Blog

Υψηλό είναι το ποσοστό των ανθρώπων που εργάζονται σε τοξικά εργασιακά περιβάλλοντα. Υπολογίζεται ότι ένας στους πέντε ζει το ένα τρίτο της ημέρας του σε χώρους που τον αποθαρρύνουν και του προκαλούν ψυχικά τραύματα. Απορροφούν όλη την ενέργεια και τον ενθουσιασμό για δημιουργία και προσφορά και γεμίζουν τον εργαζόμενο με φόβο και στρες. Το χρόνιο άγχος είναι αποδεδειγμένο ότι οδηγεί στην εμφάνιση σοβαρών νόσων, όπως καρδιακές παθήσεις και καρκίνο, αλλά και σε ψυχικές διαταραχές.

Η τοξικότητα μπορεί να προκαλείται από μια ποικιλία λόγων. Από τους πιο συχνούς είναι οι αντιπαλότητες μεταξύ των εργαζομένων ή και των προϊσταμένων τους, ο εκφοβισμός, η έλλειψη σεβασμού και η απουσία αισθήματος ασφάλειας, ο παράλογος φόρτος εργασίας, η λεκτική κακοποίηση, η σεξουαλική παρενόχληση. Αυτές οι συνθήκες εργασίας αφενός έχουν αντίκτυπο στο ανθρώπινο δυναμικό, αφετέρου βλάπτουν την παραγωγικότητα, αφού οι εργαζόμενοι είτε απουσιάζουν συχνά γιατί προσπαθούν να ξεφύγουν από το εχθρικό περιβάλλον, είτε απορροφάται η ενέργειά τους από την προσπάθειά τους να προστατεύσουν την ψυχολογία τους.

Επομένως, θα πρέπει να αναζητούνται διέξοδοι, τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εργοδότες, αφού ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον δεν ωφελεί κανέναν.

«Ένα εργασιακό περιβάλλον καθίσταται τοξικό όταν αποτυγχάνει η διοίκηση να προωθήσει την ποικιλομορφία, την ισότητα και την ενσωμάτωση, ώστε οι εργαζόμενοι να αντιλαμβάνονται ότι τους σέβονται, ότι αναγνωρίζεται η αξία και η καταλυτικής σημασίας συμβολή τους. Η εργασία σε τοξικά περιβάλλοντα αποτελεί τον ισχυρότερο λόγο παραίτησης, ο οποίος θεωρείται σημαντικότερος ακόμα και απ’ ότι το ύψος της αμοιβής που λαμβάνεται για τις υπηρεσίες που προσφέρονται, από την εργασιακή ανασφάλεια ή την έλλειψη αναγνώρισης της απόδοσης», επισημαίνει η Κοινωνική Λειτουργός – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt κ. Τζένη Κούκουρα.

Βέβαια, ο επιπολασμός των τοξικών χώρων εργασίας διαφέρει αναλόγως του είδους της εργασίας. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία [American Psychological Association (APA)] για να ερευνήσει τις ανάγκες και τις προσδοκίες των εργαζομένων αναφορικά με την ψυχική τους υγεία διαπίστωσε ότι τα άτομα που απασχολούνται στην εξυπηρέτηση πελατών/ασθενών είχαν περισσότερες πιθανότητες από τους εργαζόμενους σε γραφεία να χαρακτηρίσουν τον χώρο εργασίας τους ως τοξικό. Οι γυναίκες, τα άτομα με αναπηρίες, οι εργαζόμενοι σε μη κερδοσκοπικούς και κυβερνητικούς οργανισμούς

είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν ότι ζουν σε τοξικό εργασιακό περιβάλλον. Αντιθέτως, όσοι κατείχαν ανώτερα αξιώματα και θέσεις εργασίες δεν ένιωθαν ότι το εργασιακό τους περιβάλλον είναι τοξικό.

Οι επιπτώσεις της εργασίας σε ένα τέτοιο χώρο μπορεί να είναι μακροχρόνιες και επιζήμιες. Το μόνιμο άγχος που βιώνουν προκαλεί μια σειρά βιολογικών αντιδράσεων που μπορεί να επηρεάσει τη σωματική και ψυχική υγεία. Για παράδειγμα, η αυξημένη παραγωγή της ορμόνης του στρες, της κορτιζόλης, μαζί με την νορεπινεφρίνη (η οποία δρα όπως η αδρεναλίνη) μπορεί να γίνει αιτία καρδιαγγειακών προβλημάτων. Άλλες επιπτώσεις του χρόνιου στρες περιλαμβάνουν την αϋπνία, τα προβλήματα μνήμης, την εξάντληση, τους σωματικούς πόνους και την αίσθηση τρόμου.

Η συνειδητοποίηση της κακομεταχείρισης στην εργασία θα πρέπει να γίνει το εφαλτήριο για την αναζήτηση τρόπων άμυνας.

Και για να γίνει αυτό θα πρέπει:

· να γίνει γνωστό το πρόβλημα στα ανώτερα κλιμάκια της διοίκησης, με παράθεση στοιχείων της κακοποιητικής συμπεριφοράς, διάκρισης, παρενόχλησης κ.λπ.

· να οριοθετηθούν όσα ορίζει ο εργαζόμενος, δηλαδή τον εαυτό του, τον χρόνο του και τις επαγγελματικές κατακτήσεις του

· να υπάρχει αποσύνδεση από την εργασία με τη λήξη του ωραρίου (εκτός εκτάκτων αναγκών)

· να δημιουργείται χρόνος χαλάρωσης και αποστασιοποίησης στο σπίτι, με την αποφυγή συζητήσεων και αναλύσεων στο οικογενειακό περιβάλλον για τις συνθήκες εργασίας

· η προσοχή να εστιάζεται σε όσα πραγματικά αξίζουν στη ζωή

· να υιοθετούνται πρακτικές ενσυνειδητότητας και χαλάρωσης, και

· να εξετάζεται η πιθανότητα αλλαγής εργασιακού περιβάλλοντος, όταν όλες οι προσπάθειες και πρακτικές δεν στέφονται με επιτυχία.

«Η πιο αποτελεσματική πρακτική για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων ενός τοξικού εργασιακού περιβάλλοντος είναι η συμμετοχή σε συμβουλευτικές συνεδρίες. Και αυτό ισχύει τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες.

Για τους πρώτους μπορεί να βοηθήσει ώστε να εντοπιστούν οι κατάλληλοι τρόποι αντιμετώπισης του στρες, του φόβου, της ανασφάλειας, του θυμού και εν γένει κάθε ενοχλητικού ή απειλητικού συναισθήματος που μπορεί να πηγάζει από τις

συμπεριφορές που βιώνονται σε ένα τοξικό περιβάλλον, καθώς και αποφυγής της επιδείνωσής τους.

Η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας δεν αποτελεί το ύστατο βήμα, αλλά το αρχικό, προτού ο εργαζόμενος νιώσει αδυναμία διαχείρισης της κατάστασης και των συναισθημάτων του. Και αυτό γιατί μπορεί αφενός να μεταδώσει τις γνώσεις του σχετικά με τους τρόπους επικοινωνίας με τους συναδέλφους και προϊσταμένους, ώστε να επέλθει εργασιακή ειρήνη και να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που ο εργαζόμενος θα μπορεί να αφοσιωθεί και να προσφέρει. Και αφετέρου να διδάξει τεχνικές διαχείρισης των αρνητικών συναισθημάτων που ταλαιπωρούν τον εργαζόμενο.

Στους υπεύθυνους των τμημάτων ανθρωπίνων πόρων, των εργοδοτών, και εν γένει όσων είναι επιφορτισμένοι με θέματα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού η συμβουλευτική μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος σεβασμού και ασφάλειας για τους εργαζομένους. Μπορεί να επικοινωνήσει τρόπους υιοθέτησης πρακτικών ισότητας, αποφυγής εκφοβισμού και παρενόχλησης, έχοντας πάντα ως γνώμονα την προστασία των ανθρώπων που απασχολούνται, αφού η ικανοποίηση και η άριστη ψυχολογία τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την καλή πορεία της επιχείρησης.

Για όσους δε, ο φόρτος εργασίας αποτελεί εμπόδιο για την προσθήκη άλλης μιας υποχρέωσης στο πρόγραμμά τους, υπάρχει η επιλογή των διαδικτυακών συνεδριών, οι οποίες προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία, χωρίς να υπολείπονται σε αποτελεσματικότητα. Μελέτη έχει δείξει ότι σχεδόν δύο στους τρείς την προτιμούν.

Μέσω αυτών οι εργαζόμενοι μπορούν να βρουν διέξοδο από τα προβλήματα που προκύπτουν σε ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον και οι προϊστάμενοι/εργοδότες να μάθουν πώς να εντοπίζουν, να βοηθούν και να υποστηρίζουν τους εργαζόμενους που κινδυνεύουν από επιδείνωση της υγείας τους, ψυχικής και σωματικής», καταλήγει η κ. Κούκουρα.

Αυξανόμενα βαίνουν τα περιστατικά απάτης στις ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές στην Ελλάδα. Σε όρους περιστατικών απάτης, ο δείκτης αυξήθηκε το 1ο εξάμηνο του 2023 κατά 31% και ανήλθε στο επίπεδο του 0,02%, αντιστοιχώντας σε μία συναλλαγή απάτης ανά 5,2 χιλ. συναλλαγές.

Σε όρους αξίας των περιστατικών απάτης, ο δείκτης αυξήθηκε κατά 29% και ανήλθε σε 0,03% (βλ. Πίνακα VI.2), αντιστοιχώντας σε 1 ευρώ αξία απάτης ανά 4 χιλ. ευρώ αξία συναλλαγών. Να σημειωθεί ότι ο “δείκτης έντασης της απάτης” αφορά την αναλογία των περιστατικών απάτης και της αντίστοιχης αξίας τους προς τον αριθμό και την αξία των συναλλαγών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, από την ανάλυση των περιστατικών απάτης ανά δίαυλο συναλλαγής με κάρτες πληρωμών, δηλαδή συναλλαγές σε τερματικά ΑΤΜ, πληρωμές σε τερματικά POS και εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς τη φυσική παρουσία της κάρτας (card not present – CNP), προκύπτει ότι το υψηλότερο ποσοστό απάτης αφορά τις εξ αποστάσεως συναλλαγές.

Ειδικότερα, το 1o εξάμηνο του 2023, ο αριθμός των περιστατικών απάτης, που καταγράφηκε ανά δίαυλο συναλλαγής, ανήλθε σε 2.705 στις συναλλαγές ΑΤΜ, σε 26.000 στις πληρωμές POS και σε 174.000 στις συναλλαγές CNP. Η αντίστοιχη αξία των περιστατικών απάτης διαμορφώθηκε σε €900.000 στις συναλλαγές ΑΤΜ, σε €2,5 εκατ. στις πληρωμές POS και σε €9 εκατ. στις συναλλαγές CNP.

Συναλλαγές από εμπόρους του εξωτερικού

Αναλύοντας περαιτέρω την απάτη που διενεργήθηκε στις εξ αποστάσεως συναλλαγές μέσω διαδικτύου ή ταχυδρομείου/τηλεφώνου, διαπιστώνεται ότι η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών απάτης αφορά τις συναλλαγές μέσω διαδικτύου.

Σημειώνεται ότι και στο τρέχον εξάμηνο αναφοράς, οι περιπτώσεις διαδικτυακής απάτης αφορούν, ως επί το πλείστον, συναλλαγές αγορών από εμπόρους του εξωτερικού με κάρτες, που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα, όπως συνέβαινε και τα προηγούμενα εξάμηνα, λόγω της εκτενέστερης χρήσης του διεθνούς τεχνικού προτύπου ασφαλών συναλλαγών 3D Secure από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών στην Ελλάδα συγκριτικά με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών του εξωτερικού.

Οι οικονομικές ζημίες, που προκύπτουν από τις συναλλαγές απάτης και οι οποίες επιμερίζονται στα συμβαλλόμενα μέρη της συναλλαγής ανάλογα με την υπαιτιότητά τους ανήλθαν σε €11,4 εκατ. το 1ο εξάμηνο του 2023, αυξημένες κατά 25% συγκριτικά με το 2ο εξάμηνο του 2022 και κατά 105% σε σχέση με το 1ο εξάμηνο του 2022.

Σε ό,τι αφορά τον επιμερισμό τους, διαπιστώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της ζημίας επιβαρύνει τους κατόχους-χρήστες καρτών, οι οποίοι κατά το 1ο εξάμηνο του 2023 επωμίστηκαν το 63% της συνολικής ζημίας.

Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, που αποδέχονται συναλλαγές καρτών, επωμίστηκαν το 31% της συνολικής ζημίας, ενώ οι πάροχοι-εκδότες καρτών πληρωμών επιβαρύνθηκαν σε ποσοστό 6%.

Το σκηνικό το 2022

Θυμίζουμε ότι το 2022 καταγράφηκε αύξηση κατά 95% των περιστατικών απάτης στις μεταφορές πιστώσεων και κατά 204% στην αναλογούσα αξία τους. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν 16.339 περιστατικά απάτης συνολικής αξίας €79,5 εκατ., έναντι 8.365 περιστατικών απάτης συνολικής αξίας €26,3 εκατ. το έτος 2021.

Οι δείκτες της αναλογίας των περιστατικών και της αξίας της απάτης προς τον αριθμό και την αξία των συναλλαγών με μεταφορά πίστωσης, κυμάνθηκαν στο επίπεδο του 0,00292% και 0,00814%, αντίστοιχα και αντιστοιχούν σε μία συναλλαγή απάτης ανά 34 χιλ. συναλλαγές μεταφοράς πίστωσης, με 1 ευρώ αξία απάτης ανά 12 χιλ. ευρώ αξία συναλλαγών.

Πηγή: https://www.sepe.gr/

Μια σειρά νέων πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της κινητικότητας των ταλέντων, ώστε να καταστεί η Ε.Ε. πιο ελκυστική για τα ταλέντα που προέρχονται από τρίτες χώρες και να διευκολυνθεί η κινητικότητα στο εσωτερικό της, αναλαμβάνει η Ε.Ε.

Τα μέτρα στοχεύουν στη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων, που σκοπό έχει να φέρει σε επαφή τους εργοδότες της Ε.Ε. με τα άτομα που αναζητούν εργασία σε τρίτες χώρες, καθώς και μέτρα για την προώθηση της αναγνώρισης των προσόντων και της κινητικότητας των εκπαιδευόμενων.

Οι ελλείψεις δεξιοτήτων εξακολουθούν να υπάρχουν σε ολόκληρη την Ε.Ε., σε διάφορους τομείς και σε διάφορα επίπεδα δεξιοτήτων, με την Πληροφορική να ανήκει στους κλάδους που αντιμετωπίζουν το πιο έντονο πρόβλημα.  “Για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις που διαπιστώνονται στα κράτη-μέλη, η Ε.Ε. θα πρέπει, επίσης, να προσελκύσει δεξιότητες και ταλέντα από ολόκληρο τον κόσμο. Για να στεφθεί αυτή η προσέγγιση με επιτυχία, η Ε.Ε. πρέπει να είναι σε θέση να προσελκύει τα ταλέντα και να κρατάει εκείνα που της είναι απαραίτητα”, αναφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Και προσθέτει: “Η ανάπτυξη της συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού με τρίτες χώρες-εταίρους μπορεί, επίσης, να είναι επωφελής για τις χώρες αυτές, διότι έτσι τροφοδοτείται η εμπειρογνωσία και στηρίζεται η οικονομία της χώρας καταγωγής”.

Η πρόταση της Επιτροπής για μια δεξαμενή ταλέντων της Ε.Ε. θα αποτελέσει τώρα αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Παγκόσμιος αγώνας δρόμου

Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσληψη ατόμων από τρίτες χώρες, που αναζητούν εργασία σε επαγγέλματα στα οποία διαπιστώνονται ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε ολόκληρη την Ε.Ε. Πρόκειται για ένα καινοτόμο μέτρο, για την πρώτη πλατφόρμα αυτού του είδους στην Ε.Ε., που διευκολύνει και επιταχύνει τις διεθνείς προσλήψεις, με σκοπό να εξασφαλίσει στους εργοδότες πρόσβαση σε μια ευρύτερη δεξαμενή δεξιοτήτων και ταλέντων.

Η συμμετοχή στη δεξαμενή ταλέντων της Ε.Ε. θα είναι προαιρετική για τα κράτη-μέλη, τα οποία θα στηρίξουν τη διαχείριση της πλατφόρμας. Η πλατφόρμα θα παρέχει, επίσης, πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες πρόσληψης και μετανάστευσης στα κράτη-μέλη και θα περιλαμβάνει ισχυρές διασφαλίσεις, που θα εγγυώνται δίκαιες συνθήκες πρόσληψης και εργασίας.

Η δεξαμενή ταλέντων της Ε.Ε. θα στηρίξει, επίσης, τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων για την προσέλκυση ταλέντων. Πρόκειται για εξατομικευμένες εταιρικές σχέσεις με τρίτες χώρες, οι οποίες εξασφαλίζουν κινητικότητα για εργασία ή κατάρτιση.

Οι αιτούντες εργασία, που έχουν αναπτύξει τις δεξιότητές τους στο πλαίσιο μιας τέτοιας εταιρικής σχέσης, θα λαμβάνουν μια “κάρτα εταιρικής σχέσης”, ορατή στους συμμετέχοντες εργοδότες, η οποία θα πιστοποιεί τα προσόντα τους. Οι δυνατότητες για νόμιμη μετανάστευση αναμένεται να αποθαρρύνουν την παράτυπη μετανάστευση, πρέπει δε να συμβαδίζουν με την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της επανεισδοχής.

Αναγνώριση προσόντων

Η διευκόλυνση της αναγνώρισης των προσόντων και της επικύρωσης των δεξιοτήτων, που έχουν αποκτηθεί σε τρίτες χώρες, αποτελεί βασικό παράγοντα διευκόλυνσης για τους εργοδότες που αναζητούν ειδικευμένους εργαζόμενους, καθώς και για τους υπηκόους τρίτων χωρών, που αναζητούν πρόσβαση στην αγορά εργασίας της Ε.Ε. και την ένταξή τους στις κοινωνίες υποδοχής.

Η Επιτροπή συνιστά δέσμη μέτρων για την απλούστευση και την επιτάχυνση της αναγνώρισης των δεξιοτήτων και των προσόντων των υπηκόων τρίτων χωρών. Τα μέτρα αυτά θα εκσυγχρονίσουν το ισχύον σύστημα αναγνώρισης της Ε.Ε. και θα το φέρουν πιο κοντά στο σύστημα που έχει θεσπιστεί για τους υπηκόους της Ε.Ε., που μετακινούνται σε άλλο κράτος-μέλος.

Στόχος είναι να αναπτυχθεί η ικανότητα των εθνικών αρχών αναγνώρισης να απλουστεύουν και να επιταχύνουν τις διαδικασίες, βελτιώνοντας τη συγκρισιμότητα των τίτλων προσόντων τρίτων χωρών και τον τρόπο αξιολόγησης των δεξιοτήτων των ατόμων, που αναζητούν εργασία.

Με τον τρόπο αυτό, θα καταστεί δυνατή η ταχεία και αξιόπιστη λήψη αποφάσεων αναγνώρισης για την πλήρωση των κενών θέσεων σε επαγγέλματα στα οποία διαπιστώνονται ελλείψεις στην Ε.Ε., ιδίως σε νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα προτεραιότητας.

Σπατάλη εγκεφάλων

Η Ε.Ε. αντιμετωπίζει επίμονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε διάφορους τομείς, σε όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων. Το ποσοστό ανεργίας παραμένει χαμηλό (6,0 % τον Σεπτέμβριο του 2023) και το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας αυξήθηκε σε 2,9% το προηγούμενο έτος. Δηλαδή, υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με τα επίπεδα του 2012.

Η δημογραφική αλλαγή θα επιδεινώσει τις προκλήσεις της αγοράς εργασίας. Ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στην Ε.Ε. θα μειωθεί από 265 εκατομμύρια το 2022, σε 258 εκατομμύρια το 2030. Χωρίς συντονισμένη δράση, οι τρέχουσες τάσεις μπορούν να υπονομεύσουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. και να αποδυναμώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες σε τομείς, που αντιμετωπίζουν ήδη ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως η υγειονομική περίθαλψη και η μακροχρόνια φροντίδα.

Η έλλειψη κατανόησης και εμπιστοσύνης των εργοδοτών στις δεξιότητες και στα προσόντα, που έχουν αποκτηθεί σε τρίτες χώρες, αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην κινητικότητα των ταλέντων και των δεξιοτήτων. Η κατάσταση αυτή δεν επηρεάζει μόνο την ελκυστικότητα της Ε.Ε., αλλά οδηγεί και σε “σπατάλη εγκεφάλων”, αφού οι υπήκοοι τρίτων χωρών εργάζονται συχνά σε θέσεις χαμηλότερες από το επίπεδο των προσόντων τους.

Πηγή: https://www.sepe.gr/