Category: OIKONOMIA

Μικρή επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης  στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, όπως συμβαίνει και σε εθνικό επίπεδο, καταγράφει το Βαρόμετρο του ΕΒΕΘ για το δεύτερο εξάμηνο του 2024.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνονται στην Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης (“Βαρόμετρο ΕΒΕΘ”) για το δεύτερο εξάμηνο του 2024, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνολικό δείγμα 1.500 ερωτώμενων (800 επιχειρήσεων και 700 καταναλωτών). Η έρευνα καλύπτει και τους τέσσερις τομείς της οικονομίας (βιομηχανία, μεταποίηση, υπηρεσίες, λιανικό εμπόριο και κατασκευές).

Η έρευνα παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο ΕΒΕΘ, όπου ανέλυσαν τα ευρήματα της ο Α΄ Αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ, κ. Εμμανουήλ Βλαχογιάννης, και ο Διευθυντής Ερευνών της εταιρίας Palmos Analysis, κ. Πασχάλης-Αλέξανδρος Τεμεκενίδης.

Σε σχέση με τους καταναλωτές της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης καταγράφονται: 
Αρνητική αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών για το διάστημα που προηγήθηκε και αυξημένη απαισιοδοξία για την περαιτέρω εξέλιξή της, σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο. Συγκεκριμένα, αυξάνεται το ποσοστό των νοικοκυριών που προβλέπουν επιδείνωση (50% από 42%) της κατάστασής τους και μειώνεται το ποσοστό όσων προβλέπουν βελτίωση ή σταθεροποίηση από το 52% στο 44%.

Μειώνεται στο 7% από το 14% το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι η γενική οικονομική κατάσταση της χώρας βελτιώθηκε πολύ ή αρκετά κατά το προηγούμενο 12μηνο. Παράλληλα, μειώνεται το ποσοστό όσων εκτιμούν ότι η γενική οικονομική κατάσταση της χώρας θα βελτιωθεί κατά το επόμενο δωδεκάμηνο (11% έναντι αντίστοιχου ποσοστού 17% τον Μάρτιο του 2024).
Η ακρίβεια και η αύξηση των τιμών καταναλωτή ήταν ιδιαιτέρως αισθητές κατά τη διάρκεια της χρονιάς που μας πέρασε από το σύνολο σχεδόν των καταναλωτών, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, ωστόσο στο τελευταίο εξάμηνο η αίσθηση αύξησης των τιμών ήταν ελαφρώς πιο ήπια, καθώς αυξήθηκε ελαφρά το ποσοστό όσων θεωρούν ότι οι τιμές είτε παρέμειναν σταθερές, είτε αυξήθηκαν λίγο (αθροιστικά 15% έναντι 9% το περασμένο εξάμηνο). Στον αντίποδα όμως, αυξάνεται το ποσοστό όσων θεωρούν ότι οι τιμές θα αυξηθούν με παρόμοιο ή μεγαλύτερο ρυθμό στο μέλλον (από 53% τον Μάρτιο του 2024 στο 63% σήμερα).
Επιδείνωση καταγράφεται και σε σχέση με τις εκτιμήσεις των καταναλωτών για την εξέλιξη της ανεργίας, καθώς το 17% (αθροιστικά) θεωρούν πως το επίπεδο της ανεργίας θα μειωθεί «πολύ» ή «λίγο» (έναντι 24% τον Μάρτιο του 2024), ενώ το 39% αναμένουν αύξηση (μικρή ή μεγάλη) της ανεργίας κατά το επόμενο εξάμηνο (έναντι 33% τον Μάρτιο του 2024).

Έρευνα Βιομηχανίας

Ο “Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών για τη Βιομηχανία” στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης εμφανίζει πτώση και περνάει ξανά σε ελαφρά αρνητικό έδαφος, συνεχίζοντας την ταλάντευσή του γύρω από την απόλυτη ουδετερότητα που καταγράφεται την τελευταία διετία, παραμένοντας, ωστόσο, στα υψηλότερα επίπεδα που καταγράφονται από την έναρξη των μετρήσεων του «Βαρόμετρου ΕΒΕΘ» το 2009. Έτσι, το ισοζύγιο θετικών – αρνητικών εκτιμήσεων του “Δείκτη Επιχειρηματικών Προσδοκιών της Βιομηχανίας” βρίσκεται πλέον στις -3 μονάδες στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, έναντι +4 τον Μάρτιο 2024.

Έρευνα Επιχειρήσεων Παροχής Υπηρεσιών

Με μικρή πτώση και κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των μετρήσεων του Βαρόμετρου καταγράφεται ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στον κλάδο των Υπηρεσιών. Πιο αναλυτικά, ο σχετικός «Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών» για τον τομέα των Υπηρεσιών καταγράφεται στο +20, έναντι +27 το προηγούμενο εξάμηνο που ήταν και η υψηλότερη ιστορικά τιμή του δείκτη.

Έρευνα Επιχειρήσεων Λιανικού Εμπορίου

Σχεδόν αμετάβλητο καταγράφεται το κλίμα στις επιχειρήσεις Λιανικού Εμπορίου στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2023, με τον «Δείκτη Επιχειρηματικών Προσδοκιών για το Λιανικό Εμπόριο» να βρίσκεται σταθερά σε σχεδόν ουδέτερο έδαφος. Έτσι, το ισοζύγιο θετικών – αρνητικών εκτιμήσεων του «Δείκτη Επιχειρηματικών Προσδοκιών Λιανικού Εμπορίου» βρίσκεται στο +1 (από +2 τον Μάρτιο 2024).

Έρευνα Κατασκευών

Σταθερά σε θετικό έδαφος και κοντά στο υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία των μετρήσεων του «Βαρόμετρου ΕΒΕΘ» που καταγράφηκε το προηγούμενο εξάμηνο,  βρίσκεται ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στον κλάδο των Κατασκευών. Στο πλαίσιο αυτό το ισοζύγιο θετικών-αρνητικών εκτιμήσεων του «Δείκτη Επιχειρηματικών Προσδοκιών Κατασκευών» βρίσκεται στις +9 μονάδες στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης (έναντι +14 τον Μάρτιο του 2024).

Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο – Πρεσβεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Τρεις κομβικές προτάσεις επικεντρωμένες στις νεοτεχνολογικές επενδύσεις, στα προϊόντα προστιθέμενης αξίας και στη λειτουργία του δημοσίου, διατύπωσε το Μέλος Δ.Σ. και Ερευνητικός Διευθυντής του Γερμανικού Ιδρύματος Οικονομικών Ερευνών, Καθ. Αλέξανδρος Κρητικός, ως κεντρικός ομιλητής στο 4ο Φόρουμ Καινοτομίας με τίτλο η «Η καινοτομία πυλώνας της τεχνολογικής μετάβασης»,

Ειδικότερα, το Μέλος Δ.Σ. και Ερευνητικός Διευθυντής του Γερμανικού Ιδρύματος Οικονομικών Ερευνών, Καθ. Αλέξανδρος Κρητικός, αναφερόμενος στην Ελλάδα και στα όσα πρέπει να υλοποιηθούν ώστε η χώρα να επενδύσει ταχύτερα στον τομέα της καινοτομίας, διατύπωσε τρεις προτάσεις. Όπως είπε, καθίσταται αναγκαία η ενίσχυση της χρηματοδότησης ερευνητικών κέντρων προκειμένου οι νεοτεχνολογικές επενδύσεις να φτάσουν στο 3% του Α.Ε.Π. και παράλληλα να αναπτυχθούν δομές τυπού cluster, δομές εστιασμένες στις νέες τεχνολογίες. Όπως ο ίδιος επεσήμανε, καθίσταται επίσης επιβεβλημένη η παραγωγή περιοσσότερων προϊόντων προστιθέμενης αξίας, εξωστρεφούς προσανατολισμού, με στόχο τη στήριξη των φιλόδοξων ελληνογερμανικών οικονομικών σχέσεων. Τέλος, απαιτούνται μεταρρυθμίσεις με ποιοτικότερα χαρακτηριστικά, όπως και ο περιορισμός της γραφειοκρατίας με στόχο οι υπηρεσίες να καταστούν αποδοτικότερες και η δημόσια διοίκηση να αποτελέσει έναν πάροχο ο οποίος θα λειτουργεί βάσει σύγχρονων προδιαγραφών. Για το λόγο αυτό, ο ερευνητικός διευθυντής του Γερμανικού Ιδρύματος Οικονομικών Ερευνών χαρακτήρισε ως ανάγκαια μια σειρά νέων επενδύσεων προσανατολισμένες στις υποδομές.

Στο μεταξύ, χαιρετίζοντας το πρώτο πάνελ της διοργάνωσης με τίτλο «Η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί την καινοτομία στη βιομηχανία», ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ανέδειξε τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται για την Ελλάδα μέσα από την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών. Μεταξύ άλλων, τόνισε ότι η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει σημειώσει αλματώδη πρόοδο στην ψηφιοποίηση, με περισσότερες από 2.000 ψηφιακές υπηρεσίες διαθέσιμες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, με την επίδοση της χώρας στους ψηφιακούς δείκτες να ξεπερνά σε πολλές περιπτώσεις τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο Υπουργός αναφέρθηκε στη στρατηγική της χώρας για την Τεχνητή Νοημοσύνη, υπογραμμίζοντας τη σημασία του επερχόμενου σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση της Πράξης «Data Governance Act» για τη διακυβέρνηση των δεδομένων και την αξιοποίησή τους με ηθικό και υπεύθυνο τρόπο.

Επίσης, μίλησε για την πρόταση για τη δημιουργία «AΙ Factory» στην Ελλάδα, ενός «εργοστασίου» ανάπτυξης τεχνολογιών  AI, με έμφαση στις εφαρμογές που αξιοποιούν δημόσια δεδομένα και προσφέρουν λύσεις σε κρίσιμα θέματα, όπως η υγεία ή το περιβάλλον και η δημιουργία ενός ελληνικού γλωσσικού μοντέλου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, ειδικά σε ζητήματα διατήρησης της γλωσσικής πολυμορφίας, και επεσήμανε τη σημασία και την αναγκαιότητα δημιουργίας ανοιχτών ευρωπαϊκών γλωσσικών μοντέλων για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς των χωρών.

Ο κ. Παπαστεργίου τόνισε εξάλλου ότι οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην εκπαίδευση νέων ταλέντων είναι κλειδί για τη μετάβαση της χώρας σε ένα βιώσιμο ψηφιακό μέλλον, ενώ συμπλήρωσε ότι η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας και Γερμανίας μπορεί να επιταχύνει τη μετάβαση αυτή και να στηρίξει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στην ενσωμάτωση των νέων  τεχνολογιών.

Μ ια από τις επτά πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που υπέβαλαν προτάσεις για την εγκατάσταση AI Factories, έγινε η Ελλάδα. Η ελληνική πρόταση για την εγκατάσταση του «Φάρου», όπως θα είναι η επωνυμία του ελληνικού εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης, μια επένδυση ύψους €30 εκατ., είναι από τις πρώτες που έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι επτά προτάσεις για εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης, που θα τονώσουν την καινοτομία στον εν λόγω τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποβλήθηκαν από συνολικά 15 κράτη – μέλη και δύο συνδεδεμένα συμμετέχοντα κράτη και καταδεικνύουν ότι υπάρχει πολύ έντονο ενδιαφέρον για τη σημαντική αυτή πρωτοβουλία.
Μία από τις επτά πρώτες χώρες, που υπέβαλαν πρόταση για την εγκατάσταση AI Factories, έγινε η Ελλάδα
Προτάσεις για την κατασκευή εργοστασίου ΑΙ, αξιοποιώντας έναν υφιστάμενο ή νέο υπερυπολογιστή προσαρμοσμένο στις ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης, υποβλήθηκαν από τη Φινλανδία (μαζί με τη συμμετοχή της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Νορβηγίας και της Πολωνίας), το Λουξεμβούργο, τη Σουηδία, τη Γερμανία, την Ιταλία (μαζί με τη συμμετοχή της Αυστρίας και της Σλοβενίας) και την Ελλάδα. Επιπλέον, η Ισπανία έχει ετοιμάσει μια πρόταση μαζί με την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και την Τουρκία, την οποία αναμένεται να υποβάλει προσεχώς.
Θυμίζουμε ότι οι προτάσεις υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της κοινής επιχείρησης EuroHPC, η οποία διαχειρίζεται τη σχετική πρόσκληση υποβολής προτάσεων, που προκηρύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024. Τα εν λόγω εργοστάσια θα δημιουργήσουν ένα ακμάζον ευρωπαϊκό οικοσύστημα για την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων ΑΙ και την ανάπτυξη λύσεων τεχνητής νοημοσύνης.

Ο ρόλος των υπερυπολογιστών

Τα εν λόγω εργοστάσια θα κατασκευαστούν βασιζόμενα στο παγκόσμιας κλάσης δίκτυο υπερυπολογιστών υψηλών επιδόσεων (HPC) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), συγκεντρώνοντας τα βασικά συστατικά για την επιτυχία του ΑΙ: υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και ταλέντα. Τα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης θα αυξήσουν σημαντικά την υπολογιστική ισχύ, που είναι διαθέσιμη για το ΑΙ στην Ευρώπη.
Θα είναι διασυνδεδεμένα και διαθέσιμα στις ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, τη σχετική βιομηχανία και τους ερευνητές και τις ερευνήτριες στον τομέα του ΑΙ.
Οι υποβληθείσες προτάσεις θα αξιολογηθούν από μια ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων. Η κοινή επιχείρηση EuroHPC προσδοκά να ανακοινώσει την επιλογή των πρώτων εργοστασίων ΤΝ τον Δεκέμβριο του 2024 και να δρομολογήσει την κατασκευή τους σύντομα.
Εκτός από τις ανωτέρω προτάσεις, η Κύπρος και η Σλοβενία έχουν υποβάλει επιστολές ενδιαφέροντος για να δημιουργήσουν εργοστάσια ΤΝ ή να προσχωρήσουν σε ένα υφιστάμενο σε μεταγενέστερο στάδιο. Η καταληκτική ημερομηνία για τις επόμενες προτάσεις είναι η 1η Φεβρουαρίου 2025.

Η ελληνική πρόταση για τον Φάρο

Ο προϋπολογισμός του «Φάρου» καλύπτεται κατά €15 εκατ. από εθνική χρηματοδότηση, ενώ το υπόλοιπο θα προέλθει από χρηματοδότηση μέσω του EuroHPC JU, που είναι υπεύθυνο για τις υπερυπολογιστικές υποδομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως διευκρίνισε χθες ο κ. Παπαστεργίου, ο ιδιωτικός τομέας θα έχει τον πρώτο λόγο.
«Γι’ αυτό στην πρόταση που καταθέσαμε, πέρα από τη δική μας χρηματοδότηση, του Υπουργείου και τις υποδομές με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλου», το Υπερταμείο να καλύψει το μεγαλύτερο ποσοστό. Το Υπερταμείο θα κινήσει συζητήσεις και θα δημιουργήσει χώρο για την ιδιωτική πρωτοβουλία»,  τόνισε χθες ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης από το βήμα του συνεδρίου Green Deal 2024.
Το έργο για τον «Φάρο» συνδέεται με την κατασκευή του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλου», έργο του Ταμείου Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό €35 εκατ., που θα εγκατασταθεί στο νέο Κέντρο Δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Την πρόταση για τον «Φάρο» συντονίζει το ΕΔΥΤΕ, ο φορέας του Υπουργείου που έχει την ευθύνη για την ανάπτυξη και λειτουργία του υπερυπολογιστή «Δαίδαλου», ενώ καθοριστικό ρόλο θα έχουν το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» που θα αποτελέσει την έδρα του AI Factory, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» και φυσικά το Υπερταμείο.

Σε τρεις πυλώνες

Το  ελληνικό AI Factory θα παρέχει ένα σύνολο υπηρεσιών, προκειμένου να αποτελέσει το «one-stop-shop» σημείο, όπου επιχειρήσεις και οργανισμοί θα μπορέσουν να αποκτήσουν τεχνογνωσία και υποστήριξη για την ανάπτυξη εφαρμογών ΑΙ, δεδομένα και εργαλεία, ακόμα και υποστήριξη για την επιχειρηματική τους βιωσιμότητα. Αρχικά, θα επικεντρωθεί σε τρεις στρατηγικούς πυλώνες: Υγεία, Βιωσιμότητα (Ενέργεια, Κλιματική Αλλαγή, Περιβάλλον) και Γλώσσα-Πολιτισμός, προκειμένου να ενισχύσει την καινοτομία και να επιφέρει σημαντικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Η Ελλάδα θα εκμεταλλευθεί την τεράστια υπολογιστική δύναμη του Δαίδαλου, για να δημιουργήσει ένα πρωτοποριακό οικοσύστημα καινοτομίας στο ΑΙ. Σκοπός του Φάρου είναι να ενισχύσει την καινοτομία των μικρομεσαίων και startups, αλλά και της επιστημονικής κοινότητας.
Πρακτικά, οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι οργανισμοί, αποκτώντας πρόσβαση σε υπερυπολογιστική υποδομή, βελτιστοποιημένη για το ΑΙ, όπως έχει σχεδιαστεί ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, θα μπορούν να εκπαιδεύσουν και να αναπτύξουν μεγάλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και Generative AI, γλωσσικά (Large Language Models) – με έμφαση στην Ελληνική γλώσσα και πολυτροπικά (Multimodal Models). Με τον αυτότρόπο θα μπορούν να δημιουργήσουν πρωτότυπα προϊόντα και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στα τρία βασικά πεδία: την υγεία, τη βιωσιμότητα, τη γλώσσα-πολιτισμό.

«Φάρος» για την υγεία, τη βιωσιμότητα, τον πολιτισμό

Το ελληνικό εργοστάσιο ΑΙ θα βασιστεί σε τρεις άξονες: Υγεία, «όπου υπάρχουν ήδη πολλά δεδομένα», καθώς επίσης το περιβάλλον και η βιωσιμότητα, με τον υπερυπολογιστή Δαίδαλο να αποτελεί το «κλειδί».
«Η ανάπτυξη του «Δαίδαλου» και του  AI  Factory, την ίδια χρονική περίοδο με τις πλέον προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες, θα δώσει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να συμμετάσχει ισότιμα στην επόμενη φάση της διασύνδεσης των AI  Factories  σε όλη την Ευρώπη, στην παραγωγή νέων ευρωπαϊκών προϊόντων και υπηρεσιών και στην βελτίωση του επιπέδου παροχής αποτελεσματικών υπηρεσιών στους πολίτες, με τον ίδιο τρόπο που θα παρέχονται και στις πλέον προηγμένες Ευρωπαϊκές χώρες», αναφέρει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Ο Φάρος θα εστιάσει την προσοχή του σε τρία πεδία:

• Υγεία: ανάπτυξη ανωνυμοποιημένων και έτοιμων για ΑΙ συνόλων δεδομένων υγείας (π.χ. ηλεκτρονικά αρχεία υγείας), που θα χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, στοχεύοντας στην προγνωστική ανάλυση για χρόνιες ασθένειες και την εξατομίκευση των ασθενών.
• Πολιτισμός και γλώσσα: Το έργο στοχεύει στην ψηφιοποίηση και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της γλώσσας της Ελλάδας μέσω του ΑΙ.
• Βιωσιμότητα: Αντιμετωπίζοντας την κλιματική αλλαγή και τις ενεργειακές απαιτήσεις, ο Φάρος θα υποστηρίξει λύσεις με βάση το ΑΙ στη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πόρων, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα.

Η ανάγκη μείωσης του κόστους ενέργειας για τις επιχειρήσεις βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης με τίτλο «Επαναβιομηχανοποίηση και Ενέργεια που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 8ης Οικονομικής Διάσκεψης της Ε.ΕΝ.Ε που πραγματοποιήθηκε Τετάρτη 13 Νοεμβρίου .
Στην εισαγωγική τοποθέτηση ο Ορέστης Ομράν, Δικηγόρος και Εταίρος της DLA Piper τόνισε ότι μεσοσταθμικά το κόστος της ενέργειας για τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι 2-3 φορές υψηλότερο από χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία και αφορά όχι μόνο στις μεγάλες βιομηχανίες αλλά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο ίδιος σημείωσε ότι προκειμένου να μειωθεί το ενεργειακό κόστος είναι απαραίτητο να υπάρξει ενίσχυση των δικτύων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αποσύνδεση των τιμών ενέργειας που πληρώνουν οι επιχειρήσεις από τη χονδρεμπορική αγορά- κυρίως λόγω του ολιγοπωλιακού χαρακτήρα της τελευταίας- και ενίσχυση του ανταγωνισμού στην παραγωγή ενέργειας. «Θα θέλαμε μία αγορά με μεγαλύτερη πρόσβαση στις Διμερείς Συμβάσεις Πώλησης (PPA), με μεγαλύτερη σύνδεση με τις αγορές της ΕΕ» είπε και «ένα χρηματιστήριο ενέργειας με εσωτερικό ανταγωνισμό σε χρηματοδοτικά ενεργειακά προϊόντα, που θα είναι πιο οικονομικά» κατέληξε.

Στο ζήτημα του ανταγωνισμού αναφέρθηκε ο Αθανάσιος Δαγούμας, Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας & Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), τονίζοντας ότι η Αρχή εισήγαγε τον Δεκέμβριο του 2021 τη δυνατότητα για το σύνολο των προμηθευτών να συνάπτουν διμερή συμβόλαια, «ώστε να μην υπάρχουν δομικές ασυμμετρίες στην αγορά». Όμως, όπως παραδέχθηκε, «το εργαλείο αυτό δεν αξιοποιήθηκε από τους προμηθευτές» ώστε να προσφέρονται  σταθερά τιμολόγια στις επιχειρήσεις. Ανακοίνωσε επίσης ότι από το χρηματιστήριο ενέργειας θα τεθεί σε λειτουργία η πλατφόρμα PPA που θα δίνει τη δυνατότητα για διμερείς συμβάσεις μεταξύ των επιχειρήσεων με τους παραγωγούς ΑΠΕ αλλά και με άλλα σχήματα όπως τα υβριδικά μοντέλα παραγωγής ενέργειας. «Οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν κουλτούρα επενδύσεων και διαχείρισης ρίσκου» είπε ο Α. Δαγούμας και δεν πρέπει να αναζητούν τα μοντέλα εγγυημένων τιμών. Σημείωσε επίσης ότι στην πλατφόρμα για τις PPA υπάρχουν εργαλεία που ενσωματώνουν στοιχεία του green pool.

Την ανάγκη να «μεγαλώσει η πίτα» της αγοράς ενέργειας με δίκτυα και διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας επεσήμανε η Μαρία Γαβουνέλη, Καθηγήτρια και Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ. Όπως εξήγησε, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη η παραγωγή ενέργειας εκτός Ευρώπης, σε χώρες με ήλιο και αέρα, οι οποίες θα μπορούν να διοχετεύουν αυτή την ενέργεια σε διαφορετικές χρονικές στιγμές από εκείνες κατά τις οποίες παράγονται ΑΠΕ στην Ελλάδα. Σημείωσε ωστόσο ότι «με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, υπάρχει αγωνία για το αν θα μπορέσουμε να συνδέσουμε αυτά τα δίκτυα» αναφέροντας χαρακτηριστικά το πρόσφατο παράδειγμα του Great Sea Interconnector μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.

Στη συζήτηση απηύθυνε χαιρετισμό ο Γιάννης Μανιάτης, Αντιπρόεδρος της Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Γ. Μανιάτης εξέφρασε την εκτίμηση ότι στο μέλλον «τα πάντα θα γίνουν εξηλεκτρισμένα» και ανέφερε ότι το «το φιλόδοξο σχέδιο της Ελλάδας» για την πράσινη μετάβαση «δε στηρίζεται σε γερά θεμέλια». Ως παράδειγμα ανέφερε το μεγάλο αριθμό ανακαινίσεων ακινήτων που προβλέπει το ΕΣΕΚ, την ώρα που σήμερα στην πραγματικότητα ανακαινίζονται μόνο 29.000 σπίτια ετησίως. Σημείωσε επίσης ότι «η Ελλάδα είναι από τις πιο εξαρτημένες ενεργειακά χώρες της Ευρώπης», με το ποσοστό να φτάνει στο 76% την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 62,5%. «Υπάρχει τεράστια ανάγκη για αναβάθμιση και επέκταση των δικτύων» είπε. Σε ότι αφορά στα offshore αιολικά πάρκα, χαρακτήρισε σωστή την έμφαση που δίνει η Ελλάδα σε αυτό τον τομέα, σημείωσε ωστόσο ότι «τα βαθιά νερά των ελληνικών θαλασσών σημαίνουν ότι τα offshore αιολικά πάρκα θα είναι πλέοντα (floating), άρα μεγαλύτερου κόστους και αυτό σημαίνει ότι ταρίφες που θα πληρώνει ο καταναλωτής θα είναι υψηλότερες».

Απο τον Ζαχαρία Καπλανίδη, Οικονομολόγο

Στα μέσα του περασμένου μήνα, καλέστηκα και παραβρέθηκα στην αναγόρευση του Αμερικανού, βραβευμένου με βραβείο Νόμπελ (2001) οικονομίας, Joseph Stiglitz, ως επίτιμο διδάκτορα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σε μια επίσημη τελετή, με παρουσία της Συγκλήτου και του Πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην επιβλητική αίθουσα του εμβληματικού κτιρίου της Πανεπιστημίου, o νομπελίστας Joseph Stiglitz, μίλησε για τις αξίες της Δημοκρατίας, τον διεθνή χαρακτήρα και τα σημερινά χαρακτηριστικά της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ μέλη της Συγκλήτου, που αναφέρθηκαν στο έργο του, έκαναν ιδιαίτερη αναφορά στις επισημάνσεις σ’ αυτό που ο Αμερικανός οικονομολόγος αποκαλεί «Ασύμμετρη Πληροφόρηση». Και για να γίνει πιο κατανοητή η έννοια της ασύμμετρης πληροφόρησης, αναφέρθηκαν μερικά παραδείγματα, όπως λ.χ., εάν κάποιος πουλάει ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο, έχει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι του αγοραστή, γιατί σαφώς γνωρίζει την πραγματική κατάσταση του αυτοκινήτου και συνεπώς μπορεί να αποκρύψει τυχόν προβλήματα και να επιτύχει υψηλότερη τιμή από ότι το αυτοκίνητο αξίζει. Αυτό το γεγονός, ωστόσο, θα μπορούσε να έχει και περαιτέρω συνέπειες μικροοικονομικές, αφού έντιμοι πωλητές μεταχειρισμένων αυτοκινήτων θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση και ενδεχομένως να οδηγηθούν σε χρεοκοπία .

Αναφέρθηκε ακόμα, σαν παράδειγμα, η περίπτωση μιας συνέντευξης, ενός υποψήφιου για κάλυψη μιας θέσης εργασίας, όπου ο υποψήφιος γνωρίζει καλύτερα από τον εργοδότη τις αδυναμίες του, για την συγκεκριμένη θέση, άρα αποκρύπτοντας τες, έχει πλεονέκτημα έναντι της εργοδοσίας και μπορεί να προσληφθεί αδικώντας κάποιον άλλο υποψήφιο, που ενδεχομένως να ήταν καταλληλότερος για την συγκεκριμένη, τουλάχιστον, θέση εργασίας.

Αναφέρθηκαν και άλλα παραδείγματα για την ανάλυση της θεωρίας του Joseph Stiglitz για την «ασύμμετρη πληροφόρηση». Όλα όμως ήταν παραδείγματα που έχουν να κάνουν με την μικροοικονομία (microeconomics) δηλαδή με την οικονομία των επιχειρήσεων. Δεν αναφέρθηκε κανένα παράδειγμα του τι συμβαίνει σε καθημερινή βάση, με την ασύμμετρη πληροφόρηση, σε επίπεδο μακροοικονομίας (macroeconomics) δηλαδή με το εν γένει οικονομικό περιβάλλον που διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται και αναπτύσσεται η μικροοικονομία μιας χώρας και κατ’ επέκταση, συνολικά η παγκόσμια οικονομία.

Σε επίπεδο μικροοικονομίας, η ασύμμετρη πληροφόρηση, επηρεάζει καθημερινά τις λειτουργίες μιας επιχείρησης, γι’ αυτό ακόμα και από την εποχή της 1ης, βιομηχανικής επανάστασης, οι διοικήσεις, ειδικά των μεγάλων εταιρειών, προσπαθούν με διάφορα μέσα, θεμιτά και αθέμιτα, να έχουν πρόσβαση στην αυθεντική πληροφόρηση, γνωρίζοντας ότι πολύ συχνά, αυτό το στοιχείο είναι ικανό να απογειώσει ή να καταστρέψει την επιχείρηση τους. Στην 4η βιομηχανική επανάσταση, η ανάπτυξη της πληροφορικής και της σε εξέλιξη τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), στοχεύουν ακριβώς στην αναγκαιότητα του επιχειρηματικού και εργατικού δυναμικού για καλύτερη και ταχύτερη πληροφόρηση, σε όλα σχεδόν τα πεδία γνωστικού περιβάλλοντος.
Χάρις σ’ αυτά, ο καταναλωτής, σήμερα, είναι πιο καλά ενημερωμένος για την αγορά ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου, ή ο εργοδότης για τις πραγματικές ικανότητες ενός υποψηφίου, για την συγκεκριμένη θέση εργασίας.

Οι πηγές και κυρίως οι εναλλακτικές, που έχουν και οι δύο παραπάνω πλευρές (πωλητές και αγοραστές ή εργοδότες και εργαζόμενοι), είναι πάμπολες, σε σημείο που ξεπερνά αυτό που αποκαλούμε σήμερα «προσωπικά δεδομένα», και προσπαθούμε, αντίθετα, να καθορίσουμε, έστω και μια κόκκινη γραμμή, στην περαιτέρω διείσδυση της πληροφόρησης. Στην μικροοικονομία λοιπόν φαίνεται, κατά την άποψη μου, ότι λίγο-πολύ η «ασύμμετρη πληροφόρηση» εξομαλύνεται με σημαντικά και προσιτά, σχεδόν σ’ όλους, εργαλεία, όπως η ανάπτυξη της πληροφορικής, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, της τεχνητής νοημοσύνης, ακόμα και των κλασικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που και αυτά εξελίσσονται στις ανάγκες της έγκριτης και γρήγορης πληροφόρησης, έστω και με αστερίσκους.

Το μεγάλο πρόβλημα όμως της έννοιας και της ουσίας της ασύμμετρης πληροφόρησης, παραμένει και μάλιστα εντείνεται στην μακροοικονομία.
Δηλαδή σε επίπεδο κράτους και κυρίως μεταξύ των κρατών, στην διεθνή σκακιέρα του μεταξύ τους ανταγωνισμού.
Εδώ το παράδειγμα, δεν είναι μεταξύ του πωλητή και του αγοραστή μεταχειρισμένου αυτοκινήτου ή μεταξύ εργοδότη και υποψήφιου υπαλλήλου.
Είναι μεταξύ Αμερικής και Κίνας, ή Ρωσίας και Ευρώπης, και ακόμα χειρότερα, μεταξύ ανεπτυγμένων και υπό-ανάπτυξη χωρών. Εδώ έχει πραγματικά «πεδίο λαμπρόν», η ουσία πλέον της ασύμμετρης πληροφόρησης.

Οι τεχνολογίες και η πρόσβαση σ’ αυτές είναι θέμα δισεκατομμυρίων δολαρίων ή ευρώ, και ερμητικά κλειδωμένες στα πιο ασφαλή πληροφορικά συστήματα των πλέον οικονομικά πλούσιων κρατών.

Φανταστείτε το χάος της ασύμμετρης πληροφόρησης, μεταξύ ΗΠΑ και Κένυας ή Κίνας και Ακτής Ελεφαντοστούν ή για να μην πάμε μακριά μεταξύ Ελλάδας και Αμερικής.
No chance, που θα έλεγαν και οι Αγγλομαθείς συμπατριώτες μας. Εδώ δεν επιστρατεύονται μόνο οι πιο προηγμένοι computers επεξεργασίας δεδομένων, τα λεγόμενα big data centers ή οι πλέον εξελιγμένες μορφές AI, αλλά και πανάκριβοι δορυφόροι στο διάστημα, συστήματα με χιλιάδες ειδικευμένους εργαζόμενους, δηλαδή πράκτορες, σε ειδικές υπηρεσίες πληροφοριών, πανάκριβα ραντάρς που παρακολουθούν την κάθε κίνηση πολίτη ή συνολικά μιας κυβέρνησης. Και όλη αυτή η πληροφόρηση με μόνο ένα σκοπό: την οικονομική και γεωστρατηγική επικράτηση συγκεκριμένων, πλέον, χωρών ή group χωρών όπως είναι η νέα γεωστρατηγική τάση. Δυτικοί versus BRICS+…. και ο Θεός να βάλει το χέρι του.

Αλλά για να γυρίσουμε περισσότερο στην οικονομία, που είναι και το κυρίως menu του σημερινού μας άρθρου, και στον αγαπητό και σεβαστό για το οικονομικό αποτύπωμα του, δόκτορα Joseph Stiglitz, η άποψη μου είναι, ότι η ασύμμετρη πληροφόρηση και τα εργαλεία που την δημιουργούν και στα οποία, εν συντομία αναφερθήκαμε παραπάνω, καθιστούν του σημερινούς οικονομολόγους απλώς διερμηνείς των εξελίξεων, ειδικά στην μακροοικονομία και όχι διαμορφωτές του παγκόσμιου οικονομικού γίγνεσθαι. Και εξηγούμαι: ο Σκωτσέζος κλασικός πλέον, οικονομολόγος Adam Smith, στα μέσα περίπου του 18ου αιώνα, διαμόρφωσε τη θεωρία ότι η οικονομία σε εθνικό ή ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτορυθμίζεται και συνεπώς δεν χρειάζεται καμία κεντρική δηλαδή κρατική παρέμβαση. Θεωρία που στηρίχθηκε έκτοτε ο φιλελευθερισμός και η επικράτηση της καπιταλιστικής κοινωνίας και της ελεύθερης αγοράς. Τι λέει αυτή η θεωρία με απλά λόγια ;αν πάει κάτι στραβά σε μια οικονομία, όπως ύφεση ή πληθωρισμός, η κεντρική εξουσία δεν έχει παρά να κάνει λίγο υπομονή και οι δυνάμεις της αγοράς θα λειτουργήσουν αυτόνομα και αυτόματα και θα επαναφέρουν τα πράγματα στις σωστές τους ράγες. Ακριβώς το αντίθετο υποστήριξαν λίγο αργότερα ο Karl Marx, και ο Frederick Engels, και πάνω σε αυτήν την θεωρία τους στηρίχθηκε η δημιουργία της Σοσιαλιστικής θεωρίας και η επανάσταση στην Σοβιετική Ένωση στις αρχές του 20ου αιώνα. Και οι 2 αυτές πλευρές οικονομικής σκέψης, διαμόρφωσαν οικονομικά συστήματα, που ακολούθησαν μέχρι τον 21ο αιώνα, οι κυβερνήσεις όλων σχεδόν των κρατών, δημιουργώντας 2 αντιμαχόμενα groups, οικονομικής και πολιτικής φιλοσοφίας αλλά και πρακτικής.

Παράλληλα, εμφανίστηκε και ένας νέος εμπνευσμένος οικονομολόγος στις αρχές του 20ου αιώνα, για να φέρει μια νέα και ενδιάμεση θεωρία που υποστηρίζει ότι στην σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα, δεν ισχύει ούτε η θεωρία του Adam Smith, ούτε ο απόλυτος κεντρικός έλεγχος της μικροοικονομίας.
Ο Άγγλος John Keynes, έχοντας και σαν παράδειγμα την μεγάλη και διαρκή κρίση του 1929 στην Αμερική και κατ’ επέκταση σε όλο τον κόσμο, διαμόρφωσε την θεωρία της κεντρικής παρέμβασης σε οικονομικές ανισορροπίες της μακροοικονομίας, όπως ύφεση, πληθωρισμός, ανεργία, αποεπένδυση κ.λ.π.. Tο μεγάλο κραχ του ’29, απέδειξε ότι η οικονομία δεν μπορεί να αυτορυθμιστεί άμεσα και αυτόνομα, όπως υποστήριζε ενάμιση αιώνα πριν ο Adam Smith, αλλά ούτε ο ολοκληρωτικός έλεγχος της οικονομίας παράγει τον μέγιστο δυνατό πλούτο και την μέγιστη δυνατή ανάπτυξη μιας εθνικής οικονομίας.

Η βασική θεωρία του Keynes,γεφύρωσε τις ακραίες θεωρίες και διαμόρφωσε οικονομικές στρατηγικές που ισχύουν μέχρι σήμερα. Τρανό παράδειγμα, ο Ντράγκι, που από την θέση, του κεντρικού Τραπεζίτη, δήλωνε αποφασιστικά την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να στηρίξει με χρηματοπιστωτικά εργαλεία, την πρόσφατη οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη: «whatever it takes». Χαίρομαι, που αυτός ο σύγχρονος πατέρας της οικονομικής σκέψης και πρακτικής ο Keynes, έχει επηρεάσει χιλιάδες οικονομολόγους, όπως και τον φίλο μας Joseph Stiglitz, αλλά και δεκάδες πολιτικούς με τεράστια εμβέλεια στην παγκόσμια οικονομία.
Όμως, δυστυχώς, μετά από αυτούς τους «πατέρες», της οικονομικής σκέψης, αλλά και «επι τω πεδίω» εφαρμογής, έχουμε μπει στον αστερισμό του «Homo politicus»φεύγοντας απολύτως από τον αστερισμό του «Homo economicus».

Οι σύγχρονοι οικονομολόγοι και μάλιστα Νομπελίστες, όπως ο δόκτωρ Stiglitz, ο αγαπημένος μου Paul Krugman και οι Daron Acemoglu, Johnson και Robinson, δεν θα διαμορφώνουν πλέον εφαρμόσιμες οικονομικές θεωρίες, σε επίπεδο μακροοικονομίας.
Απλώς θα ερμηνεύουν ή όπως αναφέρουμε στον τίτλο του σημερινού άρθρου, θα διερμηνεύουν τις οικονομικές πολιτικές των ισχυρών και συχνά αυταρχικών πολιτικών ανδρών, αλλά και των πανίσχυρων θεσμών της ασύμμετρης πληροφόρησης.

Ήδη, ο νεοεκλεγείς Τράμπ, αμφισβητεί τον λόγο ύπαρξης της FED, δηλαδή της Κεντρικής Αμερικάνικης Τράπεζας , που είναι ο βασικός θεματοφύλακας αντιμετώπισης των μακροοικονομικών (ύφεση, ανεργία, πληθωρισμός) ισορροπιών, της ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη.

Πόσοι από εμάς πιστεύουμε, ότι ο Τράμπ θα ακούει και κυρίως θα εφαρμόζει, αυτά που θα εισηγείται ο Υπουργός Οικονομικών, στην διακυβέρνηση του, στα επόμενα 4 χρόνια; Πόσους υπουργούς ενδεχομένως θα απολύσει;, το ίδιο ισχύει και για τον Πούτιν και για τον Σι Τζιν Πιγκ. Προέχει, της καθαρής οικονομικής σκέψης, η κυριαρχία και η γεωστρατηγική επικράτηση. Η οικονομία όπως και η χρήση της στρατηγικής πληροφορίας είναι πλέον εργαλεία, μέσα στην φαρέτρα των πολιτικών για την επικράτηση στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι τωρινοί και πολύ περισσότερο οι μελλοντικοί οικονομολόγοι, θα έχουν ουσιαστικό ρόλο, ίσως, μόνο στο χώρο του επιχειρείν. Ενώ στην μακροοικονομία, ο ρόλος τους, θα περιοριστεί στην θεωρητική ερμηνεία των πολιτικών, και όχι μόνο δυστυχώς, συγκρούσεων ή στην καλύτερη περίπτωση, θα προσυπογράφουν, δίνοντας οικονομική επίφαση, στις αποφάσεις των πολιτικών αυταρχικών προσώπων και θεσμών.

Με απλά λόγια και κλείνοντας, οι οικονομολόγοι, πολύ λίγο περιθώριο έχουν και θα έχουν, στο ρόλο της οικονομικής επιστήμης, σαν εργαλείο ανάπτυξης και ευημερίας του παγκόσμιου πληθυσμού.

Adam, Henkel και Keynes, έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί… και ο θεός βοηθός εν τω βίω.
Καλές Γιορτές με Υγεία και Δύναμη το 2025.

Το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» αποτελεί ολοκληρωμένη παρέμβαση προς τους παραγωγικούς, ανταγωνιστικούς και εξωστρεφείς τομείς της οικονομίας, στη μετάβασή τους σε ένα αναπτυξιακό πρότυπο, που καθοδηγείται από την Οικονομία της Γνώσης, αποτυπώνοντας σε μεγάλο βαθμό τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της Χώρας και σε εναρμόνιση με τις νέες προτεραιότητες της Επιτροπής.

Το Πρόγραμμα, είναι το εργαλείο υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης (ΕΣΕΕ) που συνδέει την έρευνα και την καινοτομία με την επιχειρηματικότητα και την ενίσχυση των εθνικών και περιφερειακών πλεονεκτημάτων.

Επίσης, εναρμονίζεται, με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Θα σχεδιαστούν ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες στήριξης, με στόχο να καλυφθεί όλο το εύρος των αναγκών των επιχειρήσεων, σε επίπεδο πληροφόρησης, ενίσχυσης συνεργασιών, ανάπτυξης νέων επιχειρηματικών  προτύπων και εύρεσης τεχνολογικών, ανθρώπινων και επενδυτικών πόρων.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, στόχος του Προγράμματος είναι η αύξηση του μεγέθους των ελληνικών επιχειρήσεων και η ενίσχυση του εξωστρεφούς προσανατολισμού τους, ώστε να αποτελέσουν βασικό μοχλό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Η στρατηγική του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» είναι συμπληρωματική με τις παρεμβάσεις του REACT-EU που χρηματοδοτεί βραχυπρόθεσμα μέτρα στην αγορά εργασίας, υγείας και στήριξη των MME, με ρευστότητα και υποστήριξη φερεγγυότητας, επενδύσεις στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και με τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας RRF, ο οποίος χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις και μακροπρόθεσμες επενδύσεις για την παραγωγικότητα και ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Συνολικά, το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» με χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους περίπου  3,9 δισ. € Δημόσια Δαπάνη, εκ των οποίων τα 3,1 δισ. € προέρχονται από κοινοτικούς πόρους των Ταμείων ΕΣΠΑ και ΕΚΤ θέτει προτεραιότητες για την ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας και των σχετικών ανθρώπινων δεξιοτήτων.
Με ένα ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα, μέσα από δράσεις και έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας και με πολλαπλασιαστικά οφέλη, τόσο για την κοινωνία όσο και για την οικονομία, τα έργα/δράσεις του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» αναμένεται να συμβάλλουν ουσιαστικά στην κάλυψη των διαρθρωτικών υστερήσεων της ελληνικής οικονομίας.
Η στρατηγική του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» οργανώνεται σε τέσσερις βασικούς άξονες επενδύσεων  στο πλαίσιο των αντίστοιχων Ταμείων:

• Με τις Δράσεις του Προγράμματος αναμένεται να επέλθουν τα ακόλουθα αποτελέσματα:
• Επιτάχυνση στη μετάβαση στην ποιοτική και καινοτόμα επιχειρηματικότητα
• Στήριξη παραγωγικών επενδύσεων με έμφαση στην καινοτομία, τεχνολογική προσαρμογή, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη στροφή σε φιλικές προς το περιβάλλον διαδικασίες και
• προϊόντα
• Ανάπτυξη της παραγωγής, διεθνώς, εμπορεύσιμων προϊόντων και υπηρεσιών
• Ενίσχυση της νέας / νεοφυούς επιχειρηματικότητας υψηλής προστιθέμενης αξίας
• Αναβάθμιση και ποιοτικός εκσυγχρονισμός του τουριστικού προϊόντος
• Υποστήριξη της ανάπτυξης / υιοθέτησης καινοτομιών
• Υπηρεσίες στήριξης της επιχειρηματικότητας και δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος
• Επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης και της τεχνολογικής ανάπτυξης της χώρας

O κλάδος του Real Estate και των κατασκευών, βρίσκεται αναμφισβήτητα σε μια μεγάλη δυναμική τα τελευταία τουλάχιστον 2 χρόνια, και αυτή η τάση θα συνεχιστεί τουλάχιστον και για τα επόμενα δύο-τρία.

Τον σημαντικό ρόλο της ελληνικής αγοράς ακινήτων, η οποία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον ξένων επενδυτών, που επιθυμούν να ενισχύσουν την παρουσία τους στην ελληνική επικράτεια, ανέδειξε η γενική γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών και πρόεδρος του ΔΣ της Enterprise Greece, Μάιρα Μυρογιάννη, στα εγκαίνια της 4ης Premium Real Estate Expo.
Στον χαιρετισμό που απηύθυνε η κυρία Μυρογιάννη, επισήμανε ότι η ελληνική κτηματαγορά έχει αναδειχθεί σε έναν από τους δυναμικότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, αναφέροντας ως παράδειγμα, το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, το Ελληνικό, πρότυπο, όπως είπε, Βιώσιμης Ανάπτυξης και Έξυπνης Πόλης, το οποίο αναμένεται να προσελκύσει νέους επενδυτές στη θεαματική ακτογραμμή της Αθήνας.
Η γενική γραμματέας τόνισε, ότι οι εξαιρετικές αυτές επιδόσεις στον κλάδο Real Estate, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την ενίσχυση της διεθνούς εικόνας της χώρας μας, αποτέλεσμα της συνέπειας της κυβερνητικής πολιτικής, που επιβεβαιώθηκε με την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και την εμπιστοσύνη κορυφαίων ξένων επενδυτών στις προοπτικές ανάπτυξης της χώρας μας.
Παράλληλα, οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις σε υποδομές, δημιουργούν τις συνθήκες για να καταστεί η χώρα μας περιφερειακός κόμβος, κριτήριο που συνεκτιμάται από υποψήφιους επενδυτές, σε συνδυασμό με την πολιτική σταθερότητα και τις θετικές εκτιμήσεις για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
Ωστόσο το μεγάλο πρόβλημα στην ανάπτυξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων στον κατασκευαστικό τομέα, όπως αναδείχθηκε στο 2o Real Estate Conference, είναι η μεγάλη έλλειψη εργατικού δυναμικού στον τομέα, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του ανεκτέλεστου έργου μεγάλων αλλά και μικρών κατασκευαστικών εταιρειών, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, να κινδυνεύει σε μη έγκαιρη τουλάχιστον ολοκλήρωση.
Πιο συγκεκριμένα, όπως ανέφεραν μεγαλοστελέχη κατασκευαστικών εταιρειών στη χώρα μας, παρατηρείται έλλειψη 50.000 και πλέον εργατών, αλλά και υψηλής εξειδίκευσης τεχνικού προσωπικού, γεγονός που προβληματίζει έντονα την ολοκλήρωση έργων και αντίστοιχα την απορρόφηση πόρων από διάφορα προγράμματα, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και ΕΣΠΑ.
Στο ίδιο Συνέδριο, συζητήθηκαν οι τεράστιες προοπτικές ανάπτυξης projects τουριστικού χαρακτήρα στην ευρύτερη περιοχή των Αθηνών, όπου η τουριστική ζήτηση προβλέπεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, σε αντίθεση με κορεσμένες τουριστικά περιοχές με περιορισμένη ή ακόμα και μηδενική δυνατότητα περαιτέρω δόμησης.
Οι ίδιες καλές προοπτικές, προβλέπονται και για ανάπτυξη ακινήτων σχετιζόμενα με τον κλάδο των logistics, ενώ αναμένεται, στο εγγύς μέλλον, να παρατηρηθεί σχετική κάμψη στην ανάπτυξη ιδιωτικών κατοικιών.
Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε, ότι ο κλάδος του Real Estate και των κατασκευών, βρίσκεται αναμφισβήτητα σε μια μεγάλη δυναμική τα τελευταία τουλάχιστον 2 χρόνια, και αυτή η τάση θα συνεχιστεί τουλάχιστον και για τα επόμενα δύο-τρία.
Οφείλεται, κυρίως στο γεγονός, πως κατά τη διάρκεια της μεγάλης κρίσης του 2009-2020, ο κλάδος των κατασκευών βίωσε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις των τελευταίων τουλάχιστον 20 χρόνων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα τεράστιο κενό μεταξύ ζήτησης και προσφοράς, ενώ καθοριστικός είναι και ο παράγοντας της ζήτησης από τη διεθνή αγορά αλλά και τα μεγάλα προγράμματα του RRF και του ΕΣΠΑ. Η ζήτηση και συνεπώς η ανάπτυξη, θα διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή αλλά και την κατηγορία ακινήτων.
Η τουριστική ανάπτυξη συνεχίζει να αποτελεί βασικό παράγοντα στην εξέλιξη της αγοράς Real Estate και των κατασκευών, με σημαντική διαφοροποίηση από Περιφέρεια σε Περιφέρεια.

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Μαΐου 2024 ανήλθαν στα 27.419 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 721 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (28.141 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024. Επίσης είναι αυξημένες, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, κατά 52 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου – Μαΐου 2024, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 535 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 2.728 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2024 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024 και ελλείμματος 1.116 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2023.

Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2024, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 26.884 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1.472 εκατ. ευρώ ή 5,8% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024, παρότι στη τοποθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Μάρτιο ποσού ύψους 1.797 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), το οποίο στο μεγαλύτερο μέρος του, ήτοι ποσό 1.687 εκατ. ευρώ, είχε εισπραχθεί τον Δεκέμβριο του 2023 και επιπλέον ποσό 159 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε τον Ιανουάριο 2024.

Εξαιρουμένου του ανωτέρω ποσού, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 3.110 εκατ. ευρώ ή 13,2% έναντι του στόχου. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως: α) στα αυξημένα φορολογικά έσοδα κατά 1.389 εκατ. ευρώ μετά την αφαίρεση των επιστροφών και β) στα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ κατά 1.096 εκατ. ευρώ.
Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 29.497 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.414 εκατ. ευρώ ή 5,0% έναντι του στόχου.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 24.715 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.331 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024. Η υπερεκτέλεση αυτή προέρχεται κυρίως: α) από την είσπραξη δύο δόσεων του ΕΝΦΙΑ 2024 (Απρίλιος και Μάιος) συνολικού ποσού 1.150 εκατ. ευρώ έναντι πρόβλεψης ποσού 982 εκατ. ευρώ για τους δύο μήνες, καθόσον είχε προβλεφθεί ότι η πρώτη δόση θα εισπραχθεί τον Μάιο και β) από την καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2024 (σημειώνεται ότι εκτιμώμενο ποσό ύψους 647 εκατ. ευρώ προσμετράται στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα του έτους 2023), όσο και την καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους (ΦΠΑ, ΕΦΚ κλπ.).

Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής:
Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 10.187 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 296 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 2.714 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 72 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.414 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 147 εκατ. ευρώ, εξαιτίας της είσπραξης δύο δόσεων του ΕΝΦΙΑ, αντί μίας, όπως είχε προβλεφθεί.

Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 7.434 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 754 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 153 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων αυξημένος κατά 499 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 102 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 25 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον στόχο.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 2.761 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 550 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024 κυρίως λόγω: (α) της είσπραξης κατά τον Δεκέμβριο 2023 του ποσού των 1.687 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ενώ ποσό 159 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε τον Ιανουάριο 2024, έναντι στόχου 1.797 εκατ. ευρώ που αρχικά προβλέφθηκε ότι θα εισπραχθεί τον μήνα Μάρτιο 2024 και (β) των αυξημένων εσόδων ΠΔΕ, κατά 961 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου. Ειδικότερα, από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 2.761 εκατ. ευρώ, ποσό 2.374 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 406 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 1.567 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 592 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024, κυρίως λόγω των αυξημένων εσόδων από επιστροφές δαπανών, κατά 168 εκατ. ευρώ όσο και από την είσπραξη των τόκων καταθέσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος, Α’ τριμήνου 2024, ύψους 196 εκατ. ευρώ, οι οποίοι αναμένονταν να εισπραχθούν στη λήξη του εξαμήνου. Από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 1.567 εκατ. ευρώ, ποσό 206 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ τα οποία είναι αυξημένα κατά 134 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων» ανήλθαν σε 23 εκατ. ευρώ, έναντι μηδενικού στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 2.612 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 58 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2.671 εκατ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.580 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.096 εκατ. ευρώ από τον στόχο (1.484 εκατ. ευρώ).

Ειδικότερα, τον Μάιο 2024 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 4.347 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 868 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, εξαιτίας του γεγονότος ότι στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Μάιο της πρώτης ενισχυμένης δόσης του ΕΝΦΙΑ, ύψους 940 εκατ. ευρώ, η οποία εισπράχθηκε κατά τον μήνα Απρίλιο 2024 (ποσό είσπραξης 903 εκατ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 74 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 56 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (130 εκατ. ευρώ).
Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Μαΐου 2024 ανήλθαν στα 27.419 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 721 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (28.141 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2024. Επίσης είναι αυξημένες, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, κατά 52 εκατ. ευρώ.

Υγειονομική περίθαλψη και χρηματοοικονομικά είναι οι δύο κλάδοι, οι οποίοι, σύμφωνα με τις υφιστάμενες εκτιμήσεις, αποκομίζουν τα περισσότερα οφέλη από την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (GenAI). Όπως αναφέρει μελέτη της Check Point και Vanson Bourne, ο αντίκτυπος της GenAI ποικίλλει ανά κλάδο, με ιδιαίτερα οφέλη να παρατηρούνται στην υγειονομική περίθαλψη και τα χρηματοοικονομικά.
«Αυτοί οι τομείς αναγνωρίζουν τη δυνατότητα της  Gen-AI  να μειώσει σημαντικά τη χειρωνακτική εργασία και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης περιστατικών», αναφέρει η σχετική έρευνα. Στην ερώτηση της έρευνας «Σκεπτόμενοι το GenAI / AI/ML Deep-Learning, σε ποιο βαθμό συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις», οι περισσότεροι ερωτηθέντες συμφώνησαν ότι τα εργαλεία AI θα βελτιώσουν την αποδοτικότητά τους, θα αυξήσουν τα ποσοστά ανταπόκρισης σε περιστατικά και θα βοηθήσουν στην κάλυψη των κενών δεξιοτήτων.
Υγειονομική περίθαλψη και χρηματοοικονομικά, οι τομείς που κερδίζουν τα περισσότερα οφέλη από την παραγωγική ΑΙ.
Όσον αφορά γενικά στην επίδραση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, η έρευνα αποκαλύπτει μερικά ενδιαφέροντα ευρήματα. Στη διαπίστωση «η GenAI έχει/μπορεί να μειώσει σημαντικά τη χειρωνακτική εργασία για την ομάδα ασφαλείας μας», το 32% των συμμετεχόντων από τον κλάδο της Υγείας απαντά θετικά.
Με τη διαπίστωση «το AI/ML Deep Learning έχει/μπορεί να αυξήσει σημαντικά την αποτελεσματικότητά μας στην αντιμετώπιση περιστατικών», το 36% των εταιρειών ενέργειας, πετρελαίου/αερίου και των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας απαντά θετικά.

Τα οφέλη για τις τράπεζες

Στο μεταξύ, το 35% των εταιρειών του κλάδου των χρηματοοικονομικών και των επενδύσεων απαντά ότι η Gen AI έχει/μπορεί να αυξήσει σημαντικά το ποσοστό όσον αφορά στη συγκέντρωση στοιχείων.
Τέλος, το 28% των συμμετεχόντων από τον τραπεζικό κλάδο συμφωνεί ότι το AI/ML Deep Learning έχει/μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη γεφύρωση του χάσματος δεξιοτήτων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας στον οργανισμό – για όσους αντιμετωπίζουν χάσμα δεξιοτήτων στις επιχειρήσεις κυβερνοασφάλειας.
Σύμφωνα με την έρευνα, η GenAI μπορεί να αποτελέσει σύμμαχο στην αντιμετώπιση του χάσματος δεξιοτήτων. Προσφέρει έναν τρόπο για την αύξηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, ιδίως σε τομείς με υψηλή ζήτηση για γνώσεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.
Η Gen-AI συμβάλλει καθοριστικά στην κάλυψη του χάσματος δεξιοτήτων στον τομέα της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, με το 98% των επηρεαζόμενων οργανισμών να αναγνωρίζουν τον αντίκτυπό της στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.
Η δέσμευση για την ενσωμάτωση της GenAI στην κυβερνοασφάλεια είναι ισχυρή, με το 90% των εταιρειών να δίνει προτεραιότητα στα εργαλεία AI/ML και GenAI. Αυτό συνοδεύεται από αναμενόμενη αύξηση των κονδυλίων του προϋπολογισμού για τα εργαλεία GenAI.

Η κοινή γεωργική πολιτική στηρίζει τους γεωργούς και διασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.
Η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ), η οποία θεσπίστηκε το 1962, είναι σύμπραξη της γεωργίας και της κοινωνίας, της Ευρώπης και των γεωργών της.

Στόχοι της είναι:
Η στήριξη των γεωργών και η βελτίωση της γεωργικής παραγωγικότητας, με την εξασφάλιση σταθερής προσφοράς τροφίμων σε προσιτές τιμές
Η διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους γεωργούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η συμβολή στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων
Η διατήρηση των αγροτικών περιοχών και των τοπίων σε όλη την ΕΕ
Να διατηρηθεί ζωντανή η αγροτική οικονομία με την προώθηση της απασχόλησης στους τομείς της γεωργίας και των γεωργικών προϊόντων διατροφής και σε συναφείς τομείς.
Η ΚΓΠ είναι κοινή πολιτική για όλες τις χώρες της ΕΕ. Η διαχείριση και χρηματοδότησή της ασκείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τους πόρους του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Για να εδραιωθεί ο ρόλος της ευρωπαϊκής γεωργίας στο μέλλον, η ΚΓΠ εξελίχθηκε, με την πάροδο των ετών, ώστε να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες και στις απαιτήσεις και ανάγκες των πολιτών.
Η ΚΓΠ 2023-27 τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023. Η στήριξη προς τους γεωργούς και τους ενδιαφερόμενους φορείς της υπαίθρου, στις 27 χώρες της ΕΕ, βασίζεται στο νομικό πλαίσιο της ΚΓΠ για την περίοδο 2023-27 και στις επιλογές που περιγράφονται λεπτομερώς, στα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ, τα οποία εγκρίθηκαν από την Επιτροπή. Τα εγκεκριμένα σχέδια, έχουν σχεδιαστεί, για να συμβάλλουν σημαντικά στις φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα.

Η ΚΓΠ στην πράξη

Η γεωργία διαφέρει από πολλούς άλλους τομείς, διότι παρουσιάζει τις παρακάτω ιδιαιτερότητες:
παρά τη σημασία της παραγωγής τροφίμων, το εισόδημα των γεωργών είναι περίπου 40 % χαμηλότερο σε σύγκριση με το μη γεωργικό εισόδημα·
η γεωργία εξαρτάται περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες και το κλίμα, σε σύγκριση με πολλούς άλλους τομείς·
υπάρχει ένα αναπόφευκτο χρονικό κενό μεταξύ της ζήτησης των καταναλωτών και της δυνατότητας των γεωργών να καλύψουν τη ζήτηση — η καλλιέργεια μεγαλύτερης ποσότητας σιταριού ή η παραγωγή μεγαλύτερης ποσότητας γάλακτος, αναπόφευκτα, απαιτεί κάποιο χρόνο.
Οι γεωργοί πρέπει να φροντίζουν να είναι οικονομικά αποδοτικοί και ταυτόχρονα οφείλουν να εργάζονται με βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο για να διατηρούν τα εδάφη και τη βιοποικιλότητα.
Οι επιχειρηματικές αβεβαιότητες και ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της γεωργίας, δικαιολογούν τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει ο δημόσιος τομέας για τους γεωργούς μας. Η ΚΓΠ αναλαμβάνει δράση με τα ακόλουθα μέτρα:
εισοδηματική στήριξη μέσω άμεσων ενισχύσεων, που εξασφαλίζει τη σταθερότητα του εισοδήματος και αμείβει τους γεωργούς για τις φιλικές προς το περιβάλλον γεωργικές πρακτικές και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών που υπό κανονικές συνθήκες δεν πληρώνουν οι αγορές, όπως η φροντίδα της υπαίθρου·
μέτρα για την αγορά, με σκοπό την αντιμετώπιση δυσχερειών της αγοράς, όπως, η απότομη πτώση της ζήτησης λόγω κινδύνου για την υγεία, ή η πτώση των τιμών λόγω προσωρινής πλεονασματικής προσφοράς στην αγορά·
μέτρα αγροτικής ανάπτυξης με εθνικά και περιφερειακά προγράμματα για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών και προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές.

Χρηματοδότηση της ΚΓΠ

Το επίπεδο στήριξης των γεωργών της ΕΕ, από τον συνολικό προϋπολογισμό της, αντικατοπτρίζει τις πολυάριθμες μεταβλητές που σχετίζονται με τη διασφάλιση της συνεχούς πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας τρόφιμα, όπου περιλαμβάνονται η εισοδηματική στήριξη των γεωργών, η δράση για την κλιματική αλλαγή και η διατήρηση δυναμικών αγροτικών κοινοτήτων.
Η ΚΓΠ χρηματοδοτείται από δύο ταμεία που αποτελούν μέρος του προϋπολογισμού της ΕΕ:
το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) παρέχει άμεση βοήθεια χρηματοδοτώντας μέτρα στήριξης της αγοράς·
το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) χρηματοδοτεί την αγροτική ανάπτυξη.
Η διαχείριση των πληρωμών πραγματοποιείται, σε εθνικό επίπεδο, από κάθε χώρα της ΕΕ. Οι πληροφορίες σχετικά με τους αποδέκτες των πληρωμών της ΚΓΠ δημοσιεύονται από κάθε χώρα, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τη διαφάνεια.

Τα οφέλη της ΚΓΠ

Η ΚΓΠ ορίζει τις προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν στους γεωργούς να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς το κοινωνικό σύνολο, ως εξής:

Παραγωγή τροφίμων
Υπάρχουν περίπου 10 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 17 εκατομμύρια άτομα εργάζονται σε τακτική βάση στον συγκεκριμένο τομέα. Παράγουν μια εντυπωσιακή ποικιλία άφθονων, οικονομικά προσιτών, ασφαλών και ποιοτικών προϊόντων.
Η ΕΕ, είναι γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο για τις διατροφικές και γαστρονομικές της παραδόσεις και είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και καθαρούς εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων διατροφής παγκοσμίως. Λόγω των εξαιρετικών γεωργικών της πόρων, η ΕΕ, θα μπορούσε και πρέπει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας στον κόσμο γενικότερα.

Ανάπτυξη αγροτικών κοινοτήτων
Στην ύπαιθρό μας, με τους πολύτιμους φυσικούς πόρους της, υπάρχουν πολλές θέσεις εργασίας που συνδέονται με τη γεωργία. Οι αγρότες χρειάζονται μηχανήματα, κτίρια, καύσιμα, λιπάσματα και υγειονομική περίθαλψη για τα ζώα τους, και αυτοί οι τομείς είναι επίσης γνωστοί ως «προηγούμενου σταδίου».
Άλλα άτομα απασχολούνται σε δραστηριότητες «επόμενου σταδίου», όπως η προετοιμασία, η επεξεργασία και η συσκευασία τροφίμων, καθώς και η αποθήκευση τροφίμων, η μεταφορά και το λιανικό εμπόριο. Ο γεωργικός τομέας και ο τομέας των τροφίμων παρέχουν σχεδόν 40 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ.
Για να λειτουργούν αποτελεσματικά και να παραμείνουν σύγχρονοι και παραγωγικοί, οι γεωργοί και οι τομείς του επόμενου και του προηγούμενου σταδίου, χρειάζονται άμεση πρόσβαση στις πλέον πρόσφατες πληροφορίες για τα γεωργικά ζητήματα, τις γεωργικές μεθόδους και τις εξελίξεις της αγοράς. Την περίοδο 2014-20, οι πόροι της ΚΓΠ διοχετεύτηκαν στην παροχή τεχνολογιών υψηλής ταχύτητας, βελτιωμένων διαδικτυακών υπηρεσιών και υποδομών σε 18 εκατομμύρια πολίτες αγροτικών περιοχών, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 6,4 % του αγροτικού πληθυσμού της ΕΕ.

Περιβαλλοντικά βιώσιμη γεωργία

Οι γεωργοί έχουν να αντιμετωπίσουν μια διπλή πρόκληση: να παράγουν τρόφιμα και ταυτόχρονα να προστατεύουν τη φύση και να διαφυλάσσουν τη βιοποικιλότητα. Η συνετή χρήση των φυσικών πόρων, είναι θεμελιώδους σημασίας για την παραγωγή τροφίμων και την ποιότητα της ζωής μας, σήμερα, στο μέλλον και για τις επόμενες γενιές.