Category: ΥΓΕΙΑ

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη Ιατρός Ειδική Παθολόγος

Facebook

https://www.facebook.com/pages/

Twitter

http://twitter.com/amoschovaki 

Νιώθετε ότι κουράζεστε πιο εύκολα από παλιά; Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, δεν έχετε την ίδια αντοχή στην καθημερινότητα ή αναζητάτε απαντήσεις σε προβλήματα γονιμότητας χωρίς να βρίσκετε σαφή αιτία; Η εξήγηση δεν βρίσκεται πάντα στο στρες, στην ηλικία ή στους γρήγορους ρυθμούς ζωής. Σε πολλές περιπτώσεις, ο οργανισμός στέλνει ένα διαφορετικό μήνυμα: την έλλειψη βασικών μετάλλων και ιχνοστοιχείων.

Ο σίδηρος, το σελήνιο, ο φώσφορος, το ασβέστιο και το μαγνήσιο είναι πέντε σημαντικές ουσίες που συμμετέχουν σε ζωτικές λειτουργίες του σώματος. Ωστόσο, οι διαταραχές τους συχνά περνούν απαρατήρητες, καθώς οι σχετικές εξετάσεις δεν περιλαμβάνονται πάντοτε στα συνήθη προληπτικά check-up. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί άνθρωποι να ζουν με συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής τους, χωρίς να γνωρίζουν ότι η αιτία μπορεί να βρίσκεται σε μια διατροφική ή μεταβολική ανεπάρκεια.

Ο σίδηρος είναι ίσως το πιο γνωστό από αυτά τα στοιχεία. Είναι απαραίτητος για τη δημιουργία της αιμοσφαιρίνης και τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς. Όταν τα αποθέματά του μειώνονται, ο οργανισμός δυσκολεύεται να παράγει την ενέργεια που χρειάζεται. Η σιδηροπενία μπορεί να εκδηλωθεί με εύκολη κόπωση, αδυναμία, ζάλη, μειωμένη συγκέντρωση, δύσπνοια και αίσθημα παλμών. Σε πιο προχωρημένες καταστάσεις μπορεί να εμφανιστούν αλλοιώσεις στο δέρμα, στα μαλλιά και στα νύχια. Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες έχουν συνδέσει την έλλειψη σιδήρου με διαταραχές της ωορρηξίας, μειωμένη γονιμότητα και επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη.

Το σελήνιο είναι ένα λιγότερο γνωστό αλλά εξαιρετικά σημαντικό ιχνοστοιχείο. Διαθέτει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες. Η ανεπάρκειά του έχει συνδεθεί με μυϊκή αδυναμία, καρδιακή δυσλειτουργία, διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς και μειωμένη ποιότητα σπέρματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χαμηλά επίπεδα σεληνίου παρατηρούνται σε άτομα με κακή διατροφή, χρόνια νοσήματα ή κατά τη διάρκεια της κύησης.

Εξίσου σημαντικός είναι και ο φώσφορος, ένα στοιχείο που συμμετέχει στον σχηματισμό των οστών και των δοντιών, αλλά και στην παραγωγή ενέργειας μέσα στα κύτταρα. Ο φώσφορος συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των μυών, της καρδιάς, του νευρικού συστήματος και των νεφρών. Όταν τα επίπεδά του μειώνονται σημαντικά, μπορεί να εμφανιστούν έντονη κόπωση, μυϊκή αδυναμία και σε σοβαρές περιπτώσεις, αναπνευστικές επιπλοκές. Η διαταραχή του μεταβολισμού του φωσφόρου συχνά σχετίζεται με υποκείμενα νοσήματα, όπως η δυσαπορρόφηση, ο αλκοολισμός ή οι παθήσεις των παραθυρεοειδών αδένων.

Το ασβέστιο, από την άλλη πλευρά, είναι ευρέως γνωστό για τον ρόλο του στην υγεία των οστών. Ωστόσο, η σημασία του εκτείνεται πολύ πέρα από το σκελετικό σύστημα. Συμμετέχει στη μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων, στη σύσπαση των μυών και στη σωστή λειτουργία της καρδιάς. Τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου μπορεί να προκαλέσουν κράμπες, σπασμούς, διαταραχές συγκέντρωσης, ψυχολογικές μεταβολές και έντονη κόπωση. Σε αρκετές περιπτώσεις, η υποασβεστιαιμία αποτελεί ένδειξη σοβαρών υποκείμενων παθήσεων που απαιτούν ιατρική διερεύνηση.

Τέλος, το μαγνήσιο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μέταλλα για την ομαλή λειτουργία του νευρικού και μυϊκού συστήματος. Κατά την ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντικό να διερευνηθεί σωστά το αίτιο που προκαλεί την διαταραχή του χαμηλού μαγνησίου (π.χ.  παθήσεις νεφρού, κακή απορρόφηση, λήψη τοξικών ουσιών και φαρμάκων).  Η έλλειψή του μπορεί να εκδηλωθεί με εξάντληση, μυϊκές κράμπες, νευρικότητα, ταχυκαρδίες και καρδιακές αρρυθμίες. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η υπομαγνησιαιμία επηρεάζει και την αναπαραγωγική υγεία.

Η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή διερεύνηση των ελλείψεων σε σίδηρο, σελήνιο, φώσφορο, ασβέστιο και μαγνήσιο μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ενέργειας, της σωματικής απόδοσης και της συνολικής υγείας. Οι μικρές αυτές ουσίες έχουν δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο στον ανθρώπινο οργανισμό και αξίζουν πολύ μεγαλύτερη προσοχή από αυτή που συνήθως τους δίνουμε.

Η Αναστασία Μοσχοβάκη είναι ιατρός Ειδική Παθολόγος, συγγραφέας του βιβλίου Αύξησε αποτελεσματικά τη γονιμότητά σου με φυσικά μέσα Εκδόσεις Ηδύφωνο Link http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com και http://iatreioamoschovaki.gr

Μαρία Αθ. Ψωμά
Ιατρός-Βιοπαθολόγος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Ιατρική & Χειρουργική της Παχυσαρκίας (Paris VI)
Board Certified στην Ιατρική της Αντιγήρανσης
Μέλος της American Society for Nutrition
Μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Διατροφογενετικής
Ιδρυτικό μέλος της European Society of Lifestyle Medicine ESLM
Research and Evidence-based Prevention and Treatment of Chronic Diseases

Dr Psoma Wellness Anti-Aging Weight Loss Center
Email: dr.psoma@gmail.com
Facebook.com/PsomaMaria
Twitter.com/PsomaMaria
Instagram.com/PsomaMaria
Youtube.com/DrMariaPsoma

Η μεταβολική υγεία είναι η συνολική κατάσταση του οργανισμού σε σχέση με το πώς παράγει και χρησιμοποιεί ενέργεια. Δεν αφορά μόνο το βάρος, αλλά το πόσο καλά λειτουργούν βασικά συστήματα όπως το σάκχαρο, τα λιπίδια, η αρτηριακή πίεση και η ορμονική ισορροπία.

Τι σημαίνει «καλή μεταβολική υγεία»

Ένα άτομο θεωρείται μεταβολικά υγιές όταν έχει:
– Φυσιολογικό σάκχαρο αίματος (χωρίς ινσουλινοαντίσταση)
– Καλά επίπεδα χοληστερόλης & τριγλυκεριδίων
– Φυσιολογική αρτηριακή πίεση
– Υγιή κατανομή λίπους (όχι αυξημένο σπλαχνικό λίπος)

Όταν αυτά διαταράσσονται, αυξάνεται ο κίνδυνος για:
– σακχαρώδη διαβήτης τύπου 2
– καρδιαγγειακά νοσήματα
– μεταβολικό σύνδρομο

Πώς επηρεάζεται η μεταβολική υγεία

1. Διατροφή

Η διατροφή είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη μεταβολική υγεία.

Η Υπερκατανάλωση ζάχαρης & επεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει την ινσουλινοαντίσταση, με αποτέλεσμα λιπώδη διήθηση του ήπατος και αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας.

Η έλλειψη φυτικών ινών & πρωτεΐνης οδηγούν σε κακή ρύθμιση του σακχάρου και μειωμένο κορεσμό

Η ποιότητα των λιπαρών επίσης έχει μεγάλη σημασία. Τα κορεσμένα και trans Λιπαρά αυξάνουν την κακή χοληστερίνη (LDL), ενώ τα ακόρεστα (ελαιόλαδο και ξηροί καρποί) βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ. Αυτό επηρεάζει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο.

Μια διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένα τρόφιμα , ζάχαρη και trans λιπαρά προάγει την χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, η οποία είναι βασικός μηχανισμός πίσω από πολλές μεταβολικές νόσους.

2. Σωματική δραστηριότητα

Καθιστική ζωή προκαλεί μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, ενώ η άσκηση βελτιώνει τη χρήση γλυκόζης από τους μυς. Η τακτική αερόβια άσκηση και η προπόνηση αντιστάσεων συμβάλλουν στην βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, στη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος και στη μείωση του σπλαχνικού λίπους, το οποίο σχετίζεται στενά με την εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, σακχαρώδους διαβήτη τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακής νόσου. Παράλληλα, η άσκηση ενισχύει την μυϊκή μάζα και τη μιτοχονδριακή λειτουργία, αυξάνοντας τη συνολική ενεργειακή δαπάνη και βελτιώνοντας το λιπιδαιμικό προφίλ. Ακόμη και μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα, όταν πραγματοποιείται σε σταθερή βάση, έχει αποδειχτεί ότι μειώνει τους δείκτες χρόνιας φλεγμονής και οξειδωτικού στρες, παράγοντες που συμμετέχουν στην παθοφυσιολογία των περισσότερων χρόνιων μεταβολικών νοσημάτων.

3. Ύπνος

Ο κακός ύπνος προκαλεί ορμονικές διαταραχές με αποτέλεσμα την αυξημένη όρεξη λόγω της αύξησης της γκρελίνης .Επίσης η έλλειψη ύπνου ή ο διαλειμματικός ύπνος εκλαμβάνεται ως χρόνιο στρες λόγω της αυξημένης έκκρισης κορτιζόλης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η χρόνια έλλειψη ύπνου να συσχετίζεται με κακό ανοσοποιητικό, παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και μεταβολικό σύνδρομο.

4. Χρόνιο Στρες

Γενικά το χρόνιο στρες λόγω της αυξημένης κορτιζόλης προκαλεί αποθήκευση λίπους (κυρίως κοιλιακού), το οποίο προδιαθέτει για όλες τις χρόνιες μεταβολικές νόσους.

Πώς βελτιώνεται η μεταβολική υγεία

1. Στοχευμένη διατροφή

Χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη τρόφιμα
Επαρκής πρωτεΐνη (ιδανικά σε κάθε γεύμα)
Φυτικές ίνες (όσπρια, λαχανικά, δημητριακά ολικής)
Καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί)

2. Άσκηση

Η διατροφή πρέπει να συνδυαστεί με

Ασκήσεις αντίστασης (βάρη) που αυξάνουν τη μυϊκή μάζα και
Αερόβια (περπάτημα, τρέξιμο) που βελτιώνει καρδιομεταβολικούς δείκτες

3. Ποιοτικός ύπνος

7–8 ώρες
Σταθερό ωράριο

Σοφία Καλανταρίδου
Καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας,
Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης

drskalantaridou@gmail.com

Η Πρόωρη Ωοθηκική Ανεπάρκεια (ΠΩΑ) είναι η παύση της φυσιολογικής λειτουργίας των ωοθηκών πριν από την ηλικία των 40 ετών. Χαρακτηρίζεται από διαταραχές περιόδου ή αμηνόρροια, χαμηλά οιστρογόνα και υψηλά επίπεδα FSH. Η παύση της ωοθηκικής λειτουργίας, σε αντίθεση με τη φυσιολογική εμμηνόπαυση, είναι συχνά διαλείπουσα, επιτρέποντας πιθανότητες αυτόματης σύλληψης σε περίπου 5-10% των περιπτώσεων.

Οι νέες κοπέλες με ΠΩΑ έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν υποθυρεοειδισμό, ανεπάρκεια των επινεφριδίων, σακχαρώδη διαβήτη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Αυξημένος κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα, που αποτελεί των πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες, παρατηρείται και σε γυναίκες που σταματάει η λειτουργία των ωοθηκών και πριν από την ηλικία των 44 ετών, δηλαδή σε γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση. Για το λόγο αυτό θα πρέπει όλες οι γυναίκες στις οποίες σταματάει η λειτουργία των ωοθηκών τους πριν από την ηλικία των 44 ετών να παίρνουν ορμονική θεραπεία υποκατάστασης τουλάχιστον μέχρι την ηλικία της φυσιολογικής εμμηνόπαυσης, η οποία γίνεται στα 50 έτη.

Κύρια Συμπτώματα ΠΩΑ

– Διαταραχές κύκλου: Ασταθής περίοδος, βράχυνση κύκλου ή απότομη διακοπή της.

– Συμπτώματα έλλειψης οιστρογόνων: Σοβαρού βαθμού εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, κολπική ξηρότητα, σεξουαλική δυσλειτουργία.

– Υπογονιμότητα:Δυσκολίαεπίτευξης εγκυμοσύνης, αν και η αυτόματη σύλληψη παραμένει σε ποσοστό 5-10%, μετά την διάγνωση της ΠΩΑ. Πριν την εμφάνιση ΠΩΑ, η γονιμότητα είναι φυσιολογική.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτιολογία είναι άγνωστη, συχνά όμως είναι γενετική καθώς παρατηρείται σε αρκετές κοπέλες της ίδιας οικογένειας. Όταν υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό, θα πρέπει να γίνεται σε νεαρή ηλικία έλεγχος των επιπέδων της αντιμυλλέρειας ορμόνης (ΑΜΗ), πριν ξεκινήσουν οι διαταραχές περιόδου, καθώς μειωμένα επίπεδα ΑΜΗ μπορούν να προειδοποιήσουν για την επερχόμενη ΠΩΑ τουλάχιστον μία πενταετία πριν την εμφάνισή της. Όλες οι νεαρές κοπέλες με ΠΩΑ θα πρέπει να υποβάλλονται σε γενετικό έλεγχο με καρυότυπο και προμεταλλάξεις του ευθραύστου Χ. Το σύνδρομο του ευθραύστου Χ είναι η δεύτερη πιο συχνή αιτία νοητικής υστέρησης και μερικές φορές οι κοπέλες που είναι φορείς της προμετάλλαξης μπορούν να το κληρονομήσουν στα αγόρια που θα κυοφορήσουν, σε περίπτωση αυτόματης σύλληψης.

Η υπογονιμότητα αποτελεί το πιο σημαντικό πρόβλημα των νέων γυναικών με ΠΩΑ. Οι νέες ανακαλύψεις στον τομέα της βιολογίας της αναπαραγωγής και της νέο-ωοθυλακιογένεσης υπόσχονται να προσφέρουν αντιμετώπιση της υπογονιμότητας σε πολλές περιπτώσεις ΠΩΑ. Σήμερα, η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την υπογονιμότητα είναι η δωρεά ωαρίου.

Η συχνότητα της ΠΩΑ έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι εμφανίζεται σε 3,5% των γυναικών πριν την ηλικία των 40 ετών και σε 12% των γυναικών πριν την ηλικία των 44 ετών. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στην κλιματική αλλαγή και την περιβαλλοντική ρύπανση.

Οι νέες κοπέλες με διαταραχές περιόδου και εξάψεις θα πρέπει να κάνουν νωρίς έλεγχο για τη διάγνωση τυχόν ΠΩΑ και οι συγγενείς τους θα πρέπει να ελέγχουν τα επίπεδα ΑΜΗ προκειμένου να κάνουν διατήρηση γονιμότητας, εφόσον το επιθυμούν.

Η ουρολοίμωξη είναι βακτηριακή φλεγμονή που προκύπτει από προσβολή οργάνου του ουροποιητικού συστήματος (ουρήθρα, ουροδόχο κύστη, ουρητήρες και νεφροί) από κάποιο μικρόβιο. Τα μικρόβια μέσα από την στείρα ουρήθρα ανέρχονται στην ουροφόρο οδό και πολλαπλασιάζονται.

Ο πιο συχνός τύπος ουρολοίμωξης είναι η κυστίτιδα. Είναι φλεγμονή του τοιχώματος της ουροδόχου κύστης.
Τα συμπτώματά της μπορεί να περιλαμβάνουν:

– Συχνή επιθυμία για ούρηση
– Θολά, σκούρα, με έντονη οσμή ούρα
– Παρουσία αίματος στα ούρα
– Αίσθηση καύσου κατά την ούρηση
– Ακράτεια ούρων
– Υποθερμία ή ήπιο πυρετό (ιδίως αν παράλληλα εκδηλωθεί γενικά ουρολοίμωξη)
– Πόνος στην σεξουαλική επαφή
– Αίσθηση πίεσης ή βάρους στην ηβική περιοχή
– Κράμπες στην κοιλιά ή την πλάτη

Το κολοβακτηρίδιο (E.Coli) αποτελεί το 80% των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Το μικρόβιο αυτό ζει φυσιολογικά στο έντερο και υπάρχει στην περιπρωκτική περιοχή. Τους καλοκαιρινούς μήνες συναντάται σε μολυσμένα νερά.

Οι παράγοντες κινδύνου είναι:

– Το γυναικείο φύλο. Οι γυναίκες έχουν 30 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για κυστίτιδα, λόγω του ότι η ουρήθρα είναι πιο κοντά στην περιπρωκτική περιοχή άρα και πιο εκτεθειμένη στην εύκολη μετάδοση μικροβίων, όπως κι ότι το μήκος της είναι αρκετά μικρό άρα είναι πολύ πιο εύκολη η μεταφορά μικροβίων
– Εμμηνόπαυση
– Κύηση
– Σεξουαλικές επαφές. Μέσω της τριβής μεταφέρονται μικρόβια του ορθού στην ουρήθρα. Η κυστίτιδα δεν είναι μεταδοτική με την έννοια της κοινής γρίπης . Δεν κολλάει με το σάλιο, άγγιγμα ή χρήση κοινών αντικειμένων.
– Από απόφραξη λόγω νεφρολιθίασης
– Ανοσοκαταστολή (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, ακτινοθεραπείες, χημειοθεραπείες, HIV λοίμωξη)
– Μειωμένη πρόσληψη νερού ή αφυδάτωση (ένας από του κύριους λόγους της αύξησης των περιστατικών τους καλοκαιρινούς μήνες)
– Πλημμελής υγιεινή ή λανθασμένος καθαρισμός της περιοχής.
– Χρόνια χρήση ουροκαθετήρα
– Χρήση αντισηπτικών σκευασμάτων

Πρόληψη και προστασία
Ούρηση μετά την σεξουαλική επαφή. Έτσι απομακρύνονται τα βακτήρια που έχουν εισέλθει στην ουροδόχο κύστη μέσω της ουρήθρας λόγω τριβής .
Σωστή υγιεινή. Προσεκτικό σκούπισμα από εμπρός προς τα πίσω και όχι το αντίθετο.
Ενυδάτωση. Πίνουμε τουλάχιστον 2 λίτρα νερού καθημερινά και αυξάνουμε το καλοκαίρι. Το νερό είναι το καλύτερο φάρμακο για το σώμα μας.
Φοράμε άνετα ρούχα και εσώρουχα από υλικά φιλικά στο σώμα μας, π.χ. βαμβακερά.
Χρησιμοποιούμε σωστά καθαριστικά για την ευαίσθητη περιοχή. Διαβάζουμε προσεκτικά στην ετικέτα των προϊόντων εάν αντιστοιχούν στην ηλικιακή μας κατηγορία. ΠΟΤΕ δεν χρησιμοποιούμε αντισηπτικά στην ευαίσθητη περιοχή, γιατί καταστρέφουμε το μικροβίωμα της περιοχής.
Εάν ανήκουμε σε ευαίσθητες ομάδες, χρησιμοποιούμε σε χρόνια βάση προβιοτικά γαστρεντερικού και προβιοτικά κόλπου ,όπως επίσης cranberries σε οποιαδήποτε μορφή επιθυμούμε.

Η κυστίτιδα μπορεί να υποχωρήσει χωρίς θεραπεία Στις περισσότερες περιπτώσεις ήπιας κυστίτιδας με αύξηση της ποσότητας του νερού που προσλαμβάνουμε και χρήση φαρμάκων φυτικής προέλευσης έχουμε θεραπεία της φλεγμονής. Αποφυγή σεξουαλικής επαφής.

Σε περίπτωση που παρά τις προσπάθειές μας δεν παρατηρείται βελτίωση επικοινωνούμε με τον γιατρό μας. Η διάγνωση γίνεται με γενική και καλλιέργεια ούρων με συνοδό αντιβιόγραμμα. Η θεραπεία πλέον εξατομικεύεται ανάλογα με τα αποτελέσματα.

Η κυστίτιδα δεν μεταδίδεται σεξουαλικά στον σύντροφο, οπότε δεν χρειάζεται ταυτόχρονη θεραπεία.

Ιδιαίτερα το καλοκαίρι προσπαθούμε να παραμένουμε επαρκώς ενυδατωμένοι. Πίνουμε τουλάχιστον 8-10 ποτήρια νερό. Ακολουθούμε πιστά τους κανόνες υγιεινής και προσέχουμε που κολυμπάμε.

Αθηνά Τραϊανού
MD, PHD – Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Διδακτωρ ΑΠΘ
Email: doctraianou@gmail.com

Εντόπιση-αντιμετώπιση-πρόληψη των δερματικών μυκητιάσεων το καλοκαίρι

Οι δερματικές μυκητιάσεις αποτελούν συχνές λοιμώξεις του δέρματος και παρουσιάζουν ιδιαίτερη αύξηση κατά τη θερινή περίοδο. Η υψηλή θερμοκρασία, η αυξημένη εφίδρωση, η υγρασία, η παραμονή σε παραλίες και πισίνες, αλλά και η χρήση στενών ή συνθετικών ρούχων δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό των μυκήτων.

Συχνότερες καλοκαιρινές δερματικές μυκητιάσεις

Μυκητίαση σώματος. Εμφανίζεται με την μορφή κυκλικών βλαβών σε κορμό, χέρια και πόδια. Στην ουσία μοιάζει με ‘’δαχτυλίδι’’ με έντονο κόκκινο περίγραμμα και πιο λευκωπό κέντρο. Μπορεί να μεταδοθεί από ανθρώπους, από ζώα καθώς και από κοινόχρηστες πετσέτες και ρούχα.
Μυκητίαση βουβωνικής χώρας. Είναι πιο συχνή σε άντρες, σε αθλητές, όπως επίσης και σε άτομα με έντονη εφίδρωση. Παρουσιάζεται με έντονο κνησμό, κοκκινίλα στη βουβωνική χώρα και στους μηρούς καθώς και με δακτυλιοειδείς βλάβες. Παράγοντες που την επιδεινώνουν είναι ο ιδρώτας, η συνεχής τριβή και τα στενά ρούχα.
Πόδι του αθλητή. Πρόκειται για μυκητίαση στα πέλματα, όπως επίσης και ανάμεσα στα δάχτυλα. Παρουσιάζεται με αίσθημα κνησμού, ξεφλούδισμα, κοκκίνισμα, ρωγμές και σκασίματα μεταξύ των δαχτύλων και πολλές φορές συνοδεύεται από δυσάρεστη οσμή. Η ανάπτυξη αυτής της μυκητίασης ευνοείται από την πολύωρη χρήση κλειστών παπουτσιών, από την παρατεταμένη εφίδρωση, όπως επίσης από την συχνή χρήση πισινών και κοινόχρηστων ντους.
Καντιντίαση δέρματος. Εμφανίζεται σε περιοχές με πτυχές όπως: κάτω από το στήθος, στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα καθώς και στην κοιλιά. Προκαλεί έντονη ερυθρότητα, τσούξιμο, αυξημένη υγρασία και επιπλέον εμφανίζονται μικρές “δορυφόρες” βλάβες. Είναι πιο συχνή σε ασθενείς με διαβήτη, παχυσαρκία και έντονη εφίδρωση.
Ποικιλόχρους πιτυρίαση. Προκαλείται από ζυμομύκητα που υπάρχει φυσιολογικά στο δέρμα αλλά πολλαπλασιάζεται το καλοκαίρι. Εμφανίζεται με ανοιχτόχρωμες ή καφέ κηλίδες κυρίως στην πλάτη, στο στήθος και στους ώμους και συνήθως συνοδεύεται από ελαφρύ ξεφλούδισμα. Επιπλέον γίνεται πιο εμφανής μετά την έκθεση στον ήλιο γιατί το δέρμα γύρω μαυρίζει αλλά οι βλάβες όχι.
Μυκητίαση τριχωτού κεφαλής. Παρατηρείται κυρίως σε παιδιά σχολικής ηλικίας και εμφανίζεται με απολέπιση, σπασμένες τρίχες, πλάκες αλωπεκίας και με φλεγμονώδεις βλάβες. Απαιτεί έγκαιρη θεραπεία προς αποφυγή τόσο ουλωτικής αλωπεκίας όσο και μόνιμης απώλειας τριχών.
Ονυχομυκητίαση. Προσβάλλει τα νύχια των χεριών και κυρίως των ποδιών. Τα νύχια εμφανίζουν πάχυνση, κιτρινωπό χρώμα, ευθραυστότητα και αποκόλληση. Κύριοι παράγοντες κινδύνου αποτελούν η ηλικία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κακή κυκλοφορία, η χρόνια υγρασία καθώς και τα στενα παπούτσια. Πρόκειται για επίμονη λοίμωξη με συχνές υποτροπές.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της μυκητίασης.
Υπάρχουν τα τοπικά αντιμυκητιασικά που είναι η κλοτριμαζόλη, η τερμπιναφίνη, η μικοναζόλη και η κετοκοναζόλη που διατίθενται με τη μορφή κρέμας, σπρέι, πούδρας και σαμπουάν. Η θεραπεία είναι συνήθως μακρόχρονη και συνεχίζεται συχνά 1-2 εβδομάδες μετά την ύφεση των συμπτωμάτων ώστε να μειωθούν οι υποτροπές.
Ωστόσο υπάρχει και η επιλογή από του στόματος αγωγής που δίνεται σε ανθεκτικές λοιμώξεις με εκτεταμένες βλάβες και υποτροπές όπως επίσης σε επίμονες μυκητιάσεις ονύχων, που χορηγείται από τον δερματολόγο.

Πρόληψη

Η σωστή υγειινή. Είναι απαραίτητο το καλό στέγνωμα του δέρματος μετά το μπάνιο και ιδιαίτερα ανάμεσα στις πτυχές και στα δάχτυλα, όπως επίσης και η συχνή αλλαγή ιδρωμένων ρούχων αλλά και η χρήση βαμβακερών.
Αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων. Μην μοιράζεστε ρούχα γυμναστικής, πετσέτες, παπούτσια και ξυραφάκια
Προστασία κάτω άκρων. Αερίζετε συχνά τα παπούτσια σας, αλλάζετε συχνά τις κάλτσες σας, χρησιμοποιείτε πάντα σαγιονάρες, σε κοινόχρηστα ντους, στην άμμο και στις πισίνες.
Σε συχνές υποτροπές χρησιμοποιείστε προληπτικά ειδικά σαμπουάν και αντιμυκητιασικές πούδρες

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!

Μην χρησιμοποιείτε κορτιζονούχες αλοιφές σε λοιμώξεις που δεν γνωρίζετε γιατί μπορεί να αλλοιώσουν την εικόνα της μυκητίασης και σίγουρα να την χειροτερέψουν.

Πότε είναι απαραίτητος ο δερματολόγος

Όταν η μυκητίαση είναι εκτεταμένη σε πρόσωπο ή γεννητικά όργανα, όταν υπάρχει διαβήτης ή ανοσοκαταστολή, όταν η μυκητίαση υποτροπιάζει συχνά, τότε είναι απαραίτητη η συμβουλή του δερματολόγου.

Βέρα Χαρίτου
BSc Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου,
MSc Επιχειρηματικότητα και Συμβουλευτική στην Αγροτική Ανάπτυξη
Email: vera.charitou@aua.gr

Γιατί κάποιοι άνθρωποι φτάνουν τα 100 χρόνια με ενέργεια, καθαρό μυαλό και αυτονομία, ενώ άλλοι γερνούν πρόωρα; Η σύγχρονη επιστήμη δείχνει πως η μακροζωία δεν είναι θέμα τύχης, αλλά αποτέλεσμα καθημερινών συνηθειών που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο γερνά το σώμα και ο εγκέφαλος.

Για πολλά χρόνια πιστεύαμε ότι η διάρκεια ζωής καθορίζεται κυρίως από τα γονίδια. Σήμερα όμως οι επιστήμονες συμφωνούν ότι ο τρόπος ζωής παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο. Η διατροφή, ο ύπνος, η άσκηση, το στρες ακόμη και οι ανθρώπινες σχέσεις επηρεάζουν άμεσα τη βιολογική γήρανση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει την «υγιή γήρανση» όχι ως την απουσία ασθενειών, αλλά ως τη διατήρηση της λειτουργικότητας, της ενέργειας και της ανεξαρτησίας όσο μεγαλώνουμε. Με άλλα λόγια, στόχος δεν είναι μόνο να ζούμε περισσότερο αλλά να ζούμε καλύτερα.

Μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες μελέτες δημοσιεύθηκε το 2024 στο JAMA Network Open και ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 10.000 ηλικιωμένους στην Κίνα. Οι ερευνητές αναζήτησαν ποιοι παράγοντες αυξάνουν τις πιθανότητες κάποιος να φτάσει τα 100 χρόνια ζωής.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Οι άνθρωποι που δεν κάπνιζαν, ασκούνταν συστηματικά, διατηρούσαν φυσιολογικό βάρος και ακολουθούσαν ποιοτική διατροφή είχαν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες μακροζωίας. Ιδιαίτερα σημαντικοί παράγοντες αποδείχθηκαν η φυσική δραστηριότητα, η αποχή από το κάπνισμα και η διατροφική ποικιλία.

Η διατροφή φαίνεται να λειτουργεί σαν «καύσιμο» υγιούς γήρανσης. Η Μεσογειακή Διατροφή — πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ελαιόλαδο, ψάρια και ξηρούς καρπούς — έχει συνδεθεί με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία, χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και καλύτερη σωματική λειτουργικότητα στην τρίτη ηλικία. Δεν είναι τυχαίο ότι περιοχές όπως η Ικαρία συγκαταλέγονται στις περίφημες «Blue Zones», όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και γερνούν πιο αργά.

Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από το «τι τρώμε» αλλά και από το πώς ζούμε. Η έννοια του “Nutrition, Longevity and Behaviour” περιγράφει ακριβώς αυτή τη σύνδεση ανάμεσα στη διατροφή, τη συμπεριφορά και την ψυχική κατάσταση.

Το χρόνιο στρες, για παράδειγμα, επιβαρύνει τον οργανισμό αυξάνοντας τη φλεγμονή και τις ορμόνες πίεσης όπως η κορτιζόλη. Παράλληλα, επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο, την όρεξη και την ψυχική ισορροπία. Οι άνθρωποι που ζουν σε μόνιμη ένταση τείνουν να κινούνται λιγότερο, να κοιμούνται χειρότερα και να στρέφονται συχνότερα σε ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές.

Ο ύπνος θεωρείται πλέον ένας από τους πιο υποτιμημένους παράγοντες μακροζωίας. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς αποκατάστασης και «καθαρισμού» του εγκεφάλου και του εντέρου. Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, παχυσαρκίας, διαβήτη αλλά και γνωστικής έκπτωσης.

Εξίσου σημαντικές είναι οι ανθρώπινες σχέσεις, η επαφή με τη φύση και η αίσθηση σκοπού στην καθημερινότητα. Μελέτες στις λεγόμενες «ζώνες μακροζωίας» δείχνουν ότι οι άνθρωποι που διατηρούν κοινωνικούς δεσμούς, κινούνται καθημερινά και ζουν με χαμηλότερα επίπεδα άγχους εμφανίζουν καλύτερη υγεία μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Η επιστήμη της γήρανσης εξελίσσεται ραγδαία και πλέον δεν επικεντρώνεται μόνο στη θεραπεία ασθενειών αλλά στην επιβράδυνση των ίδιων των μηχανισμών γήρανσης. Οι ερευνητές εξετάζουν πώς η διατροφή, η άσκηση, ο ύπνος και η ψυχική υγεία μπορούν να επηρεάσουν τη βιολογική ηλικία του οργανισμού.

Ίσως τελικά το πραγματικό μυστικό της μακροζωίας να μην βρίσκεται σε κάποιο «θαυματουργό» συμπλήρωμα ή σε ένα νέο φάρμακο. Βρίσκεται στις μικρές καθημερινές επιλογές: στο πιάτο μας, στον ύπνο μας, στην κίνηση, στη διαχείριση του στρες και στις σχέσεις που χτίζουμε.

Γιατί η πραγματική νεότητα δεν μετριέται μόνο με τα χρόνια — αλλά με τη ζωτικότητα που καταφέρνουμε να διατηρούμε όσο περνά ο χρόνος.

Ο ρόλος της τιβολόνης στη σύγχρονη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης

Τα νέα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της τιβολόνης όπως παρουσιάστηκαν στο 11^ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης.

Μεγάλο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η δορυφορική διάλεξη της InterMed, στο πλαίσιο του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, με θέμα τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της τιβολόνης στη θεραπεία των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Η διάλεξη, με ομιλήτρια την Καθηγήτρια Μαιευτικής Γυναικολογίας / Στείρωσης στη Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ Σοφία Καλανταρίδου, ανέδειξε τον ρόλο της τιβολόνης ως μιας σύγχρονης και ολοκληρωμένης θεραπευτικής επιλογής, καθώς και τη θέση της στη σημερινή προσέγγιση της ορμονικής θεραπείας.

Οι γυναίκες περνούν το 1/3 της ζωής τους σε εμμηνόπαυση

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας, συνοδεύεται όμως συχνά από σημαντικές σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές. Υπολογίζεται ότι οι γυναίκες περνούν περίπου το ένα τρίτο της ζωής τους σε εμμηνόπαυση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η κολπική ξηρότητα, οι διαταραχές ύπνου και η καταθλιπτική διάθεση.

Νέα απόφαση του FDA τον Νοέμβριο του 2025
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις σχετικά με την ασφάλεια των ορμονικών θεραπειών. Τον Νοέμβριο του 2025, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) προχώρησε στην αφαίρεση των αυστηρότερων «black box warnings» από τα ορμονικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις θεραπείες αυτές, οι οποίες για περισσότερα από είκοσι χρόνια αντιμετωπίζονταν με επιφυλάξεις, κυρίως λόγω της ερμηνείας παλαιότερων μελετών, όπως η μελέτη Women’s Health Initiative. Σήμερα, η καλύτερη γνώση του προφίλ ασφάλειας των ορμονικών θεραπειών επιτρέπει την επαναξιολόγηση και ορθολογική χρήση τους με κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση.

Η τιβολόνη ως ολοκληρωμένη θεραπευτική επιλογή

Στο πλαίσιο αυτό, η τιβολόνη αποτελεί μια ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Πρόκειται για ένα συνθετικό στεροειδές με τριπλή δράση -οιστρογονική, προγεστερονική και ανδρογονική- που της επιτρέπει να αντιμετωπίζει πολλαπλά συμπτώματα της έλλειψης των ωοθηκικών ορμονών. Όπως επισήμανε η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου, η τιβολόνη συμβάλλει στη μείωση των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων, όπως οι εξάψεις, στην αντιμετώπιση της κολπικής ξηρότητας και της ατροφίας του κόλπου, στη βελτίωση της σεξουαλικής επιθυμίας και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης. 

Σε ποιες γυναίκες μπορεί να χορηγηθεί

Όπως τόνισε η Σοφία Καλλανταρίδου, η τιβολόνη μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια σε γυναίκες ηλικίας περίπου 50 έως 60 ετών, εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 12 μήνες από την τελευταία έμμηνο ρύση. Η θεραπεία είναι απλή, με τη χορήγηση ενός μόνο δισκίου ημερησίως, χωρίς να προκαλεί κολπική αιμόρροια, ενώ δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε γυναίκες χωρίς σχετικό ιστορικό.

Πριν από την έναρξη της θεραπείας απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει λήψη ιστορικού, μαστογραφικό έλεγχο, καρδιολογική εκτίμηση και έλεγχο της μήτρας και των ωοθηκών. Η χορήγηση γίνεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Η σύγχρονη επιστημονική γνώση και οι πρόσφατες εξελίξεις στην αξιολόγηση της ασφάλειας των ορμονικών και μη ορμονικών θεραπειών επιτρέπουν πλέον μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση στη διαχείριση της εμμηνόπαυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τιβολόνη φαίνεται να αποκτά έναν ολοένα σημαντικότερο ρόλο ως θεραπευτική επιλογή για την αποτελεσματική ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση.

#UNI_PHARMA #InterMed
www.uni-pharma.gr
www.intermed.com.gr

Δρ. Αναστασία
Μοσχοβάκη
Ιατρός Ειδική Παθολόγος.
www.iatreioamoschovaki.gr

Η σύγχρονη γυναίκα καλείται καθημερινά να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους: επαγγελματίας, μητέρα, σύντροφος, φροντιστής, οργανωτής. Το συνεχές multitasking, αν και συχνά εξιδανικεύεται ως «ικανότητα», έχει πλέον τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι αποτελεί επιβαρυντικό για την υγεία παράγοντα. Η καλή είδηση είναι ότι η επιστήμη προσφέρει πρακτικούς τρόπους πρόληψης και αποκατάστασης.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό με το multitasking

Η συνεχής εναλλαγή πιεστικών δραστηριοτήτων αυξάνει τις ορμόνες του stress (π.χ. Γλυκοκορτικοειδή, Kατεχολαμίνες), οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής παροχής Η ανάγκη για αυξημένο καρδιακό έργο και οι αυξημένες απαιτήσεις σε οξυγόνο κατά την διάρκεια του stress, προκαλούν υπερδραστηριότητα της καρδιακής αντλίας και αύξηση του καρδιακού ρυθμού. Μακροπρόθεσμα αυξάνει ο κίνδυνος υπερκόπωσης. Στις γυναίκες, η επιβάρυνση μπορεί να είναι εντονότερη λόγω της αλληλεπίδρασης του στρες με τις ορμόνες του κύκλου. Επιπροσθέτως η απώλεια αίματος σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας μειώνει τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ομαλή μεταφορά του οξυγόνου στα κύτταρα και να επιδεινώνεται το πρόβλημα.

Διατροφή για προστασία και ενέργεια

Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή εμπλουτισμένη με πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας (αυγά, όσπρια, ψάρι, γιαούρτι) λειτουργεί ως προστατευτική «ασπίδα». Ιδιαίτερα σημαντικά για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού στον υγιή οργανισμό είναι οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που παρατίθενται:

Βιταμίνη C. Αυξημένες συγκεντρώσεις ευρίσκονται στις ντομάτες, στα εσπεριδοειδή, μαϊντανό, πράσινες πιπεριές, πράσινα ωμά λαχανικά, πεπόνια, φράουλες, λάχανο, πατάτες, κίτρα, ραπανάκια.

Βιταμίνη Β12, Β6, φυλλικό οξύ. Η Β12 υπάρχει μόνο σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως γάλα, κρέας, τυρί, αυγά, ψάρι. Αυξημένες συγκεντρώσεις Β6, ευρίσκονται στις μπανάνες, δημητριακά, στο συκώτι, στα πουλερικά, στα όσπρια, αυγό, ψάρια και πράσινα λαχανικά, κρέας, ξηροί καρποί, πατάτες, γλυκοπατάτες, ζύμη, σταφίδες, δαμάσκηνα. Αυξημένες συγκεντρώσεις φυλλικού, ευρίσκονται στα πράσινα φύλλα λαχανικών, όσπρια, ξηρούς καρπούς, φύτρο σταριού, συκώτι, αυγά.

Ο σίδηρος. Αυξημένες συγκεντρώσεις σιδήρου, ευρίσκονται στο συκώτι, το κρέας, τα όσπρια, τα πλήρη δημητριακά, το αυγό, τα πράσινα λαχανικά, ξερά φρούτα.

Το μαγνήσιο. Αυξημένες συγκεντρώσεις μαγνησίου ευρίσκονται στις μπανάνες, πλήρη δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά, στους ξηρούς καρπούς, πράσινα λαχανικά, ορισμένα θαλασσινά, κακάο.

Η υπερβολική καφεΐνη και η ζάχαρη, αν και προσφέρουν προσωρινή «ώθηση», εντείνουν τελικά την κόπωση.

Συμπληρώματα: πότε και ποια

Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τη διατροφή, αλλά σε περιόδους έντονου φορτίου μπορούν να βοηθήσουν:

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: κρίσιμες για το νευρικό σύστημα.

Βιταμίνη D: Ελλείπει συχνά από εργαζόμενες γυναίκες λόγω ελαττωμένης έκθεσης στον ήλιο.

Ωμέγα-3: όταν δεν καταναλώνεται επαρκές ψάρι.

Ενισχυτικά βοτανικά συμπληρώματα επίσης έχουν θέση αλλά χορηγούνται μόνο κατόπιν ιατρικής εξέτασης.

Ύπνος: ο μεγάλος «θεραπευτής»

Ο ποιοτικός ύπνος είναι το ισχυρότερο αντίδοτο στο multitasking. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα ανακτά δυνάμεις.
Συνιστώνται:
σταθερό ωράριο ύπνου,
αποφυγή οθονών επί δίωρο προ ύπνου,
απόσυρση θορύβου και φώτων από το υπνοδωμάτιο,
πρωινή έκθεση στο φυσικό φως.

Τρόπος ζωής: λιγότερα ταυτόχρονα, περισσότερη παρουσία

Σωματική άσκηση (ιδίως περπάτημα): Τονώνει την κυκλοφορία, προάγει τη ψυχοσωματική ισορροπία.

Όρια: η επιστήμη αναγνωρίζει πλέον ότι το «όχι» είναι πράξη αυτοφροντίδας, όχι αδυναμία.

Συστηματική άσκηση αγχολυτικών πρακτικών, όπως (ενδεικτική αναφορά):

• Βιβλιοφιλία
• Κηπουρική
• Δραστηριότητες στη φύση
• Γυμναστική
• Επιλεγμένες ψυχοσωματικές ασκήσεις ενδυνάμωσης
• Ασκήσεις χαλάρωσης
• Επαφή με την τέχνη
• Ενασχόληση με επιλεγμένη μουσική
• Επαφή με την αρχαία ελληνική γραμματεία, φιλοσοφία
• Ψυχοθεραπεία
• Εθελοντισμός
• Ενεργός θρησκευτικότητα

Προληπτικές εξετάσεις

Για γυναίκες με χρόνιο στρες συνιστάται τακτικός έλεγχος:

• σιδήρου και φερριτίνης,
• θυρεοειδούς,
• βιταμίνης D,
• γλυκόζης και λιπιδίων
• αρτηριακής πίεσης
• Ετήσια παθολογική εξέταση κατά την διάρκεια της οποίας συστήνονται συμπληρωματικοί εργαστηριακοί έλεγχοι αναλόγως ηλικίας και κλινικών ευρημάτων..

Σοφία Παπαγιάννη
Φαρμακοποιός,
Αναγεννητική Ιατρική, Αντιγήρανση, Βλαστοκύτταρα,
Eπιστημονική Yπεύθυνη στα περιοδικά
ΔΥΟ (Διατρoφή-Υγεία-Ομορφιά) και
Women in Business & Science

Οι επιστήμονες αλλά και η κοινότητα γνωρίζουν πολύ καλά πόσο σημαντική είναι η ισορροπημένη διατροφή για την υγεία του οργανισμού.

«Η τροφή σου, το φάρμακό σου» κατά τον Ιπποκράτη. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής με ιδιαίτερες απαιτήσεις, τόσο στην εργασία όσο και στην εκπαίδευση, αλλά και την προσωπική ζωή, καθιστούν δύσκολη και περίπλοκη την παρακολούθηση, τον προγραμματισμό του ολοκληρωμένου διατροφικού μοντέλου και ακόμα δυσκολότερη την εξατομίκευση η οποία είναι απαραίτητη.

Τα συμπληρώματα διατροφής έρχονται να καλύψουν ένα σημαντικό κενό στην αδυναμία παρακολούθησης του σωστού μοντέλου εξατομικευμένων αναγκών στη διατροφή, λειτουργώντας σαν στρατηγικοί εταίροι στη διαχείριση της πρόληψης της καλής υγείας και ευζωίας.

Η χρήση συμπληρωμάτων, πρέπει να γίνεται πάντα με σύσταση του επιστήμονα υγείας, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια, η αξιοπιστία και η λήψη με τον ενδεδειγμένο ελεγχόμενο τρόπο και χρόνο (η υπερβολική πρόσληψη είναι εξίσου επιζήμια με την έλλειψη).

Ένα αρκετά ευρύ φάσμα συμπληρωμάτων. διατίθενται προς χρήση από τα οποία θα πρέπει να επιλεγούν αυτά που θα καλύψουν την εξατομικευμένη ανάγκη του κάθε οργανισμού.

Θα επικεντρώσουμε εδώ την αναφορά μας σε ένα από τα πλέον βασικά συμπληρώματα, τη βιταμίνη D και τον μεταβολίτη της την D3, καθώς και την προσθήκη της Κ2 σε πολλά σκευάσματα η οποία κατευθύνει την D3 στα οστά, ενώ συγχρόνως αποφεύγεται η ασβεστοποίηση με την αποτροπή εναπόθεσης στα αγγεία.

Σε ήλιο και σε σκιά, χειμώνα, αλλά και καλοκαίρι, από την αρχή της ζωής μέσα στη μήτρα για μητέρα και έμβρυο, στο βρέφος, στο νήπιο, τον ενήλικα, αλλά και τον υπερήλικα, αποτελεί απόλυτα αναγκαίο και χρήσιμο συστατικό για τον οργανισμό. Τα επίπεδα της πρέπει να διατηρούνται σε φυσιολογικά και μάλιστα ανώτερα πολλές φορές όρια.

Παλαιότερα, θεωρείτο ότι ο ρόλος της αναφερόταν μόνο στη σωστή ανάπτυξη των οστών, άρα ανάπτυξη του σκελετού, με σύνθεση στον οργανισμό, κυρίως με τη βοήθεια της επίδρασης στο δέρμα της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου, εξ’ ου και η «βιταμίνη του ήλιου». Πλήθος επιστημονικών μελετών όμως τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αναδείξει τον σημαντικό ρόλο της στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού, τη ρύθμιση της διάθεσης και της ψυχολογίας, στην επίδρασή της στα αυτοάνοσα νοσήματα, ειδικά στη σκλήρυνση κατά πλάκας, στην ψωρίαση κλπ. Η χρησιμότητα της αναφέρεται ακόμα και σε διάφορες μορφές καρκίνου.

Από την περίοδο της εγκυμοσύνης για σωστή ανάπτυξη του εμβρύου, αλλά και διατήρηση των επιπέδων της βιταμίνης D στην εγκυμονούσα μητέρα, στο βρέφος, στο παιδί προσχολικής ηλικίας λόγω των έντονων αλλαγών σωματικής, κινητικής, κοινωνικής, συναισθηματικής ανάπτυξης, αλλά και γνωστικής και όπου η διατροφή υστερεί, γιατί το παιδί δεν συμμορφώνεται στη σωστή λήψη τροφής, τότε με τη σύσταση του παιδιάτρου είναι απαραίτητα τα συμπληρώματα Ω3 λιπαρά, βιταμινών B & D και λοιπά ιχνοστοιχεία.

Το ίδιο συμβαίνει και κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας όπου η γνωστική λειτουργία είναι πιο απαιτητική. Έφηβοι αλλά και ενήλικες κατά περίπτωση και εξατομικευμένα, θα πρέπει να ελέγχουν και να φροντίζουν τη διατήρηση των επιπέδων της D3 σε ικανοποιητικά επίπεδα για τους λόγους που αναφέραμε.

Τέλος είναι (μαζί με πολλούς άλλους παράγοντες- συμπληρώματα) ένα πολύτιμο και βασικό αντιγηραντικό συστατικό που πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψιν! Συμβάλλει στην ανάσχεση της διαδικασίας της γήρανσης, επηρεάζοντας το μήκος των τελομερών (άκρα των χρωμοσωμάτων που με την πάροδο του χρόνου βραχύνονται και αυτή η βράχυνση επιφέρει κυτταρική γήρανση).

Για τη διατήρηση διαύγειας πνεύματος, παράτασης της νεότητας αλλά και θωράκισης του ανοσοποιητικού μας συστήματος σε επίπεδο πρόληψης και συγχρόνως αντιμετώπισης προβλημάτων με τα οστά, αυτοάνοσων νοσημάτων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα μικροθρεπτικά συστατικά με προεξάρχον αυτό της βιταμίνης D.

Δρ. Ελένη Πανταζή
Ενδοκρινολόγος Διαβητολόγος, PhD
τ. Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος Νοσοκομείου Αλεξάνδρα
pantazi.lena@yahoo.com

Κατά την εφηβεία δυο κύριες γυναικείες ορμόνες, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη αυξάνονται για να επέλθει η εμμηναρχή. Παρουσιάζουν κυκλική σταθερότητα κατά την αναπαραγωγική ηλικία και κορυφώνονται σε αστάθεια κατά την κλιμακτήριο (45-50 έτη) καταλήγοντας σε οριστική πτώση των οιστρογόνων με την εμμηνόπαυση. Ο μέσος χρόνος εμμηνόπαυσης στις Ελληνίδες είναι τα 50-51 έτη.

Αυτή είναι η φυσιολογική εξέλιξη των γυναικείων ορμονών. Υπάρχουν όμως και ορμονικές διαταραχές και στις 3 φάσεις της ζωής της γυναίκας:

Ολιγοαμηνόρροια: δηλαδή λιγότερο αίμα κατά την έμμηνο ρύση (ΕΡ).

Αραιομηνόρροια: κύκλοι άνω των 40 ημερών. Ο φυσιολογικός κύκλος είναι 26-30 ημέρες.

Πολυμηνόρροια: μεγάλη ποσότητα αίματος κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως.

Ο κυριότερος εκπρόσωπος αυτών των διαταραχών είναι το πολυκυστικό σύνδρομο (P.C.O) το οποίο ποικίλλει από ελαφρότατο που δεν το αντιλαμβάνεται η γυναίκα έως βαρύτατο με μεγάλες περιόδους αμηνόρροιας και υπερτρίχωση λόγω υπερπαραγωγής ανδρογόνων.

Οι μεγάλες διαταραχές της έμμηνου ρύσεως σε όλες τις φάσεις της ζωής της γυναίκας συνοδεύονται από διάφορα συμπτώματα όπως: κακή διάθεση, εξάψεις, εφιδρώσεις, κεφαλαλγίες, διαταραχές του ύπνου και σωματικές αλλαγές, όπως αύξηση του σωματικού βάρους κυρίως της κοιλιάς και της μέσης.

Αυτές οι διαταραχές είναι πιο έντονες στη κλιμακτήριο και περιλαμβάνουν τα προαναφερόμενα, καθώς επίσης κολπική ξηρότητα, μαστοδυνία, ευερεθιστότητα, άγχος, κατάθλιψη, αδυναμία συγκέντρωσης και προσοχής και σε μερικές γυναίκες τριχόπτωση, ξηρότητα του δέρματος και άλλες πιο ανώδυνες αλλαγές. Άρα επιδρούν οι διακυμάνσεις των ορμονών αυτών σε όλα τα συστήματα του οργανισμού: εγκέφαλο, δέρμα, κόλπο, μαστούς, αγγεία, νευρικό σύστημα.

Πρόληψη για τις περισσότερες από αυτές τις διαταραχές δεν υπάρχει, απλά αντιμετώπιση. Για τις έφηβες όταν πρόκειται για ήπιες διαταραχές εφησυχασμός, ότι με την πάροδο της ηλικίας θα υπάρξει καλυτέρευση. Αν οι διαταραχές είναι μεγαλύτερες όπως σε P.C.O σύνδρομο βαρύ με μεγάλες διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, μπορούμε να δώσουμε προγεστερόνη και να έχουμε φυσιολογική Ε.Ρ για κάποιο χρονικό διάστημα. Επίσης όταν υπάρχει υπερτρίχωση ή και τριχόπτωση του τριχωτού της κεφαλής δίνουμε ουσίες ορμονικές που ονομάζονται αντιανδρογόνα. Στη κλιμακτήριο, όταν υπάρχουν συμπτώματα (γιατί μπορεί και να μην υπάρχουν) δίνουμε ανάλογα: αν υπάρχουν αραιοί κύκλοι άνω των 3-4 μηνών και συνοδεύονται από εξάψεις και τα άλλα συμπτώματα που προανέφερα δίνουμε προγεστερόνη. Αν υπάρχουν ακόμα λίγα οιστρογόνα η Ε.Ρ ομαλοποιείται και τα συμπτώματα καλυτερεύουν. Στο τελευταίο στάδιο δηλαδή στην εμμηνόπαυση μπορούμε να δώσουμε θεραπεία υποκατάστασης με μικρή δόση οιστρογόνων και προγεστερόνης αν υπάρχει μήτρα. Αν δεν υπάρχει μήτρα λόγω προηγηθείσης υστερεκτομής δίνουμε μόνο οιστρογόνα. Αυτή η θεραπεία είναι γνωστή σαν HRT. Απαραίτητη προϋπόθεση για να δοθεί αυτή η θεραπεία είναι οι γυναίκες να μην καπνίζουν και να μην έχουν αγγειοπάθεια γιατί τότε υπάρχει κίνδυνος εμβολής. Η διάρκεια της θεραπείας με HRT εξαρτάται από την επιθυμία των γυναικών που θα τη λάβουν. Συνήθως διαρκεί 10 έτη. Αντένδειξη επίσης για αυτή τη θεραπεία είναι Ca μαστού σε πρώτου βαθμού συγγενείς ηλικίας κάτω των 35 ετών. Όταν οι γυναίκες δε θέλουν να λάβουν HRT εναλλακτικά δίνουμε φυτοοιστρογόνα τα οποία μιμούνται τα οιστρογόνα, έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και συμβάλουν στη καρδιακή υγεία μειώνοντας την LDL στο αίμα. Επίσης συνιστώνται τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, βιταμίνη D και Mg για πρόληψη απώλειας οστικής μάζας επειδή με την εμμηνόπαυση αυξάνει ο κίνδυνος της οστεοπόρωσης. Για τη ξηρότητα του κόλπου υπάρχουν σκευάσματα κολπικών υποθέτων με υαλουρονικό οξύ και σκευάσματα υγραντικών κολπικών αλοιφών.

Και ας θυμηθούμε όλα στη γη έχουν ρυθμό. Όλα λειτουργούν σαν τη μουσική και όλα χορεύουν με το ρυθμό της. Πριν την εφηβεία η μουσική είναι ωραία, άλλα μόλις οι ορμόνες φτάσουν στο ζενίθ τους και αρχίζει η αστάθεια και η πτώση τους, η μουσική και ο ρυθμός διαφοροποιούνται. Η ζωή φυσικά εξακολουθεί να έχει ρυθμό άλλα δε χορεύουμε πια με αυτόν αν έχουμε χάσει το ρυθμό μας. Μπορούμε όμως να κρατήσουμε αυτό το ρυθμό περισσότερο χρονικό διάστημα αν υιοθετήσουμε έναν κατάλληλο τρόπο ζωής, όπως υγιεινή διατροφή, άσκηση, διατήρηση του σωματικού βάρους και HRT για μεγάλο διάστημα μετά την εμμηνόπαυση ως και 10 έτη.