάρτιση που επί δεκαετίες στηρίζει την παραγωγή, ενώ παράλληλα θα στοχεύσει σε σύγχρονες δεξιότητες, όπως:

– αυτοματοποίηση και ρομποτική
– αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή
– κυβερνοασφάλεια βιομηχανικών συστημάτων
– ιχνηλασιμότητα και ποιοτικός έλεγχος προϊόντων

Η ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία βασίζεται στην εμπειρία 45 ετών του ΙΒΕΠΕ, το οποίο  έχει εκπαιδεύσει μέχρι σήμερα περισσότερους από 100.000 εργαζόμενους. Σε αυτή τη βάση θα προχωρήσει στη σταδιακή διεύρυνση των υπηρεσιών και του αποτυπώματος της Ακαδημίας, με στόχο να αποτελέσει τον βασικό συνεργάτη των επιχειρήσεων για την ανάπτυξη τεχνικών δεξιοτήτων και, σε επόμενο στάδιο, σημείο αναφοράς για το σύνολο της αγοράς.

Η Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του ΣΕΒ, κα Ράνια Αικατερινάρη σημείωσε: «Η αυτοματοποίηση, η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη και ο συνολικός ψηφιακός μετασχηματισμός της παραγωγής μεταβάλλουν ραγδαία τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, δημιουργώντας αυξημένες απαιτήσεις σε σύγχρονες δεξιότητες και ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης. Οι αλλαγές αυτές καθιστούν αναγκαία τη συνεχή προσαρμογή των προγραμμάτων κατάρτισης στις ανάγκες των επιχειρήσεων και της παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΣΕΒ προχωρά στον μετασχηματισμό του ΙΒΕΠΕ-ΣΕΒ σε ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία, με στόχο την συν-διαμόρφωση προγραμμάτων μαζί με τις επιχειρήσεις, με άμεση πρακτική εφαρμογή και έμφαση στις δεξιότητες του μέλλοντος, ενισχύοντας έτσι περαιτέρω μία σχέση εμπιστοσύνης 45 χρόνων στην τεχνική κατάρτιση».

Ο  κ. Κωνσταντίνος Κεσεντές, δήλωσε: «Για 45 χρόνια, το ΙΒΕΠΕ βρίσκεται δίπλα στις επιχειρήσεις, αναπτύσσοντας τις δεξιότητες των εργαζομένων τους με βάση τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής.  Ο μετασχηματισμός σε ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία σηματοδοτεί τη μετάβαση από την κατάρτιση στην παραγωγικότητα, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων μέσα από σύγχρονες δεξιότητες με άμεση εφαρμογή στην πράξη.  Με την ασφάλεια των εργαζομένων στον πυρήνα της προσέγγισής μας, συνεχίζουμε να δημιουργούμε αξία για τις επιχειρήσεις, τους ανθρώπους τους και την ελληνική οικονομία συνολικά».

Περισσότεροι από 8 στους 10 ταξιδιώτες διεθνώς, επιλέγουν πλέον τις διακοπές τους με κριτήρια τη βιωσιμότητα των προορισμών και τις εμπειρίες που προσφέρουν η φύση, η πολιτιστική κληρονομιά και η ιστορία των προορισμών.

Αυτό προκύπτει από έρευνα αναγνωστών του βρετανικού περιοδικού Wanderlust, η οποία παρουσιάστηκε στο Λονδίνο (18 Μαρτίου 2026) στο πλαίσιο του Wanderlust Summit το οποίο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ένωση Εθνικών Οργανισμών Τουρισμού (ANTOR) στο Δημαρχείο του Holborn, στο Κεντρικό Λονδίνο.

Στο πλαίσιο των δράσεων που ενισχύουν την εικόνα της Ελλάδας στη βρετανική αγορά, η  Υπηρεσία ΕΟΤ Ην.  Βασιλείου & Ιρλανδίας  συμμετείχε στην εκδήλωση, η οποία συγκέντρωσε 60 σημαντικούς εκπροσώπους της διεθνούς τουριστικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με τα βασικά ευρήματα της έρευνας:

Το 84% των ταξιδιωτών θεωρεί τη βιωσιμότητα σημαντική στην επιλογή προορισμού

Η φύση & άγρια ζωή (80%) και η ιστορία & πολιτιστική κληρονομιά (75%) αποτελούν βασικά κίνητρα ταξιδιού

Το 96% δηλώνει ότι εμπνέεται από το περιεχόμενο του Wanderlust για την επιλογή νέων προορισμών

Το 54% προχωρά απευθείας σε κράτηση μετά την επίσκεψη στην πλατφόρμα του Wanderlust

Η Προϊσταμένη της Υπηρεσίας ΕΟΤ Ην. Βασιλείου & Ιρλανδίας κα Ελένη Σκαρβέλη συμμετείχε, ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ANTOR, σε συζήτηση πάνελ με θέμα τον πολιτιστικό τουρισμό, μαζί με εκπροσώπους των Γραφείων Τουρισμού της Ιταλίας, της Ισπανίας  και της  Γερμανίας. Στη συζήτηση, ανέδειξε τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εθνικοί οργανισμοί τουρισμού ως προς την προβολή του πολιτισμού με καινοτόμο τρόπο και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα,  καθώς η  πλούσια ιστορία, η  μυθολογία  και οι  ζωντανές παραδόσεις της προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη πολιτιστικών τουριστικών εμπειριών πέρα των εμβληματικών μνημείων, που είναι ενταγμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα την πράσινη και ψηφιακή της μετάβαση, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να θωρακίσει την οικονομική της ανθεκτικότητα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν κεφάλαια. Είναι κυρίως πώς αυτά τα κεφάλαια μπορούν να κινητοποιηθούν αποτελεσματικά και να κατευθυνθούν εκεί όπου θα δημιουργήσουν πραγματική αξία για την οικονομία και την κοινωνία.

Σε αυτό το πλαίσιο η δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union) αποτελεί όχι απλώς μία σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, αλλά ένα ουσιαστικό βήμα προς μια πιο δυναμική, ανθεκτική και ευρωπαϊκή οικονομία. Στόχος της είναι να συνδέσει αποτελεσματικότερα τις αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών με παραγωγικές επενδύσεις που θα στηρίξουν την καινοτομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, για να αποκτήσει αυτή η προσπάθεια πραγματικό αντίκτυπο, δεν αρκούν μόνο οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις ή τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Απαιτείται η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας και, κυρίως, η ουσιαστική κινητοποίηση των ίδιων των πολιτών.

Σε αυτή τη συζήτηση, ο ρόλος των γυναικών είναι καθοριστικός.
Η εμπειρία και οι μελέτες της ΕΤΕπ, αναδεικνύουν με σαφήνεια ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην οικονομία δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ισότητας Αποτελεί ταυτόχρονα αναπτυξιακή αναγκαιότητα.

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στους τομείς STEM, στις επενδύσεις, στη χρηματοδότηση και στο επιχειρείν. Την ίδια στιγμή, τα δεδομένα δείχνουν ότι η ουσιαστική ενίσχυση της οικονομικής τους συμμετοχής μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την παραγωγικότητα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσα από τη στρατηγική της για την ισότητα των φύλων, αναγνωρίζει ακριβώς αυτή τη δυναμική: ότι η πρόσβαση των γυναικών στη χρηματοδότηση και στις επενδυτικές ευκαιρίες, ενδυναμώνει όχι μόνο τις ίδιες αλλά και το σύνολο της οικονομίας.

Καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός.

Οι συζητήσεις μας με γυναίκες από τον χώρο της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων αναδεικνύουν έναν κοινό παρονομαστή: τη σημασία της χρηματοοικονομικής γνώσης.

Η κατανόηση βασικών εννοιών όπως η αποταμίευση, η επένδυση, το ρίσκο και απόδοση, αποτελεί απαραίτητη βάση για την ευρύτερη και ουσιαστικότερη συμμετοχή όλων σε επενδύσεις που στηρίζουν τις ευρωπαικές επιχειρήσεις και τελικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, συμφωνα και με το στόχο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός δεν αποτελεί, επομένως, μόνο εργαλείο ατομικής ευημερίας. Είναι προϋπόθεση συλλογικής οικονομικής πρόοδου, κοινωνικής ανθεκτικότητας και συνολικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

Σε αυτό το περιβάλλον, το EIB Institute, o κοινωνικός και εκπαιδευτικός βραχίονας της ΕΤΕπ, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, επενδύοντας στη γνώση στις δεξιότητες και στις ευκαιρίες της επόμενης γενιάς.

Στην Ελλάδα, η συνεργασία με την ActionAid μέσω της πρωτοβουλίας FIN.E. Alliance στοχεύει στην ενίσχυση των χρηματοοικονομικών γνώσεων ιδιαίτερα για γυναίκες και νέους ανθρώπους, ώστε να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες και ουσιαστικές οικονομικές αποφάσεις.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία Empowering Equity που υλοποιείται με τη συμμετοχή του ΕυρωπαΪκού Ταμείου Επενδύσεων (EIF) και του EIB Institute, αποτελεί ένα από τα πλέον δυναμικά παραδείγματα ενίσχυσης της γυναικείας παρουσίας στους τομείς του STEM και της βιωσιμότητας και των επενδύσεων. Για δεύτερη συνεχή χρονιά, το πρόγραμμα προσφέρει τη δυνατότητα σε φοιτήτριες από όλη την Ευρώπη να γνωρίσουν από κοντά τον κόσμο των επενδύσεων, από το venture capital έως το private equity, μέσα από εξειδικευμένη εκπαίδευση και επαφή με επαγγελματίες του χώρου.

Η Ευρώπη έχει σήμερα μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία:
να μετατρέψει τη Savings and Investments Union από μια θεσμική πρωτοβουλία σε μια ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας.
Η μετάβαση προς μια πιο ισχυρή, ανθεκτική και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή όλων.
Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός αποτελεί το θεμέλιο αυτής της προσπάθειας και η ενεργός συμμετοχή των γυναικών τον πολλαπλασιαστή της δυναμικής της.
Γιατί, τελικά, η πρόκληση δεν είναι μόνο να κινητοποιήσουμε κεφάλαια.

Είναι να κινητοποιήσουμε ανθρώπους. Και σε αυτή τη προσπάθεια χρειαζόμαστε τους πάντες, τους χρειαζόμαστε όλους.

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 19.01.2026 η εκδήλωση για την κοπή της Πρωτοχρονιάτικης Πίτας 2026 της  Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), παρουσία κορυφαίων εκπροσώπων της Πολιτείας, της Εκκλησίας, του πολιτικού κόσμου και των θεσμικών φορέων της χώρας.

Το «παρών» έδωσαν επίσης πλήθος Υφυπουργών, Γενικών Γραμματέων, Βουλευτών, ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ κ.  Γεράσιμος Σιάσος, Διοικητές Νοσοκομείων, εκπρόσωποι κρατικών και θεσμικών φορέων.

Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος της ΠΕΦ  κ. Θεόδωρος Τρύφων  αναφέρθηκε στις μεγάλες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές ανακατατάξεις, τονίζοντας ότι η παραγωγή και η επάρκεια φαρμάκου αποτελούν πλέον ζήτημα εθνικής και κοινωνικής ασφάλειας. Υπογράμμισε την  ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, με έμφαση στη στρατηγική αυτονομία και την επαναβιομηχάνιση, ιδιαίτερα στον φαρμακευτικό τομέα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη  βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών της χώρας, επισημαίνοντας, παράλληλα, τα δομικά προβλήματα που εξακολουθούν να περιορίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ο κ. Τρύφων ανέδειξε τον  κομβικό ρόλο της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας  ως στρατηγικού πυλώνα ανάπτυξης, απασχόλησης και σταθερότητας του συστήματος υγείας, με ισχυρή  παραγωγική, ερευνητική και εξαγωγική παρουσία. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο μέτρο του  επενδυτικού  clawback, το οποίο χαρακτήρισε ως  το πιο επιτυχημένο  ΣΔΙΤ των τελευταίων ετών, καθώς έχει κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους  1,8 δισ. ευρώ έως το 2028, δημιουργώντας  5.500 νέες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας την περιφέρεια και επιτρέποντας την κάλυψη έως και του  70% των φαρμακευτικών αναγκών της χώρας.

Παράλληλα, επισήμανε τις  σοβαρές πιέσεις από την υποχρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης  και την εκρηκτική αύξηση των υποχρεωτικών επιστροφών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα  σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο φαρμακευτικής πολιτικής για την περίοδο 2026–2030, με έλεγχο της κατανάλωσης, ενίσχυση των γενοσήμων και ισχυρά κίνητρα για Έρευνα & Ανάπτυξη.

Ο Αντιπρόεδρος της ΠΕΦ κ. Δημήτρης Δέμος  σημείωσε ότι ο φαρμακευτικός κλάδος δεν αποτελεί πλέον έναν περιφερειακό τομέα της οικονομίας, αλλά έναν  στρατηγικό πυλώνα βιομηχανικής παραγωγής, εξαγωγικής δραστηριότητας, επιστημονικής απασχόλησης και υγειονομικής ασφάλειας. Όπως τόνισε, τα  φαρμακευτικά προϊόντα συγκαταλέγονται πλέον στους κορυφαίους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας, με ετήσια αξία που προσεγγίζει τα  3 δισ. ευρώ, ενώ αναφέρθηκε στη δημιουργία στην Ελλάδα κλάδου παραγωγής πρώτων υλών φαρμάκων, κρίσιμου για την επάρκεια της Ευρώπης σε βασικά φάρμακα. Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα εισέρχεται δυναμικά στην έρευνα βιοτεχνολογικών προϊόντων, έναν τομέα υψηλής εξειδίκευσης με περιορισμένη διεθνή τεχνογνωσία, τονίζοντας ότι «παράγουμε πλέον γνώση και είμαστε πολύ περήφανοι γι’ αυτό».

Ο κ. Δέμος ανέδειξε τον ρόλο της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στη διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων και στην ενίσχυση της  στρατηγικής αυτονομίας της χώρας και της Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι σε ένα περιβάλλον έντονων διεθνών οικονομικών πιέσεων, η δυνατότητα εξαγωγής ενός βασικού αγαθού, όπως το φάρμακο, προσδίδει στη χώρα  ισχυρή διαπραγματευτική θέση. Κλείνοντας, τόνισε ότι η φαρμακοβιομηχανία μπορεί να αποτελέσει  πρότυπο βιομηχανικής πολιτικής  για την Ελλάδα, με εξωστρέφεια, ποιότητα, κανονιστική συμμόρφωση και κοινωνική υπευθυνότητα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η επιτυχία του κλάδου μας είναι επιτυχία της ελληνικής οικονομίας, της δημόσιας υγείας και της χώρας συνολικά».

Το έργο «Εξωστρεφής Γεωργία», μια νέα ολοκληρωμένη πρωτοβουλία ψηφιακού μετασχηματισμού για την ενίσχυση της ελληνικής αγροδιατροφής και της διεθνούς παρουσίας των ελληνικών προϊόντων, παρουσίασαν οι Υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Με πόρους από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 25,48 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, και φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ ΜΑΕ) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ, το έργο δημιουργεί ένα σύγχρονο ψηφιακό οικοσύστημα για την παραγωγή, τις εξαγωγές και τη διεθνή προβολή των ελληνικών αγροδιατροφικών προϊόντων.

Στόχος είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη στήριξη του παραγωγού, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγροδιατροφής, τη διευκόλυνση των εξαγωγών, την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων.

Με την «Εξωστρεφή Γεωργία», αναπτύσσονται νέα πληροφοριακά συστήματα και ψηφιακές υπηρεσίες που ενισχύουν την εξωστρέφεια της ελληνικής παραγωγής, αξιοποιώντας δεδομένα, διαλειτουργικότητες και σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αναβάθμιση της πλατφόρμας εξαγωγικού εμπορίου «Easy Agro Expo» για τη στήριξη των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, καθώς και η δημιουργία του πολυγλωσσικού ψηφιακού portal «Greek Farms» για τη διεθνή προβολή ελληνικών προϊόντων, παραγωγών και περιοχών.

Παράλληλα, το έργο ενισχύει σημαντικά τις δυνατότητες ελέγχου και παρακολούθησης της αγοράς, μέσα από συστήματα διαχείρισης δεδομένων εισαγωγών και ενδοκοινοτικού εμπορίου, διαλειτουργικά με ευρωπαϊκά συστήματα, όπως το «TRACES». Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται νέα ψηφιακά εργαλεία που επιτρέπουν καλύτερη αποτύπωση του ισοζυγίου ελληνικών προϊόντων, τι παράγεται, τι εισάγεται και τι διακινείται στην αγορά, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων και στην προστασία των παραγωγών.

Κατά την ομιλία του, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς ανέδειξε την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο το κράτος αντιμετωπίζει τον πρωτογενή τομέα, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να πρωταγωνιστήσει διεθνώς. Όπως τόνισε,  «η εξωστρέφεια χτίζεται όταν ο παραγωγός πιστεύει στο προϊόν του, όταν συνεργάζεται, όταν επενδύει στην ποιότητα και όταν ο επιχειρηματίας αντιλαμβάνεται τον κόπο και την αγωνία του παραγωγού.  Υπάρχει ενδιαφέρον για τα ελληνικά προϊόντα. Υπάρχει αναγνώριση της ποιότητας και της αυθεντικότητάς τους. Υπάρχει σεβασμός για τη μεσογειακή διατροφή, για τα 121 ελληνικά προϊόντα  ΠΟΠ  και  ΠΓΕ, για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική γη συνδέεται με την ιστορία, τον πολιτισμό και την ποιότητα.  Το ζητούμενο πλέον είναι να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε μια οργανωμένη εθνική στρατηγική εξωστρέφειας, που θα δημιουργεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τους παραγωγούς και την ελληνική οικονομία. Με την «Εξωστρεφή Γεωργία» επενδύουμε σε ένα νέο μοντέλο λειτουργίας, όπου η τεχνολογία, τα δεδομένα και η διαφάνεια ενισχύουν την αξιοπιστία της αγοράς και προστατεύουν την αυθεντικότητα των ελληνικών προϊόντων. Θέλουμε ο Έλληνας παραγωγός να έχει καλύτερα εργαλεία, καλύτερη πρόσβαση στις αγορές και ισχυρότερη θέση απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό».
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο στήριξης της αγροτικής παραγωγής και της εξωστρέφειας, μέσα από δεδομένα, διαλειτουργικότητες και σύγχρονες ψηφιακές υποδομές και μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Η τεχνολογία προφανώς και είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι και της αγροτικής πολιτικής. Πριν μερικούς μήνες είχαμε δεσμευτεί για την ανάληψη πρωτοβουλιών προκειμένου να βάλουμε ένα φρένο στις παράνομες ελληνοποιήσεις προϊόντων και κυρίως αυτών με έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα.

Ερχόμαστε σήμερα να παρουσιάσουμε τον πρώτο από τα μέτρα που ανακοινώσαμε, που είναι η ανάπτυξη ενός συστήματος business intelligence προκειμένου να αξιοποιήσουμε τα δεδομένα και να δημιουργήσουμε ισοζύγια παραγωγής. Αλγορίθμους δηλαδή εκτίμησης παραγωγής προϊόντων και διασύνδεση με την ΑΑΔΕ ώστε μέσω του MyData να καταγράφονται τα δεδομένα πωλήσεων. Στόχος είναι το σύστημα σε πλήρη λειτουργία να γνωρίζει ανά ΑΦΜ, τι εισάγει, τι εξάγει, τι παράγει και τι πουλάει στην τοπική  αγορά.
Παράλληλα με το νέο μητρώο αγροτών μπορούμε να έχουμε μία πιο πλήρη εικόνα για το προφίλ του αγρότη, προστατεύοντας τον αγώνα αυτών που θέλουν πραγματικά να μείνουν στο χωράφι, σε σχέση με επιτήδειους».

Τη στρατηγική σημασία της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας για την ανάπτυξη της οικονομίας, την ενίσχυση της περιφέρειας και την εξωστρέφεια της χώρας ανέδειξε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, κατά την ομιλία του στο 4ο  Κλαδικό Συνέδριο Ιχθυοκαλλιέργειας 2026 με θέμα «Γαλάζια Ανάπτυξη, Παγκόσμιο Όραμα», που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Κατά την παρέμβασή του, υπογράμμισε ότι η ελληνική υδατοκαλλιέργεια αποτελεί «έναν από τους πλέον δυναμικούς και στρατηγικής σημασίας τομείς του πρωτογενούς τομέα και της ελληνικής οικονομίας συνολικά», συνδυάζοντας την παραγωγή ποιοτικών τροφίμων με την καινοτομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Όπως σημείωσε, η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση στη μεσογειακή θαλάσσια ιχθυοκαλλιέργεια, με παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού που υπερβαίνει τους 120.000 τόνους ετησίως, ενώ η συνολική ελληνική παραγωγή υδατοκαλλιέργειας προσεγγίζει τους 141.000 τόνους, με αξία περίπου 790 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο σημαντικό αποτύπωμα του κλάδου στην απασχόληση και στην περιφερειακή ανάπτυξη, επισημαίνοντας ότι περισσότερες από 700 επιχειρήσεις και φορείς δραστηριοποιούνται στον τομέα, στηρίζοντας άμεσα και έμμεσα πάνω από 10.000 θέσεις εργασίας, κυρίως σε νησιωτικές, παράκτιες και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Ο Υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας πρέπει να προχωρά «με σχέδιο, ισορροπία και σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής».
«Η προστασία του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα και βασική προϋπόθεση για κάθε μορφή βιώσιμης ανάπτυξης, την ανάγκη αρμονικής συνύπαρξης του κλάδου με τον τουρισμό, την παράκτια αλιεία και τις τοπικές κοινωνίες».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της θεσμοθέτησης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), αλλά και στην επικαιροποίηση του χωροταξικού πλαισίου, χαρακτηρίζοντάς τα κρίσιμες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της αναπτυξιακής προοπτικής και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του τομέα.

Αναφερόμενος στις νέες δυνατότητες ανάπτυξης του κλάδου, σημείωσε ότι σημαντική τομή αποτελεί η θεσμοθέτηση του πλαισίου για δραστηριότητες αλιευτικού τουρισμού και εξερεύνησης του βυθού εντός μονάδων υδατοκαλλιέργειας και φυσικών ιχθυοτροφείων, ενισχύοντας τη διασύνδεση της παραγωγής με τον τουρισμό και δημιουργώντας νέες πηγές εισοδήματος για τις τοπικές κοινωνίες.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ακόμη τη σημασία της έρευνας και της καινοτομίας, με έμφαση στη συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και στην ανάπτυξη νέων ειδών και προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στηρίζει έμπρακτα τον τομέα μέσω του Προγράμματος Αλιείας, Υδατοκαλλιεργειών και Θάλασσας 2021-2027, συνολικού ύψους άνω των 519 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων, της πράσινης μετάβασης και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.

Τη μελέτη παρουσίασε ο  Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, κ. Νίκος Βέττας, ενώ ο  Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος  συζήτησε τα βασικά ευρήματα της μελέτης με τους δημοσιογράφους και απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τις προκλήσεις και τις προϋποθέσεις ενίσχυσης της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Η μελέτη αναδεικνύει ότι, παρά τη σημαντική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα παραμένει στα επίπεδα του 2000 και ακόμη υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στηρίχθηκε κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας και λιγότερο στη βελτίωση της παραγωγικότητας, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες διατηρήσιμης αύξησης εισοδημάτων και μακροχρόνιας σύγκλισης με την Ευρώπη.

Η μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία των επενδύσεων, της τεχνολογικής αναβάθμισης, της ενίσχυσης των δεξιοτήτων, της μεγέθυνσης των επιχειρήσεων, καθώς και θεσμικών και διαρθρωτικών παρεμβάσεων – όπως η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, η μείωση της γραφειοκρατίας και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος – ως βασικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Ο Πρόεδρος του ΔΣ του ΣΕΒ κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, δήλωσε: «Η παραγωγικότητα δεν είναι τεχνικός δείκτης. Είναι εθνικός στόχος. Και δεν έχει καμία σχέση με την εντατικοποίηση της εργασίας. Είναι η δυνατότητα μιας οικονομίας να παράγει περισσότερη αξία με τους ίδιους πόρους.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα μεγάλωσε το ΑΕΠ της κυρίως επειδή αυξήθηκε η απασχόληση και μειώθηκε η ανεργία. Αυτό όμως δεν αρκεί πλέον. Με τη δημογραφική πίεση να εντείνεται και τα περιθώρια περαιτέρω αύξησης της απασχόλησης να περιορίζονται, η παραγωγικότητα γίνεται ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, καλύτερων μισθών και ουσιαστικής σύγκλισης με την Ευρώπη.

Για τη χαμηλή παραγωγικότητα δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι. Ευθύνη έχουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και η Πολιτεία. Οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν περισσότερο, να καινοτομήσουν, να μεγαλώσουν και να αξιοποιήσουν νέες τεχνολογίες. Και η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που θα στηρίζει την παραγωγή, τις επενδύσεις, τις δεξιότητες, τη χρηματοδότηση, την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Μόνο έτσι μπορούμε να πετύχουμε διατηρήσιμη ανάπτυξη και καλύτερο επίπεδο ζωής για όλους.»

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ καθηγητής Νίκος Βέττας σημείωσε: «Σε κάθε οικονομία, η ανάπτυξη των εισοδημάτων με βιώσιμο τρόπο έχει στη βάση της την αύξηση της παραγωγικότητας. Ειδικά για τη δική μας όπου, σε συνέχεια και της βαθιάς κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας, τα εισοδήματα των εργαζομένων είναι ακόμη σχετικά χαμηλά, είναι κρίσιμης σημασίας η δημιουργία συνθηκών για αύξηση της παραγωγικότητας εφεξής. Με αυτόν τον σκοπό, είναι αναγκαία βάση η συστηματική παρακολούθηση των σχετικών μεγεθών, στη διαχρονική τους εξέλιξη, συγκριτικά με άλλες οικονομίες, καθώς και το πώς συναρτώνται με χαρακτηριστικά κλάδων και επιχειρήσεων.»