Με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση εντάσσονται για χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027» και οι έξι προτάσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της δράσης «Δίκτυα Μονάδων/ Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας», με Δικαιούχους 23 Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και 11 ερευνητικούς φορείς της χώρας.
Η δράση, με συνολικό προϋπολογισμό 24.759.751 ευρώ, αφορά στη δημιουργία και λειτουργία Δικτύων Μεταφοράς Τεχνολογίας, με στόχο την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων που παράγονται στους δημόσιους ερευνητικούς οργανισμούς της χώρας, και την ενσωμάτωσή τους, σε αλυσίδες αξίας. Στόχος, η βελτίωση των δεικτών Καινοτομίας, η αύξηση των ποσοστών ιδιωτικών επενδύσεων σε τομείς υψηλής έντασης γνώσης και μεγάλης προστιθέμενης αξίας, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ερευνητικών οργανισμών, σε διεθνές επίπεδο, καθώς και η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, με την εξειδίκευσή του σε ικανότητες, που σχετίζονται με τις νέες τεχνολογίες.
Οι πράξεις που εντάχθηκαν είναι οι ακόλουθες:
«Τεχνολογική Έρευνα και Τεχνογνωσία – Ροή Ιδεών & Συνεργασία (TETRIS)» με προϋπολογισμό 4.700.344 € και συνδικαιούχους το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» και τον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό – Δήμητρα.
«Επέκταση Δικτύου Καινοτομίας μέσω Μεταφοράς Τεχνολογίας» με προϋπολογισμό 2.937.500 € με συνδικαιούχους το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
«Δίκτυο Γέφυρα Τεχνολογίας» με προϋπολογισμό 6.717.500 € και συνδικαιούχους το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών.
«Δίκτυο Συνεργασίας Μεταφοράς Τεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Πειραιά και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας» με προϋπολογισμό 2.037.499,99 € και συνδικαιούχους το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Πειραιά.
«Υπηρεσίες για την ανάπτυξη καινοτομίας στην ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα: Δίκτυο Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας – ΣΠΕΙΡΑ+» με προϋπολογισμό 3.721.907,04 € και συνδικαιούχους το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος.
«Δίκτυο Ενδυνάμωσης Μεταφοράς Τεχνολογίας – Science Agora» με προϋπολογισμό 3.745.000 € και συνδικαιούχους το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών “Δημόκριτος” και το Αθηνά – Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης.
Η παγκόσμια αγορά των συνδρομών συνεχίζει να καλπάζει, παρά τα πρώτα σημάδια «κούρασης» από πλευράς καταναλωτών. Σύμφωνα με νέα μελέτη της Juniper Research, η λεγόμενη subscription economy θα φτάσει τα $1,2 τρισ. έως το 2030, σημειώνοντας αύξηση 67% σε πέντε χρόνια από τα $722 δισ. του 2025.
Η έρευνα, που συγκεντρώνει στοιχεία από 61 χώρες και περιλαμβάνει πάνω από 71.500 δεδομένα, καταγράφει τις δυναμικές, που αναμένεται να καθορίσουν τον κλάδο. Στην κορυφή βρίσκονται οι υπηρεσίες ψηφιακού βίντεο, οι οποίες θα απορροφήσουν πάνω από το 33% της παγκόσμιας δαπάνης, σε συνδρομές, το 2030.
Ακολουθεί ο ταχύτατα αναδυόμενος τομέας του Mobility-as-a-Service, δηλαδή οι συνδρομές για πρόσβαση σε πολυτροπικές μεταφορές (συνδυασμός δημόσιων και ιδιωτικών μέσων), που προβλέπεται να εκτοξευθεί με ρυθμό άνω του 540% την επόμενη πενταετία.
Η εντυπωσιακή ανάπτυξη δεν σημαίνει, πάντως, ότι οι πάροχοι μπορούν να επαναπαυθούν, όπως προειδοποιεί η εταιρεία ερευνών. Ο Nick Maynard, VP της Juniper Research, προειδοποιεί: «Καθώς οι καταναλωτές κουράζονται από τις ατελείωτες συνδρομές, οι πάροχοι πρέπει να προσφέρουν διακριτή αξία. Η στρατηγική αύξησης τιμών, σε συνδυασμό με υβριδικά μοντέλα διαφημίσεων, δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση και εγκυμονεί κινδύνους αποξένωσης».
Η κούραση των καταναλωτών
Το φαινόμενο της «subscription fatigue», δηλαδή η κόπωση από τον υπερβολικό αριθμό υπηρεσιών, οδηγεί όλο και περισσότερους καταναλωτές σε ακυρώσεις. Η Juniper Research αναδεικνύει ως κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της ανάπτυξης τις δέσμες υπηρεσιών (bundling) και την ευέλικτη διαχείριση συνδρομών.
Η δυνατότητα συγκέντρωσης διαφορετικών συνδρομών σε μία πλατφόρμα και η παροχή ευελιξίας στους χρήστες όχι μόνο μειώνει τη διαρροή, αλλά και αυξάνει την ικανοποίηση.
Η έρευνα καταγράφει, ότι η πολυπλοκότητα στη διαχείριση πολλαπλών συνδρομών, έχει οδηγήσει τράπεζες και fintech εφαρμογές, να αναπτύσσουν λειτουργίες παρακολούθησης και ελέγχου. Αυτό δημιουργεί μια πρόκληση για τις ίδιες τις συνδρομητικές υπηρεσίες, οι οποίες κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο της σχέσης με τον πελάτη.
«Οι πάροχοι, πρέπει να επενδύσουν σε δικές τους λύσεις διαχείρισης, αλλιώς θα αφήσουν το πεδίο σε τρίτους», σημειώνει ο Maynard.
Η δυναμική του κλάδου
Σε κάθε περίπτωση, και παρά την κόπωση, η subscription economy, αναδεικνύεται ως μία από τις πιο ανθεκτικές τάσεις της ψηφιακής οικονομίας, καλύπτοντας από την ψυχαγωγία και την τεχνολογία, έως τις μεταφορές και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει, αν η αγορά, θα μπορέσει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την κόπωση των χρηστών.
Η παροχή προστιθέμενης αξίας, η διαφάνεια στη χρέωση και η διευκόλυνση στη διαχείριση, θα είναι τα κλειδιά για τη συγκράτηση των πελατών. Αν οι πάροχοι δεν ανταποκριθούν, η ταχεία ανάπτυξη της συνδρομητικής οικονομίας μπορεί να επιβραδυνθεί απότομα.
Η ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου και αδυνατεί να χρηματοδοτήσει τις δικές της βιομηχανίες που είναι κρίσιμες για το μέλλον. Η Ευρώπη κατακλύζεται από την κινεζική βιομηχανία και την αμερικανική τεχνολογία και επιταχύνει την οικονομική της παρακμή, εξάγοντας τις αποταμιεύσεις της. Ο πυρήνας του προβλήματος, βρίσκεται στο τεράστιο απόθεμα ιδιωτικών και θεσμικών κοινοτικών κεφαλαίων της Ευρώπης που δεν επενδύονται στην εσωτερική αγορά. Ακόμη και οι Ευρωπαίοι ιδιώτες, διαχειριστές κεφαλαίων, συνήθως επενδύουν τα χρήματα τους σε συντηρητικά περιουσιακά στοιχεία, όπως τα ακίνητα, και όταν θέλουν να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο τα τοποθετούν σε αμερικανικές τεχνολογίες, αντί να στηρίζουν επιχειρήσεις που καινοτομούν στην Ευρώπη.
Οι συνέπειες λοιπόν δεν είναι μελλοντικές, αλλά συμβαίνουν τώρα, με την Ευρώπη να μετατρέπεται σε μια «διπλή οικονομική αποικία», από τη μια, βιομηχανική αποικία των Κινέζων και από την άλλη, ψηφιακή αποικία των ΗΠΑ. Οι εταιρείες που υποστηρίζονται από venture capitals στις ΗΠΑ συγκέντρωσαν σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερα κεφάλαια από τις αντίστοιχες εταιρείες στην Ευρώπη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Pitch Book. Η Ευρώπη έχει άμεση ανάγκη από ιδιωτικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της τεχνολογίας, η οποία είναι το μέλλον της. Οι ευρωπαίοι επενδυτές θα πρέπει να χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου και υψηλής ανάπτυξης για να εξασφαλίσουν μελλοντική κυριαρχία. Εάν δεν αλλάξουν νοοτροπία θα συνεχίσουν να επενδύουν στον τουρισμό, στα ακίνητα και στην τεχνολογία των ΗΠΑ με τα χρήματα των επενδυτών να επιστρέψουν τελικά στις ΗΠΑ.
Σε σύγκριση με την ευρωπαϊκή, η παγκόσμια οικονομία ακολουθεί μέχρι στιγμής καλύτερη πορεία από την αναμενόμενη σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις που έκαναν οι αναλυτές του ΟΟΣΑ πριν από μερικούς μήνες. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις, η νέα έκθεση τονίζει ότι δεν έχει ακόμη φανεί ο πλήρης αντίκτυπος των δασμών, καθώς προς το παρόν αντισταθμίζεται από τη δημοσιονομική στήριξη που καλύπτει την οικονομική επιβράδυνση της Κίνας. Ειδικότερα, ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι τα αποτελέσματα των δασμών ακόμη αποκαλύπτονται και ότι οι εξαγωγικές εταιρείες απορροφούν μεγάλο μέρος τους με μικρότερα περιθώρια κέρδους. Επίσης πολλές εταιρείες με καλή διαχείριση συγκέντρωσαν υψηλό όγκο αποθεμάτων πριν από την αύξηση των δασμών, όπως επιβεβαιώνεται από την μεγάλη αύξηση στις εισαγωγές εμπορευμάτων στις ΗΠΑ έως τα τέλη Αυγούστου, πριν τη βουτιά των εξαγωγών από την Κίνα στις ΗΠΑ κατά 33% στα τέλη Αυγούστου.
Η ανθεκτικότητα που επιδεικνύει μέχρι στιγμής η παγκόσμια οικονομία έχει ως αποτέλεσμα ο ΟΟΣΑ να ανεβάσει τις προβλέψεις για φέτος σε ανάπτυξη 3,3% από 3,2% πέρυσι, ενώ προηγουμένως ανέμενε ανάπτυξη 2,9%. Ωστόσο, διατήρησε αμετάβλητες τις προβλέψεις για το 2026 στο 2,9%, λέγοντας ότι η ώθηση από τα υψηλά αποθέματα που συγκεντρώθηκαν ενόψει των δασμών εξαντλείται ήδη και αρχίζει να επιβαρύνει την ανάπτυξη των επενδύσεων και του εμπορίου. Από την άλλη, η αμερικανική οικονομία αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2025 και στο 1,6% το 2026 από 2,8% πέρυσι, ενώ στη Κίνα η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί το δεύτερο εξάμηνο του έτους πριν επιστρέψει σε υψηλά επίπεδα και στο 4,4% το 2026, ενώ αναμενόταν ανάπτυξη 4,3% το 2025 και 4,7% το 2026. Παράλληλα όμως η Κίνα προσπαθεί να αντισταθμίσει τις απώλειες από τις πωλήσεις στις ΗΠΑ, επιχειρώντας όπως δείχνουν τα στοιχεία, να διαφοροποιήσει τον εξαγωγικό προσανατολισμό της με στροφή προς την Ευρώπη.
Στην Ευρωζώνη, το εμπόριο και οι γεωπολιτικές εντάσεις φαίνεται να αποτελούν βαρίδι για την οικονομία, παρά τη μείωση των επιτοκίων δανεισμού από την ΕΚΤ. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ, η οικονομία των 27 χωρών μελών αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 1,2% φέτος έναντι προβλέψεων για 1% προηγουμένως. Για το 2026 εκτιμάται ρυθμός 1% έναντι προβλέψεων για 1,2% στη θερινή έκθεση. Οι αλλαγές εισάγονται σταδιακά στην ΕΕ, ενώ ορισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες για να μην χάσουν την αμερικανική αγορά απορροφούν τους δασμούς και αποδέχονται, προς το παρόν, μικρότερα περιθώρια κέρδους. Αντίστοιχα η Κίνα, με όπλα την υψηλή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της, το φθηνό της νόμισμα σε σύγκριση με το ακριβό ευρώ και την ισχυρή κρατική στήριξη έχει ξεκινήσει με έκρηξη εξαγωγών να πλημμυρίζει την Ευρώπη με φθηνά κινεζικά προϊόντα.
Η ΕΕ εξαρτάται ολοένα και περισσότερο ταυτόχρονα από τις ΗΠΑ και την Κίνα για επτά διαφορετικούς λόγους. Ο πρώτος βασικός λόγος είναι η ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ μετά την αποκοπή από το ρωσικό φυσικό αέριο, που δίνει στις ΗΠΑ μια ενεργειακή, γεωπολιτική και τεχνολογική επιρροή. Η Ευρώπη στράφηκε στο αμερικανικό LNG, σε αμερικανικές επενδύσεις ενέργειας, αμυντικής βιομηχανίας, υποδομών και σε συμβόλαια στρατηγικής ασφάλειας μέσω ΝΑΤΟ. Ο δεύτερος λόγος είναι η αμερικανική επιρροή σε άμυνα και fintech δεδομένα. Η Ευρώπη δεν έχει δικό της αυτοτελές τεχνολογικό ή χρηματοπιστωτικό πυλώνα με τις Big Tech, Google, Microsoft, Meta να ελέγχουν μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας, ενώ υπό κεντρικό αμερικανικό έλεγχο παραμένουν οι τραπεζικές υποδομές και χρηματαγορές.
Ο τρίτος λόγος είναι η βιομηχανική εξάρτηση από την Κίνα, καθώς η Κίνα είναι ο βασικότερος προμηθευτής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας που έχει κρίσιμα ελλείμματα σε πρώτες ύλες, σπάνιες γαίες, μπαταρίες, ηλεκτροκίνηση, φθηνή μεταποίηση προϊόντων, εξαρτημάτων και μηχανημάτων. Τέταρτος λόγος είναι ο κινεζικός έλεγχος κόμβων εμπορίου και logistics σε τουλάχιστον 15 μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια και περίπου 90 εμπορευματικούς κόμβους να έχουν κινεζική συμμετοχή. Κινεζικές εταιρείες έχουν μερίδιο σε ενέργεια, υποδομές, data centers και logistics.
Ο πέμπτος βασικός λόγος είναι η αδυναμία μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, αφού η ΕΕ δεν ολοκλήρωσε ποτέ ενιαία βιομηχανική στρατηγική, δεν αντέδρασε άμεσα στην ενεργειακή κρίση, δεν έχει ακόμα προστατευτεί αντίστοιχα των ΗΠΑ και της Κίνας, δεν επένδυσε έγκαιρα σε άμυνα, τεχνολογία, υποδομές και πρώτες ύλες, ενώ αδυνατεί να αποφασίζει γρήγορα λόγω των 27 κρατών-μελών. Έκτος λόγος είναι το dumping φθηνού κόστους από ΗΠΑ και Κίνα με αποτέλεσμα την αποβιομηχάνιση και εξάρτηση από εξωτερικούς παραγωγούς. Οι ΗΠΑ προσελκύουν ευρωπαϊκές βιομηχανίες με χαμηλό ενεργειακό κόστος και η Κίνα εξάγει σε Ευρώπη προϊόντα χαμηλού κόστους πιέζοντας την παραγωγή. Τέλος, ο έβδομος λόγος είναι η δημογραφική και επενδυτική υστέρηση, με τη γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, καθώς και τις χαμηλές επενδύσεις σε R&D και ψηφιακή μετάβαση.
Όλα συνηγορούν πως ο αντίκτυπος από τις λανθασμένες ευρωπαϊκές επιλογές και οι επιπτώσεις στις οικονομίες των ευρωπαϊκών χωρών δεν θα αργήσουν να γίνουν αισθητές. Η ΕΕ πρέπει να σπεύσει να κάνει διορθωτικές κινήσεις για να επαναφέρει την εσωτερική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, καθώς και στο εμπορικό ισοζύγιο εισαγωγών και εξαγωγών. Ο όρος «διπλή οικονομική αποικία» για την Ευρώπη αποτυπώνει την πραγματικότητα ότι η ΕΕ «διπλοεξαρτάται» ολοένα και περισσότερο ταυτόχρονα από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Από τις ΗΠΑ για ασφάλεια, ενέργεια, χρηματοδότηση και τεχνολογία και από την Κίνα για βιομηχανία, πρώτες ύλες, εφοδιαστική αλυσίδα και αγορά. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας επιλογής, αλλά συνδυασμός γεωπολιτικών, ενεργειακών, τεχνολογικών και βιομηχανικών αδυναμιών. Αυτό συμβαίνει επειδή η ΕΕ δεν κατάφερε να διαμορφώσει αυτοδύναμη στρατηγική ισχύος, καθυστέρησε να θωρακίσει την παραγωγή της και δεν επένδυσε σε ενιαία βιομηχανική, αμυντική και ενεργειακή αυτονομία.
Αναγκαία η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της βιομηχανίας, της καινοτομίας, των Μμε με δίκαιους όρους
Στην στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας, με νέο πακέτο μεταρρυθμίσεων, για την απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, στο πλαίσιο του νέου παραγωγικού προτύπου της χώρας μας, αναφέρθηκε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας σε ραδιοφωνική εκπομπή. «Στις επόμενες 50 ημέρες θα καταθέσουμε στη Βουλή νομοσχέδιο με 12 παρεμβάσεις, που απλοποιούν τις διαδικασίες για τη βιομηχανία, μειώνουν τη γραφειοκρατία, διευκολύνουν την αδειοδότηση και περιορίζουν το διοικητικό βάρος. Από την αναβάθμιση του συστήματος αδειοδοτήσεων και την απλοποίηση του κλεισίματος επιχειρήσεων, έως τη βελτίωση της πρόσβασης σε επιχειρηματικά πάρκα, την απλοποίηση του εκσυγχρονισµού των µεταποιητικών µονάδων, την κατάργηση του δελτίου βιομηχανικής κίνησης και την κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή σε ενιαίο κώδικα».
Αναφερόμενος στις πιέσεις που δέχεται η ελληνική βιομηχανία από το ενεργειακό κόστος, ο υπουργός σημείωσε: «Η βιομηχανία είναι βασικός πυλώνας για το νέο παραγωγικό μοντέλο που υλοποιούμε. Το πιο σοβαρό πρόβλημα της ελληνικής βιομηχανίας είναι το ενεργειακό κόστος, ειδικά για τις ενεργοβόρες μονάδες».
Ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα η υλοποίηση «ενός νέου παραγωγικού προτύπου για τη χώρα – πιο παραγωγικού, καινοτόμου, εξωστρεφούς, με ισχυρή βιομηχανία και ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα. Για να προσελκύσουμε επιστήμονες πίσω στην πατρίδα μας και να δώσουμε κίνητρα στα νέα παιδιά να μείνουν εδώ και να δημιουργήσουν το μέλλον τους. Αυτή είναι η αποστολή του υπουργού Ανάπτυξης, αυτό είναι το σχέδιο, το όραμα και η αποστολή συνολικά της κυβέρνησης». Και πρόσθεσε: «Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη στρέψει τον νέο Αναπτυξιακό Νόμο στη βιομηχανία. Αυτή τη στιγμή τρέχουν τρία καθεστώτα: για τη μεταποίηση, τις μεγάλες επενδύσεις και την περιφέρεια, κυρίως τη Μακεδονία και τη Θράκη, με ειδική στόχευση στις παραμεθόριες περιοχές και τους νομούς με εισόδημα κάτω από το 70% του εθνικού μέσου όρου».
Αναγκαία η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της βιομηχανίας, της καινοτομίας, των Μμε με δίκαιους όρους
Στο Υπουργικό Συμβούλιο “Ανταγωνιστικότητα” της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες συμμετείχε ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος με κεντρικό θέμα συζήτησης το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Στην ομιλία του, ο κ. Υπουργός, ανέφερε πως «εκ μέρους της πατρίδας μας επιμείναμε στην ανάγκη διασφάλισης της ισχυρής χρηματοδότησης της βιομηχανίας, της καινοτομίας και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» και προσέθεσε: «Στόχος είναι ένα νέο παραγωγικό πρότυπο με αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, καθώς και του μεγάλου προβλήματος του κόστους ζωής, που απαιτεί γενναίες πανευρωπαϊκές παρεμβάσεις και νομοθετικού χαρακτήρα».
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που είναι σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Υπουργός Ανάπτυξης κατέθεσε πρόταση έξι σημείων:
Συμμετοχή όλων των κρατών και δίκαιη κατανομή των πόρων
Κινητοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων
Στήριξη της βιομηχανίας και της καινοτομίας
Στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Πρόγραμμα “γέφυρα” μεταξύ του Ταμείου Ανασυγκρότησης και του Ταμείου Ανταγωνιστικότητας
Διασφάλιση των Κρατών-Μελών σε θέματα ασφαλείας έναντι εταιρειών τρίτων χωρών.
«Στόχος είναι ένα νέο παραγωγικό πρότυπο με αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, καθώς και του μεγάλου προβλήματος του κόστους ζωής, που απαιτεί γενναίες πανευρωπαϊκές παρεμβάσεις και νομοθετικού χαρακτήρα»
Χαρισματικός άνθρωπος, με σπουδές υψηλού επιπέδου στην Οξφόρδη, διακριτή κοινωνική ευαισθησία και δυναμισμό, η Ελισάβετ Φιλιππούλη, δημιουργός του Global Thinkers Forum, «στήνει» γέφυρες επικοινωνίας και συνεργασίας μέσα από το διεθνές πρόγραμμα mentoring «Τηλέμαχος και Αθηνά» που αγγίζει ζωές, σε κάθε ήπειρο. Επικεντρωμένη στη συμβουλευτική ηγεσίας, με κοινωνικό αντίκτυπο, υπερασπίζεται με έργο, το όραμα της: η γενιά μου, να παραδώσει έναν κόσμο στους νέους, όπου η υπευθυνότητα δεν θα είναι ζητούμενο, αλλά απαραίτητο συστατικό, ενός νέου μοντέλου ηγεσίας, που προωθεί τη συλλογική ευδοκίμηση. Με πρότυπο τη μητέρα της, αλλά και τη Ναουάλ Ελ Σααντάουι, τη Μάγια Άντζελου, και την Τζέιν Φόντα, δηλώνει ότι, η ενδυνάμωση της γυναίκας δεν είναι θέμα φύσης, αλλά κοινωνικής πραγματικότητας.
Πως γεννήθηκε η σκέψη της δημιουργίας του Global Thinkers Forum, ο σκοπός αλλά και η λειτουργία του;
Η ιδέα για το Global Thinkers Forum (GTF) γεννήθηκε το 2010, μέσα από συζητήσεις, ταξίδια, συναντήσεις με ανθρώπους από διάφορες κουλτούρες, που ένιωθαν, ότι σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, οι κρατικές δομές δεν λειτουργούσαν με όραμα για το μέλλον και υπευθυνότητα απέναντι στην κοινωνία. Το όραμα μου ήταν η δημιουργία ενός φορέα που να λειτουργεί ως χώρος διαλόγου, ανταλλαγής ιδεών και συνεργασίας, ένα σημείο συνάντησης, για ηγέτες, νέους, διανοητές, με την αξία της υπευθυνότητας στην καρδιά των συζητήσεων. Όχι ως “κλειστή λέσχη”, αλλά ως ανοιχτή σκηνή, που θα δίνει το χώρο να ενδυναμωθούν οι φωνές, να ενισχυθεί η ηθική στην ηγεσία, και να προωθείται η καινοτομία με κοινωνική ευθύνη.
Το περιβάλλον όπου σπουδάζατε στο Said Business School της Οξφόρδης, τι επίδραση είχε στην ιδέα να φτιάξετε έναν μη κερδοσκοπικό φορέα που να αναδεικνύει τις αξίες και τα δικαιώματα των γυναικών και των νέων;
Η Οξφόρδη είναι ένα εκκολαπτήριο ηγεσίας και καινοτομίας, με παγκόσμια οπτική και κληρονομιά αιώνων στην παραγωγή σκέψης. Όταν έκανα το μεταπτυχιακό μου το 2010-2011, ειχα ήδη μια πορεία πολλών ετών στο χώρο της Δημοσιογραφίας. Το Global Thinkers Forum, ήταν μια φυσική συνέχεια αυτής της πορείας και το SBS μου έδωσε τη συστημική σκέψη και τη δομημένη γνώση για το πως στήνεται ένας οργανισμός με κοινωνική αποστολή, πως δημιουργεί ένα όραμα που παραμένει επίκαιρο, και πως γίνεται βιώσιμος. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, τα προγράμματα και οι πρωτοβουλίες του GTF, συνεχίζουν να αποτελούν φάρο έμπνευσης και ενδυνάμωσης για μια νέα γενιά ηγετών, που οραματίζονται έναν κόσμο με περισσότερη ακεραιότητα, ενσυναίσθηση και συνεργασία. Tο διεθνές πρόγραμμα μέντορινγκ «Τηλέμαχος και Αθηνά» έχει αγγίξει ζωές σε κάθε ήπειρο. Το αποτύπωμά του, δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς, αλλά σε εμπνευσμένες ιστορίες, σε γέφυρες που ενώθηκαν, και σε μια παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων που ξέρουν ότι η θετική μεταμόρφωση των κοινωνιών μας μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τη συνεργασία.
Οι γυναίκες χρειάζονται πραγματικά ενδυνάμωση λόγω της φύσης τους ή για να αντιμετωπίσουν κοινωνικά, ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα;
Η ενδυνάμωση δεν είναι θέμα φύσης, αλλά κοινωνικής πραγματικότητας. Οι γυναίκες επί αιώνες ήταν παγιδευμένες σε ανδροκρατούμενα μοντέλα και αποκλεισμένες από τα στοιχειώδη δικαιώματά τους και από κέντρα λήψης αποφάσεων. Παρά την πρόοδο, χρειάζεται να αποδομηθούν παρωχημένες δομές και να καλλιεργηθεί ένα σύστημα που δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλους. Η ενδυνάμωση αφορά την πρόσβαση σε πόρους, εκπαίδευση, φωνή και εκπροσώπηση. Άρα ναι, χρειάζεται ενδυνάμωση, όχι για να γίνουν οι γυναίκες η «απάντηση» στο ανδροκρατούμενο μοντέλο, αλλά για να εμπλουτισθούν οι οικονομίες και οι κοινωνίες μας με τη δυναμική, τις δυνατότητες και τη θετική δράση των γυναικών.
Τα νούμερα ωστόσο έχουν αλλάξει- βλέπουμε όλο και περισσότερες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις.
Οι αριθμοί και οι στατιστικές πρέπει να συνοδεύονται από ουσία. Είναι ωραίο να βλέπεις γυναίκες CEOs, υπουργούς, προέδρους. Αλλά όχι αρκετό γιατί τα ποσοστά είναι ακόμα κατάφορα άδικα έναντι των γυναικών. Εάν, η ίδια η κουλτούρα ηγεσίας παραμένει σε «παλιά πρότυπα» δηλαδή μονοκρατική, ανταγωνιστική, εκφοβιστική, τότε έχουμε απλώς μια βιτρίνα ισότητας στους ίδιους κανόνες. Η πραγματική αλλαγή, είναι όταν οι δομές γίνονται πιο συμμετοχικές, όταν οι ηγέτες σκέφτονται με όρους ενσυναίσθησης, συλλογικότητας και μακροπρόθεσμου αντίκτυπου. Θέλουμε αλλαγές στις δομές εξουσίας και όχι απλώς να εντάξουμε γυναίκες σε ένα ανδροκρατούμενο μοντέλο.
Τι χαρακτηρίζει μια δυναμική γυναίκα;
Η αυθεντικότητα, δηλαδή να μην προσπαθεί να μιμηθεί κάποιον άλλον. Η αντοχή όχι μόνο στη «μάχη» αλλά στην αποτυχία, στην αμφιβολία. Η ευελιξία να μπορεί να προσαρμόζεται, χωρίς να χάνει τον πυρήνα της. Μια δυναμική γυναίκα δε φοβάται να πάρει ρίσκα, να βγαίνει από γνώριμα πλαίσια, να εμπνέει και να ξεσηκώνει και άλλους μαζί της.
Η ίδια, που κινείσtε σε διεθνείς χώρους, πώς αντιμετωπίζεστε;
Μια Ελληνίδα, που μπήκε σε διεθνείς κύκλους ηγεσίας, δεν ανήκει εκ των προτέρων «στο club». Κάποιοι περιμένουν να κάνεις λάθος· άλλοι σε δοκιμάζουν, που είναι θεμιτό. Αλλά αν έχεις σταθερότητα, συνέπεια και έργο, αρχίζουν να σε αντιμετωπίζουν σαν κάποια που ήρθε εδώ όχι μόνο για να μείνει, αλλά και να εφαρμόσει νέες ιδέες και δράση. Και το πιο ωραίο: όταν οι άνθρωποι που συναντάς λένε «σε γνώρισα, σε εμπιστεύομαι, είμαι μαζί σου», ξέρεις ότι άξιζε η προσπάθεια. Πρέπει να αποδείξεις την αξία σου, να μείνεις σταθερή σε αυτές και να δουλέψεις σκληρά. Όμως, αυτό σου χαρίζει ελευθερία και κύρος με διάρκεια.
Που επικεντρώνεται σήμερα η επαγγελματική δραστηριότητα σας; και το βιβλίο σας;
Στη συμβουλευτική ηγεσίας με κοινωνικό αντίκτυπο, στα προγράμματα mentoring «Τηλέμαχος και Αθηνά» που μπαίνουν στον 11ο χρόνο λειτουργίας τους, και κάτι που μόλις βγαίνει στην αγορά: μια καινούργια εφαρμογή που απευθύνεται σε γυναίκες υψηλών δυνατοτήτων, για να τις στηρίζει μέσα από την γνώση, την έμπνευση και τη θετική επιβεβαίωση.
Το βιβλίο μου «From Women to the World» κυκλοφόρησε από τον οίκο Bloomsbury το 2021και είναι ένα συλλογικό έργο επιστολών: γυναίκες από δεκαεννέα χώρες, η κάθε μια με το δικό της αποτύπωμα, απευθύνονται σε γυναίκες που τις ενέπνευσαν, τις σφράγισαν, τις άλλαξαν. Ένας φόρος τιμής στη δύναμη της γυναικείας αλληλεγγύης, απευθύνεται όπως γράφω στη δική μου επιστολή «στις κόρες του κόσμου».
Οι γυναίκες που αποτέλεσαν πρότυπά σας;
Η μητέρα μου, για το ήθος και την αφοσίωση της. Στο πρόσωπό της βλέπω τη φιγούρα κάθε γυναίκας, που παλεύει, φροντίζει, αντέχει, και ταυτόχρονα δημιουργεί. Γυναίκες που καινοτομούν, που δεν συμβιβάζονται, και γυναίκες που αξιοποιούν τη δύναμη της φωνής τους, και την επιρροή τους, για να αναδείξουν κοινωνικά θέματα, όπως η Ναουάλ Ελ Σααντάουι, η Μάγια Άντζελου, η Τζέιν Φόντα, η Ελίφ Σαφάκ.
Η δράση που αναπτύσσετε στα πλαίσια του «Κόμβου»;
Ο Κόμβος / Komvos Node, είναι μια αστική μη κερδοσκοπική πλατφόρμα, που στοχεύει στη σύνδεση του Ελληνισμού, στην Ελλάδα και στη διασπορά, με όραμα τη χάραξη συλλογικών και καινοτόμων δράσεων, για την ενίσχυση της εθνικής παρουσίας, της επιστήμης, του πολιτισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Στην Ελλάδα, ο τουρισμός παραμένει βασικός πυλώνας της οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα η μαζική προσέλευση επισκεπτών ασκεί έντονες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον, στις υποδομές και στην τοπική ταυτότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η βιωσιμότητα δεν είναι πια επιλογή, αλλά απαραίτητος όρος επιβίωσης για τον κλάδο. Αυτό στο οποίο δίνουμε έμφαση ως Κόμβος, είναι, όχι απλά «τουρισμός», αλλά τουρισμός που σέβεται το περιβάλλον, τον πολιτισμό και τις κοινότητες.
Σε μια … δημοφιλή ερώτηση, που απηχεί στα νεανικά χρόνια, δηλαδή, «Ελισάβετ ποιο είναι το όνειρο σου» τι απαντάτε;
Το όνειρό μου ήταν και είναι να αφήσω ένα αποτύπωμα ουσίας και συνεισφοράς. Να δημιουργώ πρότζεκτ, που είναι σε συνεχή διάλογο με κοινωνικές ομάδες. Να συνεχίσω να χτίζω γέφυρες, μεταξύ ανθρώπων, ιδεών, πολιτισμών. Να προωθώ την ηθική και δημιουργική ηγεσία. Και να προσπαθώ η γενιά μου, να παραδώσει έναν κόσμο στους νέους, όπου η υπευθυνότητα δεν θα είναι ζητούμενο, αλλά απαραίτητο συστατικό, ενός νέου μοντέλου ηγεσίας, που προωθεί τη συλλογική ευδοκίμηση.
Η καινοτομία της «Nature4Nature», μιας ομάδας επιστημόνων του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής την Καθηγήτρια του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Νίκη Ευελπίδου, έρχεται να δώσει λύση στην παράκτια διάβρωση, στην εξαφάνιση των παραλιών, που αναμένεται να γίνει τα επόμενα χρόνια, λόγω της κλιματικής κρίσης.
Ουσιαστικά, δημιουργούν φυσικούς υφάλους, μιμούμενοι τις διεργασίες της φύσης, αντικαθιστώντας τις υφιστάμενες πρακτικές σκληρής μηχανικής, όπως κυματοθραύστες, θαλάσσια τείχη, προστατευτικοί βραχίονες, οι οποίες, εκτός από κοστοβόρες είναι και μερικώς αποδοτικές.
Ποια είναι όμως η Νίκη Ευελπίδου;
Είναι μια δυναμική προσωπικότητα και ιδιοσυγκρασία, μια εξαιρετικά έξυπνη και μορφωμένη γυναίκα, ευαίσθητη, με αυτοπεποίθηση και ενσυναίσθηση, που όπως λένε οι φοιτήτριες της, σέβεται και βοηθά όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης, αξιώματος και φύλου. Παράλληλα, αγαπά δίχως όρους, δεν σταματά να φροντίζει και να ανησυχεί γιατί είναι μητέρα και ταυτόχρονα καθημερινά, συνεχίζει να παλεύει για ίσες ευκαιρίες, ίσα δικαιώματα και αξιοπρεπή διαβίωσ, για όλες τις γυναίκες του πλανήτη.
Είστε επικεφαλής της «Nature4Nature», της «πράσινης» πρακτικής για την προστασία των παραλιών από την παράκτια διάβρωση. Δέκα χρόνια εντατικών ερευνών και πειραματικών δοκιμών, διακρίσεις και βραβεία. Που έγκειται η καινοτομία σας; Που φιλοδοξείτε να φτάσετε;
Η καινοτομία της «Nature4Nature» έγκειται στην προσεκτική παρατήρηση της φύσης και στη δυνατότητα να αντιγράφουμε με σεβασμό τους φυσικούς της μηχανισμούς. Η μέθοδός μας, δεν παρεμβαίνει βίαια στο περιβάλλον, αλλά συνεργάζεται με αυτό: είναι φιλική προς τη φύση, αποδοτική, δεν απαιτεί συντήρηση και ενσωματώνεται αισθητικά στον χώρο. Το σημαντικότερο είναι, ότι η ίδια η φύση το «αγκαλιάζει»– δημιουργείται ένας χώρος που ενισχύει τη βιοποικιλότητα και μειώνει τις εκπομπές CO₂. Η φιλοδοξία μου, είναι να δούμε αυτή τη μέθοδο να υιοθετείται ευρέως, να γίνει πρότυπο και έμπνευση για περιβαλλοντικές πρακτικές που είναι όχι μόνο λειτουργικές, αλλά και αισθητικά όμορφες, και κυρίως φιλικές προς τον πλανήτη μας.
Μπορεί η πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση; Η γνώση και τα αποτελέσματα των ερευνών σας διαχέονται στα κέντρα λήψης των αποφάσεων;
Η πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα διαθέτει σημαντική γνώση και εργαλεία για να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση. Το κρίσιμο, όμως, είναι να μεταφέρουμε αυτή τη γνώση στην κοινωνία και να πείσουμε τα κέντρα λήψης αποφάσεων να υιοθετήσουν νέες προσεγγίσεις. Αυτό δεν είναι εύκολο – σε κανέναν δεν αρέσει να βγαίνει από τις συνήθειές του. Ταυτόχρονα, είναι μια μεγάλη πρόκληση και για εμάς τους ερευνητές: να δούμε τα χρόνια δουλειάς μας να μετατρέπονται σε πρακτικές λύσεις, που αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα της κοινωνίας.
Πως προέκυψε το βιβλίο «Πού πήγε η Άνοιξη;»
Το παιδικό βιβλίο «Πού πήγε η Άνοιξη;» προέκυψε από την αγάπη μου για το περιβάλλον και την ανάγκη μου να μοιράζομαι τη γνώση. Πιστεύω ότι η επιστημονική πληροφορία δεν πρέπει να μένει μόνο στους χώρους της έρευνας· πρέπει να φτάνει στην κοινωνία και, ιδιαίτερα, στα παιδιά, γιατί εκείνα είναι οι μελλοντικοί δημιουργοί αλλαγών, που μπορούν να διαμορφώσουν έναν βιώσιμο και πιο συνειδητό κόσμο.
Πείτε μας για τα παιδικά σας χρόνια, τους γονείς σας, τις δυσκολίες που τυχόν αντιμετωπίσατε στην προσπάθεια σας να εξελιχθείτε επαγγελματικά, να διεκδικήσετε την αμοιβή που σας αξίζει …. Θυσιάσατε πολλά περισσότερα από αυτά που θα έπρεπε για να ανταποκριθείτε στις υψηλές απαιτήσεις της έρευνας;
Η όλη πορεία μου ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Όμως, το μότο μου είναι: δεν υπάρχει «δεν μπορώ», υπάρχει «δεν θέλω αρκετά». Ναι, χρειάστηκαν θυσίες, προσωπικός χρόνος και στιγμές που χάθηκαν, αλλά όταν αγαπάς πραγματικά αυτό που κάνεις, οι θυσίες δεν σε βαραίνουν· γίνονται μέρος της χαράς και της ικανοποίησης από τη δουλειά σου.
Οι γυναίκες είναι λιγότερες από τους άνδρες στον χώρο της έρευνας; Γιατί πιστεύεται συμβαίνει αυτό στις μέρες μας; Μιλάμε ακόμα για χάσμα μεταξύ των δύο φύλων ιδίως σε επιτελικές θέσεις; Γιατί επιμένει αυτό το φαινόμενο; Η προκατάληψη λόγω φύλου είναι βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία και στη βιομηχανία. Και στον ακαδημαϊκό χώρο;
Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην ισότητα των φύλων στην έρευνα. Ωστόσο, ακόμη υπάρχει χάσμα, ιδιαίτερα στις επιτελικές και υψηλές θέσεις. Οι γυναίκες προχωρούν καλά στο πτυχίο, στο μεταπτυχιακό και στο διδακτορικό, αλλά στη συνέχεια κάπου «χάνονται». Οι πολλαπλοί ρόλοι που η κοινωνία αναθέτει στις γυναίκες, μαζί με τις υψηλές απαιτήσεις της εργασίας και της έρευνας, λειτουργούν ως τροχοπέδη στην περαιτέρω εξέλιξή τους. Δεν μιλάμε μόνο για την Ελλάδα· είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο.
Πόσο προσβάσιμη είναι για τις γυναίκες η επιστήμη σας και πόσο το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και συνολικά η κοινωνία ωθούν τα κορίτσια να ασχοληθούν με τέτοια επαγγέλματα, στα οποία κυριαρχεί το στερεότυπο ότι έχουν κλίση οι άνδρες;
Τα τελευταία χρόνια, στις βαθμίδες προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών, η αναλογία των δύο φύλων στην επιστήμη μου είναι αρκετά καλή. Ωστόσο, στα υψηλά αξιώματα και τις ηγετικές θέσεις, η ισορροπία εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική. Η κοινωνία χρειάζεται όλα τα μυαλά της– και είναι σημαντικό να διασφαλίσουμε, ότι και τα γυναικεία μυαλά, έχουν την ευκαιρία να βρίσκονται σε κομβικές θέσεις, όπου μπορούν να συμβάλουν στην πρόοδο της έρευνας, της εκπαίδευσης, της καινοτομίας, της διοίκησης.
Τι θα συμβουλεύατε τις φοιτήτριες ή τις μαθήτριες που θα δώσουν την μάχη των πανελλαδικών;
Θα τις συμβούλευα να ακολουθήσουν αυτό που πραγματικά θέλουν, να κλείσουν τα αφτιά τους σε σχόλια ή στερεότυπα της κοινωνίας. Το σημαντικότερο είναι, να πιστέψουν στον εαυτό τους και να ακολουθήσουν το πάθος τους.
Eχει μιλήσει εκτενώς για τον «δημογραφικό χειμώνα στην Ελλάδα», την οικονομία, τις ανασυγκροτήσεις μετά από φυσικές καταστροφές, τον αγροτικό τομέα, την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, τη δημόσια διοίκηση, τις εξαγωγές και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην Ελλάδα.
Η Δρ. Φαίη Μακαντάση είναι Διευθύντρια Ερευνών στη διαΝΕΟσις, σε έναν από τους πιο διακεκριμένους ερευνητικούς οργανισμούς στην Ελλάδα.
Διαθέτει εκτενή ακαδημαϊκή εμπειρία, έχοντας διδάξει μικροοικονομική θεωρία και θεωρία παιγνίων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αρχές Οικονομικής Επιστήμης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Έχει λάβει σημαντικές υποτροφίες και βραβεία και οι μελέτες της συμβάλλουν ενεργά στον δημόσιο διάλογο για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της χώρας μας. Παράλληλα, διαχειρίζεται με στρατηγική ακρίβεια τις διαπραγματεύσεις με τον πιο απαιτητικό της «συνεργάτη» τον γιο της, Κωνσταντίνο.
Οι έρευνες της έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και έχουν παρουσιαστεί σε σημαντικά εθνικά και διεθνή συνέδρια.
Η συμβολή της, στην εφαρμοσμένη έρευνα και την ανάλυση πολιτικής, συνεχίζει να διαμορφώνει καθοριστικά τις συζητήσεις για την αναπτυξιακή πορεία και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας.
Πιστεύεται πως η χώρα μας μαθαίνει, ερευνά, καινοτομεί, επιχειρεί;
Ναι, η χώρα μας μαθαίνει, ερευνά, καινοτομεί και επιχειρεί, όπως συμβαίνει σε κάθε «ζωντανή» οικονομία. Το πρόβλημα είναι, ότι αυτές οι δραστηριότητες, δεν διενεργούνται στον βαθμό που χρειάζεται, ώστε η οικονομία μας, να δημιουργεί μια επαρκή ενδογενή ανάπτυξη της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Αντίθετα, μάλλον έχουμε χάσει σημαντικό έδαφος και η ψαλίδα ανοίγει αντί να κλείνει.
Πως συνεισφέρει ο οργανισμός διαΝΕΟσις στα κρίσιμα θέματα της εποχής; Εκλαϊκεύεται τα ευρήματα των ερευνών;
Η διαΝΕΟσις είναι ένας ανεξάρτητος, μη-κερδοσκοπικός ερευνητικός οργανισμός, που διεξάγει και δημοσιεύει έρευνες και μελέτες, σε ένα ευρύ πεδίο κοινωνικού, οικονομικού και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, συστηματικά, τα τελευταία 10 χρόνια. Συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο, με γνώμονα μεν την επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά χρησιμοποιώντας μια γλώσσα που είναι προσιτή σε όλους τους πολίτες, ενώ δίνει έμφαση στην παροχή απτών, εφαρμόσιμων και βιώσιμων προτάσεων πολιτικής. Με αυτές, μάλιστα, προσπαθεί να επηρεάζει και τους ιθύνοντες χάραξης πολιτικής να τις υιοθετούν και να τις εφαρμόζουν.
Πώς θα πάρει «ανάσες» η πραγματική οικονομία;
Στην ανάλυση κάθε οικονομίας, εκείνο που μας ενδιαφέρει, τελικά, είναι σε τι βαθμό η συνολική πραγματική παραγωγή της επαρκεί για να καλύψει ή να εξαγοράσει την κάλυψη των πραγματικών αναγκών της. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι η αύξηση της παραγωγής και η αύξηση της χρησιμοποίησης της ανενεργούς εργασίας (μείωση ανεργίας). Αμφότερα απαιτούν πολύ σημαντικές επενδυτικές δαπάνες σε παραγωγικό κεφαλαιουχικό εξοπλισμό.
Το συνολικό φορολογικό σύστημα αλήθεια προσπαθεί και τελικά έχει καταφέρει να μετριάσει τις οικονομικές/εισοδηματικές ανισότητες ή τις εντείνει;
Νομίζω ότι είναι σαφές ότι η διάθεση της Δημοσιονομικής Αρχής στην Ελλάδα είναι να μετριάσει τις οικονομικές/εισοδηματικές ανισότητες. Αυτός είναι ο σκοπός της φορολόγησης των εισοδημάτων από εργασία και ενοίκια με προοδευτική κλίμακα. Η αποτελεσματικότητα, όμως, αυτής της προσπάθειας μετριάζεται πολύ –και κατά τη γνώμη μου εξουδετερώνεται– από την ύπαρξη πολύ υψηλών συντελεστών στην έμμεση φορολόγηση, σε συνδυασμό με το μεγάλο μερίδιο φορολογικών εσόδων που προκύπτει από αυτήν.
Γιατί συρρικνώνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια ο αγροτικός Τομέας στην Ελλάδα; Ποια είναι τα δυνατά μας σημεία και ποιες οι παθογένειες;
Παρά το γεγονός ότι ο ελληνικός αγροτικός τομέας είναι συνολικά ανταγωνιστικός και έχει σημαντικά πλεονεκτήματα σε συγκεκριμένα αγαθά, παρουσιάζει και μεγάλες αδυναμίες όπως η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού, η μικρή κλίμακα παραγωγής, το χαμηλό επίπεδο κεφαλαιουχικού εξοπλισμού και η πολύ περιορισμένη κατάρτιση. Σε όλα αυτά έχει προστεθεί, τα τελευταία χρόνια, η αυξημένη συχνότητα μειωμένης ή κατεστραμμένης παραγωγής λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Σας ανησυχεί ο ταχέως γηράσκων δημογραφικά πληθυσμός της Ελλάδας; Πως θα γίνει άνοιξη ο δημογραφικός χειμώνας της χώρας μας;
Ωραία η διατύπωση της ερώτησής σας. Η γήρανση του πληθυσμού είναι σοβαρή πρόκληση για την Ελλάδα, με σημαντικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες. Σήμερα ένας στους πέντε, είναι άνω των 65 ετών, ενώ εκτιμάται ότι το 2050 θα είναι ένας στους τρείς. Επιπλέον ο δείκτης γονιμότητας είναι στο 1,25 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας. Πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης γενεών που είναι 2,1. Άρα, σε κάποιο βαθμό «Άνοιξη» μπορεί να έρθει μέσα από την στήριξη της οικογένειας, τις πολιτικές ενίσχυσης γεννήσεων, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών για αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, όπου υστερούμε πολύ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μ.ο., και αξιοποίηση του μεταναστευτικού δυναμικού με σχέδιο και όραμα.
Είστε μια λαμπρή επιστήμονας, με μια ακαδημαϊκή πορεία πλούσια σε διακρίσεις και ταυτόχρονα μητέρα. Πως μπορεί μια γυναίκα να ανταπεξέλθει ταυτόχρονα σε όλους τους ρόλους;
Το ερώτημα είναι ακριβώς αυτό που συνθέτει την καθημερινή μου αβεβαιότητα. Η ισορροπία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Στην πραγματικότητα, είναι μια διαρκής μετάβαση. Όπως σημειώνει η Laurie-Ann Paul, Αμερικανίδα φιλόσοφος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Yale, η εμπειρία της μητρότητας ή του γάμου είναι transformative (μετασχηματιστική, μεταμορφωτική): δεν γνωρίζεις ποια θα είσαι πριν το ζήσεις. Στη σημερινή κοινωνία το κόστος αναπαραγωγής (οικονομικό, ψυχολογικό, επαγγελματικό) είναι υψηλό και συχνά υποτιμημένο. Όμως, μέσα από αυτή τη σύγκρουση ρόλων, αναδύεται και μια νέα μορφή ταυτότητας, που δεν είναι ούτε μόνο επιστήμονας ούτε μόνο μητέρα, αλλά κάτι που διαρκώς μετασχηματίζεται.
Πείτε μας για τα παιδικά σας χρόνια, τους γονείς σας, τις δυσκολίες που τυχόν αντιμετωπίσατε στην προσπάθεια σας να εξελιχθείτε επαγγελματικά, να διεκδικήσετε την αμοιβή που σας αξίζει ….Θυσιάσατε πολλά περισσότερα από αυτά που θα έπρεπε για να ανταποκριθείτε στις υψηλές απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας;
Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με γονείς που είχαν την πολύ βασική εκπαίδευση, που πίστευαν όμως, ότι η γνώση και η άθληση είναι εργαλείο απελευθέρωσης και ανέλιξης. Οι γονείς μου δεν είχαν εύκολες ζωές, συχνά οι οικονομικές δυσκολίες ήταν η σκιά πάνω από κάθε απόφαση, αλλά έχουν μια καρδιά από χρυσάφι και μια ανεπιτήδευτη καλοσύνη που σε κάνει να νιώθεις πληρότητα. Στον επαγγελματικό μου δρόμο, έμαθα ότι οι γυναίκες χρειάζεται να διεκδικήσουν δύο φορές, μία για τη δουλειά και μία για την αναγνώριση της αξίας τους. Θυσίες έγιναν, όπως όλοι οι άνθρωποι κάνουμε. Το ερώτημα είναι, αν οι θυσίες αυτές, ανοίγουν χώρο σε κάτι νέο ή αν σε εγκλωβίζουν σε μια μόνιμη έλλειψη.
Ο πιο «δύσκολος» ρόλος αυτός της μαμάς; Πως τα πάτε με τον μικρό Κωνσταντίνο;
Η μητρότητα είναι η πιο ακραία transformative experience, όπως προ είπα. Δεν μπορείς να ξέρεις ποια θα γίνεις ούτε ποια μορφή θα πάρει η σχέση με το παιδί σου. Με τον Κωνσταντίνο παλεύουμε μαζί. Δεν υπάρχει manual, μόνο η διάθεση να ακούς, να βλέπεις και να προσαρμόζεσαι. Αν ο γάμος είναι μια «υπομονετική σύγκρουση», η μητρότητα είναι μια «υπομονετική αποκάλυψη», μια διαδικασία που σε αλλάζει καθημερινά, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με σκληρότητα.
Τι θα συμβουλεύατε τους φοιτητές που ονειρεύονται να ακολουθήσουν τα βήματα σας στην έρευνα;
Αρχικά θα τους προέτρεπα να είναι εξωστρεφείς. Ίσως είναι και η πιο σημαντική δεξιότητα, που ανοίγει πόρτες σε κάθε έκφανση της ζωής τους. Θα τους έλεγα να δουν την έρευνα όχι ως σταθερή πορεία, αλλά ως διαρκή μετάβαση. Η επιστήμη δεν είναι πια ένας ήσυχος, μοναχικός δρόμος, αλλά μια ανοιχτή αγορά ιδεών, με υψηλό κόστος συμμετοχής, από τα ερευνητικά κονδύλια ως την προσωπική τους ενέργεια και με απαραίτητες διεπιστημονικές συνεργασίες. Να αποδεχτούν, ότι οι εμπειρίες που θα ζήσουν, είναι μεταμορφωτικές. Δεν θα είναι οι ίδιοι άνθρωποι μετά από δέκα χρόνια έρευνας. Και αυτό είναι το δώρο, αλλά και η πρόκληση. Να μάθεις να ζεις με την αβεβαιότητα, με την ίδια γενναιότητα που χρειάζεται και στον γάμο και στη μητρότητα.
Δράση καθαρισμού στη Βιομηχανική Ζώνη Περιστερίου, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η Φροντίδα για το Περιβάλλον είναι στο DNA μας»
Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025 η μεγαλύτερη δράση καθαρισμού των τελευταίων πέντε ετών του προγράμματος της KARABINIS MEDICAL «Η Φροντίδα για το Περιβάλλον είναι στο DNA μας». Η δράση υλοποιήθηκε στη Βιομηχανική Ζώνη Περιστερίου υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής και σε συνεργασία με τον Δήμο Περιστερίου, ενώ το πρόγραμμα τελεί συνολικά υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού.
Η συμμετοχή ήταν εντυπωσιακή, με πλήθος εθελοντών, εταιρειών και εκπροσώπων της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης να στηρίζουν έμπρακτα την πρωτοβουλία. Με την καθοριστική συνδρομή όλων, συλλέχθηκαν περίπου 15 τόνων απορριμμάτων, εκ των οποίων 3 τόνοι αδρανή υλικά, 3 τόνοι ογκώδη αντικείμενα, 2,5 τόνοι υποπροϊόντα πράσινου και 7,5 τόνοι σύμμεικτα απορρίμματα. Όλα τα υλικά οδηγήθηκαν σε ολοκληρωμένα συστήματα ανακύκλωσης και κομποστοποίησης, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα και τη βιώσιμη διάσταση της δράσης.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών κ. Χαράλαμπος Αλεξανδράτος, η Αντιπεριφερειάρχης Αλσών – Πάρκων & Υγείας Ζώων κ. Ελευθερία Μωραϊτάκη – Πικρού, καθώς και ο Δήμαρχος Περιστερίου κ. Ανδρέας Παχατουρίδης, συμβάλλοντας ενεργά στο έργο της ομάδας.
Η πρωτοβουλία ανέδειξε τη δέσμευση της KARABINIS MEDICAL στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, συνδυάζοντας τον καθαρισμό επιβαρυμένων περιοχών με την προώθηση της ανταποδοτικής ανακύκλωσης των συσκευασιών των συμπληρωμάτων διατροφής SON. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με το 1% του κύκλου εργασιών των συμπληρωμάτων διατροφής SON και ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών και των φαρμακοποιών, δημιουργώντας ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η φροντίδα της γειτονιάς μας υπενθυμίζει την αξία της σύνδεσης με την κοινότητα και της οικολογικής μας συνείδησης.» Ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών κ. Χαράλαμπος Αλεξανδράτος ευχαρίστησε την KARABINIS MEDICAL για την πρωτοβουλία, τονίζοντας πως κάθε τέτοια δράση ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της KARABINIS MEDICAL κ. Απόστολος Καραμπίνης, σε δήλωσή του, εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες του προς τον Δήμο Περιστερίου για τη σημαντική συμβολή του, την Περιφέρεια Αττικής, το Υπουργείο Τουρισμού, την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας για την ενεργή συμμετοχή της, καθώς και όλους τους εθελοντές και συνεργαζόμενες εταιρείες που συνέβαλαν στην επιτυχία της δράσης.
Ευχαριστίες στους Υποστηρικτές της Δράσης
Η Karabinis Medical εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιτυχή υλοποίηση της πρόσφατης περιβαλλοντικής δράσης. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους: Ιατρικό Αθηνών, Perfect Facilities, Mega Brokers, MINOAWaters, FortuneGreeceNetwork, ΕΕΝΕ, Artecnico, NewOptical, ΠΕΙΦΑΣΥΝ, ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ, Netcom, Intellectica, Celyphos, MKVIIProject, καθώς και στον κ. Χαριτάτο και την κ. Χατζηγεωργίου
από την εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN BEYOND, για τη συνεργασία και τη φιλοξενία.
Η πολύτιμη συμμετοχή τους ενίσχυσε καθοριστικά το κοινό όραμα για ένα καθαρότερο και βιώσιμο περιβάλλον, επιβεβαιώνοντας τη δύναμη της συνεργασίας. Όπως δήλωσε και η Αντιπεριφερειάρχης Αλσών – Πάρκων & Υγείας Ζώων, κ. Ελευθερία Μωραϊτάκη – Πικρού: «Μόνο με ομαδικότητα μπορούμε να προστατεύσουμε και να απολαύσουμε το περιβάλλον και τη ζωή μας.»
Μαζί προστατεύουμε, μαζί αναδεικνύουμε, μαζί δημιουργούμε ένα βιώσιμο μέλλον!
Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή, όπως προανέφερα, την αιτιολογία του. Είχε, είναι γεγονός, αρκετά θετικά στοιχεία όπως το Δημοσιοοικονομικό πλεόνασμα, την μείωση της ανεργίας, την μείωση του Δημόσιου χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, την βελτιωμένη πιστοληπτική εικόνα των ελληνικών τραπεζών. Από την άλλη, όμως, μας χρεώνει το υψηλό Δημόσιο χρέος, (150% του ΑΕΠ) το έλλειμμα ισοζυγίου συναλλαγών (6,6% του ΑΕΠ) αφού εξακολουθούμε να εισάγουμε πολύ περισσότερα απ’ ότι εξάγουμε, το πρόβλημα με την δικαιοσύνη, που αντί να βελτιώνεται διαρκώς χειροτερεύει, και «last but not least», το Δημογραφικό.
Μετά απ’ αυτήν την ανάγνωση, ρώτησα τον εαυτό μου(το συνηθίζω αυτό), ποια απ΄αυτές τις αρνητικές παραμέτρους, που παραθέτει ο S&P, και μας αφήνει σε επίπεδο ΒΒΒ, θεωρώ την πλέον σημαντική. Και ο εαυτός μου, χωρίς δεύτερη σκέψη μου απάντησε «μεγαλοφώνως» το Δημογραφικό. Ξέρετε, αυτές οι άμεσες απαντήσεις που μας δίνει καμιά φορά ο εγκέφαλος και το θυμικό μας, δεν είναι πάντοτε και οι πλέον ορθές και ενδεδειγμένες. Χρειάζονται περαιτέρω ορθολογική επεξεργασία. Και ελάτε λοιπόν μαζί να ξεδιπλώσουμε τα στοιχεία και να αποδείξουμε ορθολογικά εάν το Δημογραφικό στην χώρα μας είναι πράγματι η βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας, αλλά και ταυτόχρονα κοινωνικό και υπαρξιακό πρόβλημα πολλών μεγατόνων ή όχι.
Δημογραφικό έλλειμμα σημαίνει απλά, ότι κάθε χρόνο γεννιούνται στην Ελλάδα λιγότεροι άνθρωποι απ΄ότι πεθαίνουν. Σ΄αυτόν τον ορισμό σίγουρα συμφωνούμε όλοι. Πράγματι τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας, γεννιούνται 75-80,000 παιδιά και πεθαίνουν 120,000 Έλληνες. Απλά και μαθηματικά, χάνουμε κάθε χρόνο, 40,000 συμπολίτες μας, δηλαδή μια ολόκληρη πόλη του μεγέθους της Καβάλας.
Αυτή η εικόνα, με τις 3 γενιές χαρούμενων και δημιουργικών ανθρώπων στην ύπαιθρο, δεν πρέπει να θεωρείται απο τις κυβερνήσεις μας εικονική πραγματικότητα. Με αποφασιστικά μέτρα και στρατηγικό μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό, η «εικονική» μετατρέπεται πολύ εύκολα σε ρεαλιστική.
Σε 10 δηλαδή χρόνια από σήμερα, θα πρέπει να διαγράψουμε από τον Δημογραφικό χάρτη 10 περίπου πόλεις του μεγέθους της πανέμορφης αυτής πόλης του Βορρά. Ποιες είναι και θα είναι διαρκώς πιο έντονες οι συνέπειες αυτού του φαινομένου; Εγώ θα έλεγα η έλλειψη νέων, η υποστελέχωση των επιχειρήσεων σ’ όλους τους κλάδους της οικονομίας, η γήρανση του πληθυσμού με συνέπεια την κατάρρευση του ασφαλιστικού, η ερημοποίηση της υπαίθρου με ανυπολόγιστες οικονομικές, κοινωνικές και ίσως και γεωπολιτικές συνέπειες, αναγκαστική εισαγωγή μεταναστών από τρίτες χώρες, που μεσομακροπρόθεσμα μπορούν να αλλοιώσουν και το ανθρωπολογικό χαρακτήρα των Ελλήνων, μείωση των ξένων επενδύσεων στην ελληνική οικονομία λόγω έλλειψης προσωπικού και μάλιστα εξειδικευμένου και …. ας σταματήσουμε σ΄αυτά γιατί θα μπορούσα να γράψω ολόκληρο βιβλίο για τις συνέπειες του συνεχούς εντεινόμενου Δημογραφικού μας ελλείμματος.
Μέχρι εδώ ελπίζω να συμφωνείτε μαζί μου.
Πάμε τώρα στα αίτια του φαινομένου. Χωρίς αμφιβολία είναι το θέμα της υπογεννητικότητας. Για να διατηρούμε τον πληθυσμό μας στα ίδια επίπεδα(περίπου 10 εκατομμύρια) θα πρέπει κάθε Ελληνίδα να γεννά μέσο όρο 2 ½ παιδιά στην περίοδο της γονιμότητας της. Αυτό όμως που μας λένε οι στατιστικές είναι ότι ο μέσος όρος, στην πραγματικότητα, είναι ελαφρώς κάτω του 1 ½ παιδιά ανά γυναίκα. Και λέω ανά γυναίκα και όχι ανά οικογένεια, γιατί σήμερα, πολλές γυναίκες αλλά και άνδρες, αποφασίζουν να μείνουν στην κυριολεξία εκτός νυμφώνος. Βέβαια, στο πρόβλημα συμβάλει και η μετανάστευση Ελλήνων στο εξωτερικό. Στα δύσκολα χρόνια των μνημονίων, «πήραν των ομματιών τους» τουλάχιστον 600,000 νέοι Έλληνες. Δεν είναι όμως αυτό το μείζον πρόβλημα. Είναι μετά βεβαιότητας η υπογεννητικότητα. Πού οφείλεται λοιπόν αυτή η «τρομερή κυρία» που απειλεί να αφανίσει το Ελληνικό DNA; Άπαντες σχεδόν συγκλίνουν στο οικονομικό πρόβλημα. Οι νέοι είναι άνεργοι, όσοι δουλεύουν αμείβονται πενιχρά, τα ενοίκια είναι στο Θεό, με αποτέλεσμα και οι τριαντάρηδες να μένουν στο πατρικό, ο πληθωρισμός να μην αφήνει κανένα περιθώριο στην αγοραστική ικανότητα ακόμα και του μέσου Έλληνα, οι τράπεζες μετά το φιάσκο της δεκαετίας 2008-2018, κρατούν τα ¾ των Ελλήνων εκτός πιστοληπτικής ικανότητας και πολλά άλλα. Με αυτή την λογική ακολουθία, το κράτος προσπαθεί να αμβλύνει το πρόβλημα, με παροχές τύπου επιστροφής ενός μισθώματος ενοικίου, επιδοτήσεις σε πολυτέκνους της τάξης των 150-200€ ανά παιδί, δάνεια για αγορά πρώτης κατοικίας έως 120,000€ όταν όμως ένα σπίτι αξιοπρεπές των 100τμ στοιχίζει τα διπλάσια, μείωση των φορολογικών συντελεστών σε νέους που αμείβονται με πάνω από 2000€ τον μήνα, δηλαδή το ένα τοις χιλίοις και ούτε. Οδοντογλυφίδες εναντίον ελέφαντα. Διαφωνώ κάθετα. Και βέβαια διαφωνώ με την ουσία του προβλήματος, ότι δηλαδή αιτία της υπογεννητικότητας είναι κυρίως το οικονομικό! Μην βιάζεστε να διαφωνήσετε!
Ένα καλό παράδειγμα είναι η γιαγιά μου η Καλλιόπη από την Πέτρα της Μυτιλήνης. Γέννησε και μεγάλωσε 13 παιδιά, στην διάρκεια του μεσοπολέμου και του Β’ Παγκοσμίου όπου τα οικονομικά των Ελλήνων ήταν σε επίπεδα απόλυτης εξαθλίωσης. Και δεν ήταν μόνο η γιαγιά μου, από το 1920 μέχρι το 1980 ο πληθυσμός της χώρας, και παρά τις έντονες ροές μετανάστευσης, σχεδόν διπλασιάστηκε,(από 5,5 εκατομ σε 9 εκατομ) με οικονομικές συνθήκες πολύ χειρότερες από τις σημερινές. Το πρόβλημα δεν είναι κατά την ταπεινή μου άποψη κυρίως οικονομικό.
Είναι κοινωνικοπολιτικό.
Κοινωνικό, γιατί οι νέοι σήμερα, δεν κόπτονται να ζευγαρώσουν επισήμως, έχουν άλλες προτεραιότητες, όπως, η ανεξαρτησία τους, η αποφυγή ανάληψης ευθυνών, η επαγγελματική τους ανέλιξη. Σ ‘αυτά συμβάλουν και οι ελεύθερες και εύκολες σχέσεις των δύο φύλων, οι γυναίκες σε επαγγελματικό ανταγωνισμό με τους άνδρες, η επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής με συνέπεια το 1/3 των γυναικών να δυσκολεύεται στην τεκνοποίηση, γεγονός που επιτείνεται και από το αυξημένο άγχος αλλά και την ποιότητα της διατροφής. Με αυτήν την ανάλυση, καθίσταται σαφές, ότι τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση, δεν θα έχουν καμία τύχη και η υπογεννητικότητα στην χώρα θα είναι μονόδρομος. Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχής είναι ξεκάθαρες: σε 20 χρόνια από σήμερα, το 65% των Ελλήνων θα είναι πάνω από 68 χρονών και ο πληθυσμός της χώρας λιγότερος και από 9,000,000 κατοίκους. Ούτε σε διαρκή πόλεμο να είμαστε!
Εύλογα, θα μπορούσατε, είτε συμφωνείτε με τα παραπάνω είτε όχι, να με ρωτήσετε, εάν υπάρχει και ποια θα ήταν κατά την γνώμη μου μια αποτελεσματική στο πρόβλημα λύση. Ναι υπάρχει θα σας απαντούσα κατηγορηματικά.
Συγκρίνετε αυτή την ρεαλιστική εικόνα του λεκανοπεδίου, με την προηγούμενη του θερμοκηπίου, και απαντήστε σε ποιο περιβάλλον θα θέλατε να ζούσατε. Ναι ξέρω τι θα μου πείτε: ότι εδώ υπάρχουν σχολεία, νοσοκομεία, ευκαιρίες για εργασία, κ.λ.π. Τι θεωρείτε απ’ αυτά, ότι δεν μπορούν, με σχέδιο και αποφασιστικά μέτρα, να δημιουργηθούν στην πανέμορφη και αποδεδειγμένα εύφορη επαρχία μας;
Κι αυτή, είναι η ενδυνάμωση της εγκαταλελειμμένης ελληνικής επαρχίας. Αντί για επιδόματα και παντελώς ανεπαρκή οικονομικά κίνητρα στους νέους για δημιουργία οικογένειας και απόκτησης παιδιών, θα πρέπει να δώσει ισχυρά κίνητρα για έξοδο νέων κυρίως από Αθήνα και Θεσσαλονίκη σε όλη την επαρχία της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας αλλά και του Βορείου Αιγαίου. Τα μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν ικανές χρηματοδοτήσεις για μετεγκατάσταση, διανομή κλήρου για ενασχόληση στον πρωτογενή τομέα, βελτίωση όλων των υποδομών σ ’αυτές τις περιοχές, όπως σχολεία, επαρκώς στελεχωμένα κέντρα υγείας, αρδευτικά έργα, σύγχρονες δομές και δίκτυα επικοινωνίας, εκπαίδευση και μεταφορά τεχνογνωσίας από δημόσιους φορείς όπως γεωπόνους, πολεοδόμους, ειδικούς χρηματοοικομικών και τραπεζικών συναλλαγών, που ούτως ή άλλως πληρώνει ο Ελληνικός λαός και τελικά τον κλέβουν και από πάνω, βλέπε ΟΠΕΚΕΠΕ και όχι μόνο.
Και αναλογιστείτε τώρα: έστω και 200,000 νέα ζευγάρια ή 400,000 μεμονωμένοι νέοι να αποφάσιζαν, με ένα τέτοιο πακέτο μέτρων, να έφευγαν, τι θα σήμαινε αυτό για την οικονομία αλλά και το δημογραφικό: πρώτον ενδυνάμωση του πρωτογενή τομέα, που σήμερα βρίσκεται στην εντατική, δεύτερον, αποσυμφόρηση της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης με πολλαπλά οφέλη όπως το κυκλοφοριακό, το στεγαστικό, την επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, την αύξηση του άγχους, την ενδοοικογενειακή βία και την βία των νέων, την βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και δεν έχει τέλος η λίστα αυτή. Από την άλλη πλευρά, ποιος νέος δεν θα προτιμούσε να ζει στην επαρχία και στο χωριό, όταν αυτό του εξασφαλίζει εργασία, εκπαιδευτικές και υγειονομικές παροχές, ευκαιρίες για τα παιδιά του, μια ζωή χωρίς έντονο άγχος, σε ιδανικό κλιματικό περιβάλλον αλλά και κοινωνικοποίηση και αλληλεγγύη που εξασφαλίζουν οι μικρές κοινωνίες στοιχεία που έχουν εξαφανιστεί ακόμα και σαν έννοιες από τις αδηφάγες μεγαλουπόλεις; Τι θα είχε στα αλήθεια να ζηλέψει ένας νέος σε ένα τέτοιο οργανωμένο περιβάλλον από την Αθήνα; Το οικονομικό; την ποιότητα των καθημερινών μετακινήσεων; την ποιότητα της ατμόσφαιρας; ή τις επιφανειακές σχέσεις του με το άλλο φύλο;
Τίποτα από όλα αυτά.
Αντίθετα, όλα τα πλεονεκτήματα θα ήταν υπέρ της ζωής στην επαρχία. Και το βασικό, που έχει σχέση με το σημερινό μας θέμα, οι οικογένειες αυτές, για πολλούς και ευνόητους λόγους, θα άρχιζαν να γεννούν παιδιά. Πάντοτε οι επαρχίες έδιναν περισσότερα παιδιά από τις μεγαλουπόλεις. Τυχαίο; δεν νομίζω. Μπορεί να μην φτάσουν το ρεκόρ της γιαγιάς μου της Καλλιόπης, αλλά σίγουρα θα φθάσουν τον ζητούμενο μέσο όρο των 2 ½ παιδιών ανά οικογένεια.
Και επειδή κυβέρνηση και αντιπολίτευση αλληλοκατηγορούνται, σχεδόν καθημερινά, για μέτρα ακοστολόγητα, που δεν αντέχει η Ελληνική Οικονομία, εγώ δεν θα επιτρέψω αυτό το άρθρο να κατηγορηθεί σαν ακοστολόγητο. Και σας καλώ μάλιστα να το κοστολογήσουμε μαζί. Δεν είναι τόσο δύσκολο, σας το υπόσχομαι.
Α. Επιδότηση 1000€ τον μήνα ή 12,000€ τον χρόνο για κάθε οικογένεια που θα μετακομίσει στην επαρχία και θα αποκτήσει 2 τουλάχιστον παιδιά. Μιλήσαμε για 200,000 οικογένειες θεωρητικά. Σύνολο επιβάρυνσης ετησίως 2.4 δισεκατομμύρια. Β. Βελτίωση υποδομών σε σχολεία, κέντρα υγείας κ.λ.π. 500 εκατομμύρια τον χρόνο. Λίγο αυθαίρετο το νούμερο, αλλά όχι μη ρεαλιστικό. Γ. Δάνειο από τις τράπεζες για έξοδα μετεγκατάστασης και εξοπλισμού νέων γεωργικών ή μικρών μεταποιητικών μονάδων (τυροκομεία, παρασκευής κομποστών, κ.α.) ύψους 100,000€ με εγγύηση του Δημοσίου. Το μέτρο αυτό δεν έχει δημοσιονομικό κόστος, παρά μόνο εάν δεν αποπληρωθεί από τους δανειολήπτες. Αντίθετα, υπάρχουν για αυτό τον σκοπό, δισεκατομμύρια από Ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Συμπέρασμα: Το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος αυτού του εγχειρήματος δεν ξεπερνάει, εάν κάνετε την πρόσθεση, τα 3 δισεκατομμύρια ετησίως. Θέλετε να τα κάνουμε 3,5 ή ακόμα και 4 δισεκατομμύρια; να το δεχθώ. Δεχθείτε όμως και εσείς όλα αυτά τα οφέλη για την οικονομία, την κοινωνία το Δημογραφικό και πολλά άλλα στα οποία αναφερθήκαμε. Τέσσερα δις ευρώ επένδυση ετησίως, είναι τίποτα μπροστά στα 40 δις, που υπόσχεται η κυβέρνηση, ότι θα είναι οι επενδύσεις, Ιδιωτικές και Δημόσιες, από το 2026 και για τα επόμενα χρόνια (18% του ΑΕΠ).
Κλείνοντας θα ήθελα να σας προσκαλέσω να επικοινωνήσετε ελεύθερα την γνώμη σας για τις θέσεις αυτού του άρθρου. Σας υπόσχομαι ότι θα τα διαβάσω όλα προσεκτικά και θα σας απαντήσω προσωπικά. Με μία μόνο παράκληση: οι θέσεις να μην είναι υβριστικές και επιθετικές προς καμία πλευρά. Το περιοδικό μας δεν κάνει πολιτική, αλλά εκφράζει ρεαλιστικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις σε θέματα που αφορούν στην καθημερινότητα του Έλληνα πολίτη. Ας κάνουμε λοιπόν το Women in Business & Science δεξαμενή ανταλλαγής απόψεων, σε ήπιο και δημιουργικό κλίμα, με την ελπίδα ότι δεν είναι αργά, όλοι μαζί, να κάνουμε την Ελλάδα και πάλι μεγάλη στο επίπεδο τουλάχιστον που της αξίζει.
Απόψεις από μέρους σας, προς αυτή την κατεύθυνση, υποσχόμεθα το WIBS να τις δημοσιεύει είτε στα social media του περιοδικού είτε στην έντυπη έκδοση του. Περιμένοντας την ανταπόκριση σας. Email : z.ka@women-in-business.gr Σας ευχόμαστε καλό χειμώνα
Σχόλια απο αναγνώστες του Women in Business & Science:
Στέφανος Βαβλιάρας Συνταξιούχος Δάσκαλος Πρώην Δήμαρχος Αιανής & Κάτοικος Αιανής
Κύριε Καπλανίδη Θερμά Συγχαρητήρια.
Οι γονείς μας, πλούσιοι κι οπλισμένοι με αξίες, γνώριζαν τη ζωή τους. Πάνω από όλες τις αξίες, για τις περιόδους ’40, ’50, ’60, μέχρι και την δεκαετία του ’90 είχαν στην καθημερινότητά τους την Εργατικότητα, την αυτάρκεια κι ολιγάρκεια.
Σήμερα οι εποχές χαρακτηρίζονται από τις σπατάλες, την πλεονεξία και την ασέβεια στην γη. Εμείς παιδιά των γενιών εκείνων των περιόδων, όσοι πήραμε από τις αξίες αυτές, αναγνωρίζουμε την αξία του δημογραφικού. Πλην όμως, πολλά από τα « μορφωμένα παιδιά » της υπαίθρου, απαρνήθηκαν την καταγωγή τους. Ξεγελάστηκαν από τα φώτα των πόλεων κι έμειναν εκεί στις πόλεις μόνιμα. Σήμερα όλοι αυτοί είναι συνταξιούχοι και προτιμούν την ζωή στην πόλη.
Όλοι τους πρέπει να γυρίσουν στα χωριά τους. Όσο για την φορολογική πολιτική, ένα είναι το μέτρο. Οι Έλληνες που ζουν μόνιμα στα χωριά να μην πληρώνουν φόρο. Αντίθετα όποιος θέλει να κατοικεί στα αστικά κέντρα πάνω των τριάντα χιλιάδων κατοίκων να πληρώνει φόρο.
Δεν μπορεί το γάλα να κοστίζει στο χωριό 1,60 € και στην πόλη 1 €. Πολλά έχω να σου μεταφέρω, αλλά οι κατέχοντες την εξουσία δεν έχουν ώτα.
Παντελης Πασχαλίδης
Η ύπαιθρος που ήταν η μεγάλη δεξαμενή νέων ανθρώπων, όπου όλοι είχαν περισσότερα από τρία , εμένα η γονείς μου είχανε έξι παιδιά, απαξιώθηκε και χλευάστηκε από τούς αστικούς πληθυσμούς. Κανείς γονιός κοριτσιού δεν ήθελε να το παντρέψει σε χωριό, έστω και με τον καλύτερο νέο, ενώ πολύ πρόθυμα το πάντρευε στην πόλη, έστω και με ζητιάνο, για να γλιτώσει από τα χωράφια όπως έλεγαν. Και είχαν και κάποιο δίκιο, γιατί οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, ήσαν τα μεγάλα θύματα των εμπόρων, που με την ανοχή του κράτους κατεχρώντο τον ιδρώτα των φτωχών ξωμάχων, οι οποίοι για να απαλύνουν τον πόνο τους, κατέφευγαν στον αυτοσαρκασμό. Θυμάμαι εν προκειμένω, ένα τέτοιο ποντιακό τραγούδι, που άκουγα συχνά την μητέρα μου να το τραγουδάει, τόσο συναισθηματικά, που δεν άντεχε να το τελειώσει γιατί την παίρναν τα κλάματα:
έριξαν οι εμπορ´να παιρνε τσάμπα τον καπνό
Τον χωρέτεν κι ερωτουνε σου λογαρεσμόν
Κι ο καημένον ο χωρευες παντελόν πα κι´εσσ
Κι α στην εντροπήν ατ´κειτε σου κρεβατ´απες.
Ερτε κι η γαρή στο πα Τάνια με τ´ατον
Νέος σκύλιε ντ´εδινες τζάμπα το καπνον
Τα μωρόπα σ´περισιάγκα απαν σου ακόμα
Τ´έναν ψαλαφά παπουτσιε τ´άλλον πανταλόν
Αυτή η κατάσταση επικρατούσε στην επαρχία, που ανάγκασε τους αγρότες και κτηνοτρόφους, την εντιμότερη και εργατικότερη κοινωνική τάξη, να εγκαταλείψει το χωριό του και να ξενιτευτεί η να μετακομίσει σε κάποια μεγαλούπολη και να σέρνεται πίσω από διάφορους πολιτικούς και πολιτικάντηδες, εκλιπαρώντας για κάποιο διορισμό -αποκατάσταση και για το χωριό του ούτε να ακούσει πια. Πούλησε και τα Χωραφάκια του , αποκόπτοντας έτσι και τις ρίζες του από την επαρχία.
Κατερίνα Δημου
Έχετε δίκιο για όλα όσα γράφετε. Εγώ γεννήθηκα και μεγάλωσα και έκανα οικογένεια στο χωριό. Τα χρόνια έχουν αλλάξει. Πήγαινε η μάνα στο χωράφι, έπαιρνε και εμάς μαζί της. Βγαίναμε έξω για παιχνίδια και ήμασταν όλοι μαζί. Η μάνα ήταν σπίτι, μάλωσες – θύμωσες – χτύπησες, έχεις κάποια απογοήτευση, το συζητούσαμε με την μάνα.
Τώρα τα παιδιά βλέπουν τη μάνα το βράδυ, κατάκοπη, τι να πρώτο κάνει.
Να μαγειρέψει, να βάλει πλυντήριο ρούχων – πιάτων, να τα διαβάσει, να ξεκουραστεί, να δει τα παιδιά, τον άντρα, ποτέ να τα αγκαλιάσει να τα συμβουλέψει, ποτέ να τα παίξει;
Η μαμά πρέπει να πληρώνεται και να μένει στο σπίτι, η μάνα προστατεύει την οικογένεια.
Σήμερα τα παιδιά είναι θύματα των συμμοριών. Σήμερα τα παιδιά κλείστηκαν στα διαμερίσματα. Δεν έχουν φίλους. Δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Φοβούνται τους ανθρώπους. Κρύβονται πίσω από ένα κινητό. Σήμερα τα παιδιά δεν ξέρουν τι χρώμα έχει το χώμα. Σήμερα δεν υπάρχει παιδεία στην χώρα μας. Εάν είναι σε δημόσιο σχολείο θα μείνει αναλφάβητο .Θέλει φροντιστήριο. Ένα παιδί και με πολύ ζόρι να το βοηθήσεις να μάθει γράμματα, να πάρει μια τέχνη. Σήμερα τα παιδιά δεν μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και τις απόψεις τους. Εμείς από το πρωί, έως πού να νυχτώσει έξω, παίζαμε.
Ζυμώνονται οι προσωπικότητες των παιδιών. Μαθαίνουνε να σέβονται τον φίλο. Να συνεργάζονται. Να μοιράζονται. Να προστατεύονται. Και να προστατεύουν τους φίλους. Όλοι όσοι μεγάλωσαν έτσι είναι πολύ καλοί οικογενειάρχες.
Όλοι οι κλέφτες, όπου και να βρίσκονται, έμαθαν μόνο για τον εαυτό τους. Δεν μοιράστηκαν ποτέ τίποτα. Δεν γνωρίζουν τον εαυτό τους. Όλοι οι πολιτικοί έτσι είναι μεγαλωμένοι. Δεν υπάρχει περίπτωση να νοιαστούν για τον συνάνθρωπο. Δεν ξέρουν. Όσο για την επαρχία, εδώ και 20 χρόνια πεθαίνει. Δεν έχει κοινότητα. Δεν υπάρχει αστυνομία.. Δεν υπάρχει γιατρός. Για να πας το παιδί σήμερα στο σχολείο δεν πρέπει να δουλεύεις. Πρέπει να είσαι επάνω στο αμάξι πήγαινε στο σχολείο, πάρτα από το σχολείο, πήγαινε φροντιστήριο, πήγαινε γυμναστήριο. Πήγαινε εδώ πήγαινε εκεί. Ποιος θα δουλεύει; Και πόσα θα βγάζουνε να τα ξοδέψουν στις βενζίνες;
Τα παιδιά στην επαρχία είναι πολύ καλύτερα σαν παιδιά. Ζούνε με μεγαλύτερες ηλικίες και μαθαίνουνε να σέβονται. Σήμερα, οι παππούδες και οι γιαγιάδες, γνωρίζουν τα εγγόνια τους από τις φωτογραφίες. Και οι παππούδες μαραζώνουν ξεχασμένοι . Θα μπορούσαν να βοηθήσουν τα παιδιά, να κρατούν για λίγο τα εγγόνια, να τα ταΐζουν και να τα κοιμήζουν. Να νιώθουν έτσι μέλη της οικογένειας και αυτοί. Και ας μην είναι κάτω απο την ίδια στέγη.
Ξέρεις οι γειτόνισσες οι Αλβανίδες, μας εμπιστεύονται τα παιδιά τους, για να πεταχτούνε κάπου σε μια δουλειά 2-3 ώρες και μέχρι να μάθουμε τα νέα τους πέρασε η ώρα. Συγνώμη σάς κούρασα. Αλλά είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Στην γειτονιά μου τα λιγότερα παιδιά είμασταν εμείς 3 κορίτσια. Όλοι είχαν από 6 -7 -9 παιδιά και όλοι κοιμόμασταν σε δύο ντιβάνια. Όλοι έκαναν οικογένεια έξω από το χωριό και είμαι πλέον η μόνη στην γειτονιά. Ευτυχώς ήρθαν Αλβανοί και έχεις να πεις μια καλημέρα. Συγνώμη σας κούρασα.
Nίκος Γιαννετός
Το δημογραφικό μας πρόβλημα, έχει να κάνει με την κανονικότητα της χώρας μας. Με την κοινωνική δικαιοσύνη και με το σεβασμό στους θεσμούς της δημοκρατίας. Έχει να κάνει με μία οικονομική πολιτική αντιδογματική έξω από τα συνηθισμένα και τα δεδομένα, με βάση την πραγματικότητα μίας χώρας και ενός λαού. Μία χώρα αισιόδοξη, που καθένας βρίσκει κάτι να κάνει, μία χώρα που δεν εμποδίζει τους ανθρώπους να εξελιχθούν, που δεν δυσκολεύει όλους τους ανθρώπους να ζήσουν. Μια κανονική χώρα, που η Ελλάδα δεν είναι πια τα τελευταία χρόνια
Δημήτρης Κόντος
Ο πρωτογενής τομέας (καλλιέργειες κτηνοτροφία αλιεία κλπ )κρατάνε ζωντανή την περιφερειακή Ελλάδα .Αυτήν τη στιγμή βιώνουμε μία τεράστια κρίση, στον πρωτογενή τομέα, ίσως μη αναστρέψιμη, με χρόνια άλυτα προβλήματα όπως ακριβό κόστος παραγωγής ,αρδευτικεςυποδομες, έλλειψη εργατών, υψηλό ΦΠΑ μικρός κλήρος με γραφειοκρατικές δυσκολίες για συνέργειες μεταξύ παραγωγών και πάρα πολλά άλλα, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπουν κάθε χρόνο τον κλάδο κατά χιλιάδες . Άλλοι για εξωτερικό , άλλοι για Αθήνα, που φέτος δείχνει ότι πλέον δεν χωράει άλλους πια! Αβάσταχτη η ζωή για τους λίγους εναπομείναντες στα χωριά και τις κωμοπόλεις, αβάσταχτη και στην ασφυκτικά γεμάτη Αθήνα .
Η πολιτεία επιβάλεται να βάλει σε προτεραιότητα, την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος της εγκατάλειψης της υπαίθρου και του δημογραφικού, με πολύ γενναία μέτρα !
Προκόπης Νικολακάκος
Να γκρεμιστεί το κακό. Θα γκρεμιστεί το κακό και θα γίνουμε ξανά η Ελλάδα των παραδόσεων, των ηθών, των εθίμων, με την πίστη. Ο πύργος της Βαβέλ που χτίζουν θα τους καταπλακώσει
Vicky Vicky Thecook Kritikou
Το δημογραφικο φαινοταν οτι θα καταρρευσει απο την εποχη που τα περισσοτερα ζευγαρια εμεναν στα 2 παιδια. Στα αστικα κεντρα με εργαζομενους και τους δυο γονεις ακομα και τα δυο παιδια ηταν ηρωισμος. Τοτε επρεπε να ληφθουν τα πρωτα μετρα και σε σταθερη βαση! Τωρα πια πολλοι επιλεγουν να μην κανουν κανενα. Θλιψη! Αν προσθεσουμε σε αυτα την απολυτη εγκαταλειψη της επαρχιας χωρις βασικες υποδομες-δρομοι, ιατρικη περιθαλψη, εκπαιδευση, ευκολη και οικονομικη προσβαση στα αστικα κεντρα για καθε ειδους εξυπηρετηση-καταλαβαινουμε πως ειναι πολυ αργα για δακρυα.
Βασίλης Γραμματικόπουλος
Δυστυχώς οι έμποροι τά ολιγοπώλια ακόμα καί τά κόμματα δεν εκτίμησαν τό χωριό όλοι εκμετάλλευση τό είδαν ο καθένας για τον σκοπό τού. χρειάζονται ισχυρά κίνητρα για επιστροφή στο χωριό με ψίχουλα καί θυμίαμα δεν μπορείς νά δώσεις λύσεις η κατάσταση τραγική η ύπαιθρος ερημώνει τά χωριά μας σβήνουν
Ευη Σαρριδου
Δυστυχώς έτσι είναι τα πράγματα.Το δημογραφικό έπρεπε να το προβλέψουν από την δεκαετία του ’70,όταν τέσσερα και πέντε παιδιά της οικογένειας,έγιναν εσωτερικοί ή εξωτερικοί μετανάστες.Και φυσικά δεν επέστρεψε κανείς πίσω.Εκαναν παιδιά , εγγόνια και απέκτησαν άλλη “πατρίδα.”
Κίμων ΟΑθηναιος
Η αύξηση του δημογραφικού μπορεί να θεωρηθεί λύση μόνο υπό ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Αν ο πληθυσμός αυξηθεί χωρίς αλλαγές στον τρόπο κατανάλωσης πόρων, στην ενέργεια, στη γεωργία και στη χωροταξία, τότε επιβαρύνει τα οικοσυστήματα, μειώνει τη βιοποικιλότητα και εντείνει την κλιματική αλλαγή, με άμεσους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια. Συνεπώς, η πληθυσμιακή αύξηση δεν αποτελεί από μόνη της μακροπρόθεσμη λύση· μπορεί να συμβάλει θετικά μόνο όταν συνδυάζεται με πράσινες πολιτικές, κυκλική οικονομία και βιώσιμη διαχείριση φυσικών πόρων, ώστε το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα να μειώνεται παρά την αύξηση του πληθυσμού.
Φώντας Δουβίτσας
Η ύπαιθρος κρατούσε το δημογραφικό και το ενίσχυε. Τώρα στην ύπαιθρο έχουν καταργήσει τα πάντα, τα χωριά γι αυτο ερημωσαν, εχουν μείνει κάποιοι γέροι κι αν υπάρχει και κάποιος νέος θέλει να φύγει. Το κράτος θα έπρεπε να πριμοδιτει τους νέους που θα μείνουν στα χωριά, και θα ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα. Αντ αυτού κστηργησαν Κοινότητες, σχολεία και ένα σωρό άλλες υπηρεσίες.
Eλένη Αθανασιάδου-Πάταγα
Μεγαλωμένη σε μια μεγαλούπολη, όταν με το σύζυγό μου αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε οικογένεια πήραμε την απόφαση να μείνουμε στο χωριό του.Αφησα την δουλειά μου και έγινα αγρότισσα από επιλογή.Μεγαλώσαμε την κόρη μας σε ένα υγιές περιβάλλον, χωρίς το άγχος και τον εκνευρισμό των μετακινήσεων και των μποτιλιαρισμάτων.Η επαφή μου με τη φύση μου άλλαξε όλη την θεωρία για τη ζωή μου.Μου δίδαξε τι είναι απαραίτητο και τι περιττό. Ίσως σε κάποιους φανούν πολύ ποιητικά όλα αυτά.Η ζωή στην επαρχία μπορεί να σου εξασφαλίσει πιο ποιητική ζωή , αρκεί να αλλάξουμε την νοοτροπία μας που αφορά τις δουλειές που κάνουμε.Δεν είναι κατώτερη η δουλειά του τεχνίτη ,του εργάτη κλπ από του δικηγόρου του δασκάλου και άλλων υποτιθέμενων ανώτερων επαγγελμάτων.Δεν είμαι ενάντια στην μόρφωση , είμαι ενάντια στην ασφυκτική πίεση των παιδιών να μπουν στο πανεπιστήμιο για να φύγουν από το στενό περιβάλλον της επαρχίας.Η προτροπή αυτή έχει αντίκτυπο και στο να μην δημιουργούνται οικογένειες στα χωριά και έτσι να ερημώνουν,και να παύουν να υφίστανται και οι υποδομές.
Χρυσούλα Ιωαννίδου
Καλημέρα σας, γεννήθηκα στο Ορμένιο όπου και ζω. Βίωσα τον πόνο της ξενιτιάς. Μεγάλωσα με τον παππού και την γιαγιά. Οι γονείς πήγαν στην Γερμανία για να ξεφύγουν από την φτώχεια. Σχεδόν όλα τα παραγωγικά χέρια έφυγαν από το χωριό. Λίγοι από αυτούς έκαναν πάνω από δύο παιδιά. Κάποιοι γύρισαν γρήγορα πίσω. Όμως τα παιδιά τους μετά από είκοσι πέντε χρόνια περίπου πήραν και αυτά τον δρόμο της ξενιτιάς. Το 2010 άλλο ένα κύμα μετανάστευσης μείωσε τον πληθυσμό του χωριού. Όλοι αυτοί που έφυγαν δεν πρόκειται να γυρίσουν πίσω. Μένουν με τα παιδιά και τα εγγόνια τους στην πατρίδα που τους φιλοξένησε όλα αυτά τα χρόνια. Οι κεκοιμημένοι τους θάβονται πια εκεί. Μια μεγάλη κοινωνική ομάδα με ανθρώπους καταγόμενους από το Ορμένιο έχει εγκατασταθεί στην Γερμανία. Και οι μόνιμοι κάτοικοι του Ορμενίου είναι πολύ λιγότεροι από αυτούς. Στην περιοχή μας δεν υπάρχει καμμία μεταποιητική μονάδα. Αυτό θα κρατούσε κάποιους νέους στην περιοχή. Οι νέοι από το Τρίγωνο του Έβρου που αποφάσισαν να μείνουν στα χωριά τους και ασχολούνται με την γεωργία, δεν υπάρχει παιδικός Σταθμός για να τα στείλουν. Δεν υπάρχουν ειδικότητες γιατρών στο κέντρο υγείας Δικαίων. Οι παθολόγοι κάνουν ότι μπορούν για να σώσουν ανθρώπους που είναι άρρωστοι.
Γρηγόρης Τζιβελέκας
Δημογραφικό: η αργή αυτοκατάργηση
Δεν πεθαίνουν οι χώρες μόνο με πολέμους. Πεθαίνουν και αθόρυβα, όταν παύουν να γεννούν. Όταν το μέλλον τους συρρικνώνεται αριθμητικά, πολιτισμικά και ηθικά. Το δημογραφικό δεν είναι πρόβλημα στατιστικής· είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που, βαθιά μέσα της, έχει πάψει να πιστεύει στη συνέχεια του εαυτού της.
Στην Ελλάδα, η υπογεννητικότητα δεν είναι αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας κρίσης. Είναι το τελικό στάδιο μιας μακράς φθοράς: θεσμικής, πολιτικής και αξιακής. Για χρόνια επιχειρούμε να την αντιμετωπίσουμε με επιδόματα, λες και η απόφαση να φέρεις παιδί στον κόσμο είναι λογιστικό ζήτημα. Όμως κανένας δεν γεννά μέσα στην αβεβαιότητα, την αδικία και την αίσθηση ότι το κράτος είναι εχθρός ή, στην καλύτερη περίπτωση, αδιάφορος παρατηρητής.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι δεν θέλουν παιδιά. Είναι ότι δεν θέλουν να τα μεγαλώσουν εδώ. Και αυτό δεν οφείλεται πρωτίστως στους μισθούς ή στα ενοίκια, αλλά στην απουσία νοήματος και προοπτικής. Η φτώχεια δεν απέτρεψε προηγούμενες γενιές από το να τεκνοποιήσουν. Η έλλειψη εμπιστοσύνης το κάνει.
Η εγκατάλειψη της ελληνικής επαρχίας είναι ίσως το πιο ειλικρινές πορτρέτο της εθνικής μας κόπωσης. Μια χώρα που συγκεντρώνει τη ζωή της σε δύο μητροπόλεις, αφήνοντας την υπόλοιπη επικράτεια να ερημώνει, δεν κάνει απλώς κακή χωροταξική πολιτική. Ακυρώνει τον εαυτό της. Χωρίς ζωντανή περιφέρεια δεν υπάρχει κοινωνική συνέχεια, ούτε γεωπολιτική ασφάλεια, ούτε δημογραφικό αύριο.
Η αποκέντρωση δεν είναι ρομαντική ιδέα. Είναι πράξη πολιτικού ρεαλισμού. Όμως για να πετύχει, πρέπει να είναι πραγματική και όχι επικοινωνιακή. Δεν αρκεί να μετακινηθούν άνθρωποι· πρέπει να μετακινηθεί το κράτος. Σχολεία, υγεία, υποδομές, εργασία, θεσμική παρουσία. Αλλιώς, η επαρχία θα συνεχίσει να λειτουργεί ως τόπος προσωρινής διαμονής και μόνιμης απογοήτευσης.
Αλλά ας μην υποκρινόμαστε. Καμία δημογραφική πολιτική δεν μπορεί να αποδώσει σε ένα κράτος που λειτουργεί χωρίς αξιοκρατία. Όταν η πρόοδος εξαρτάται από διασυνδέσεις, όταν η διοίκηση ανταμείβει τη μετριότητα και τιμωρεί την ικανότητα, τότε το μήνυμα προς τους νέους είναι σαφές: «φύγε». Το δημογραφικό είναι, σε μεγάλο βαθμό, ψήφος δυσπιστίας προς το κράτος.
Το ίδιο ισχύει και για το κράτος δικαίου. Όχι το τυπικό, το διακηρυκτικό, αλλά το πραγματικό. Όταν η δικαιοσύνη καθυστερεί, όταν η ατιμωρησία γίνεται καθεστώς και η ισότητα ενώπιον του νόμου μοιάζει επιλεκτική, τότε καμία κοινωνία δεν σχεδιάζει μακροπρόθεσμα. Οι άνθρωποι κάνουν παιδιά όταν νιώθουν ασφάλεια. Όχι όταν μαθαίνουν να επιβιώνουν.
Και εδώ αναδεικνύεται το πιο ενοχλητικό ερώτημα: υπάρχει σήμερα πολιτική ηγεσία που να αντιμετωπίζει το δημογραφικό ως ζήτημα εθνικής επιβίωσης και όχι ως υποσημείωση προεκλογικών προγραμμάτων; Γιατί χωρίς όραμα, χωρίς σχέδιο δεκαετιών και χωρίς ειλικρινή αγάπη για τη χώρα —όχι για την εξουσία— καμία πολιτική δεν έχει διάρκεια.
Το δημογραφικό δεν θα μας αιφνιδιάσει. Μας έχει ήδη προειδοποιήσει. Κάθε άδειο θρανίο, κάθε κλειστό μαιευτήριο, κάθε χωριό χωρίς νέους είναι μια ήσυχη παραίτηση. Αν συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε την παρακμή αντί να τη συγκρουστούμε, τότε η συρρίκνωση δεν θα είναι ατύχημα· θα είναι επιλογή.
Οι κοινωνίες που επιβιώνουν είναι εκείνες που τολμούν να επανιδρύσουν τον εαυτό τους. Η Ελλάδα είτε θα επανιδρυθεί θεσμικά, δημογραφικά και αξιακά, είτε θα συνεχίσει να μικραίνει — όχι μόνο σε αριθμούς, αλλά σε ιστορικό βάθος.
Και αυτό, αργά ή γρήγορα, δεν συγχωρείται από την Ιστορία.
Thanos Micha
Θα ήθελα με την σειρά μου να θέσω ένα ερώτημα που καιρό τώρα υπάρχει στο μυαλό μου
Πραγματικά υπάρχει κάποιος που πιστεύει ότι ό πρωτογενείς τομέας της χώρας μας μπορεί με τίς υπάρχουσες υποδομές να είναι ανταγωνιστικός έναντι τών Ευρωπαίων αγροτών από την στιγμή
που αποφάσεις παίρνονται από κοινού και καταλήγουν τά προϊόντα που παράγουμε εμείς σέ χωματερές;
Μάθαμε να καλλιεργούμε για τίς αποζημιώσεις και όχι για να πουλάει το προϊόν σέ αγορές
Για αυτό δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί έχουν και οι αγρότες ευθύνες αφού επί δεκαετίες δεν κατάφεραν να οργανωθούν σέ συνεταιρισμούς να πράξουν προϊόντα ανταγωνιστικά και για μια ακόμη φορά τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις
Δυστυχώς το ίδιο βλέπουμε και στον κτηνοτροφικό τομέα, νά αναφέρω το παράδειγμα της Φέτας που ενώ είναι ένα εθνικό κεφάλαιο δεν έτυχε της αρμόζουσας προσοχής με αποτέλεσμα χώρες ανταγωνιστές να κοντεύουν να μας αφαιρέσουν δικαίωμα τό προϊόν που παράγουμε νά μήν έχει την επωνυμία ΠΌΠ
Και δυστυχώς έτσι δεν καλύπτουμε ούτε εγχώριες ανάγκες ούτε ανταγωνιστικά προϊόντα
Και έτσι λοιπόν προδιαγράφουμε το μέλλον της επαρχίας μας στρέφοντας όλο και περισσότερους νέους προς επαγγέλματα όπως αυτά του τουρισμού και αφαιρώντας σιγά σιγά από την μνήμη μας δυνατότητες και παραδόσεις αιώνων χάσαμε από την ναυτοσύνη μας τεχνίτες καραβομαραγκους τώρα χάνουμε από την μνήμη μας και τους αγρότες κ.ο.κ . Λυπάμαι
Μια μοναδική εκδήλωση αφιερωμένη στην επιστήμη και την ομορφιά
Η La Roche-Posay παρουσίασε τη νέα εποχή της εμβληματικής σειράς Hyalu B5 σε μια ξεχωριστή εκδήλωση που συνδύασε την επιστημονική καινοτομία με την κομψότητα. Την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου, στο Ωδείο Αθηνών δόθηκε η έναρξη της νέας εποχής για το Hyalu B5 Suractivated, μέσα από την ανάδειξη της διαρκούς δέσμευσης της Ν1 μάρκας δερμοκαλλυντικών στον κόσμο, που μετρά πάνω από 50 χρόνια στην προηγμένη δερματολογική φροντίδα.
Με το μπλε χρώμα της La Roche-Posay να κυριαρχεί στο χώρο, εκπρόσωποι του τύπου και content creators απόλαυσαν μια βραδιά που στόχο είχε να εμπνεύσει, να συγκινήσει, καθώς και να γιορτάσει τα 50 χρόνια της La Roche-Posay. Μέσα από επιμελημένες κατασκευές που ήταν τοποθετημένες στο χώρο, η μάρκα πρόβαλλε την μοναδικότητα της σειράς Hyalu B5 και την ιστορία της La Roche-Posay μέσα από ένα εμβληματικό timeline, που ανέδειξε την επιστημονικότητα, έρευνα και καινοτομία που χαρακτηρίζει την La Roche-Posay.
Στη συνέχεια, στο αμφιθέατρο, οι παρευρισκόμενοι παρακολούθησαν την επίσημη παρουσίαση της νέας σειράς Hyalu B5 Suractivated. Την εκδήλωση άνοιξε η Τατιάνα Πέππα, Head of Advocacy της L’Oréal Dermatological Beauty, η οποία καλωσόρισε τους καλεσμένους σε αυτή την μοναδική στιγμή γιορτής των 50 χρόνων La Roche-Posay. Η Μαριάννα Χαντάντ, Brand Director της La Roche-Posay, μίλησε για τη φιλοσοφία της μάρκας και τη δέσμευσή της στην υγεία του δέρματος, ενώ ακολούθησε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση από την Δερματολόγο-Αφροδισιολόγο Ελίνα Θεοδωρακοπούλου, για την επιλογή των σωστών συστατικών για τη φροντίδα του δέρματος και την σημασία της επιγενετικής. Εισάγοντας τους καλεσμένους πιο βαθιά στην ουσία του νέου HyaluB5, την σκυτάλη έλαβαν ο Τόλης Γιακουμάκης, Scientific & Education Manager της L’Oréal Dermatological Beauty, και η Αθηνά Τσικρικά, Product Manager της La Roche-Posay και υπεύθυνη για το Hyalu B5. Το κλείσιμο της παρουσίασης έγινε από την Μάρα Ρούσση, Senior Product Manager της La Roche-Posay, η οποία έδωσε την έναρξη για την προβολή του ντοκιμαντέρ της La Roche-Posay, “Scars of Life”, ένα ντοκιμαντέρ που μιλάει για τα ορατά και αόρατα σημάδια και το οποίο συγκίνησε βαθιά το κοινό.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε με μια όμορφη γιορτή υπό τους ήχους της μουσικής, αφιερωμένη στα 50 χρόνια της La Roche-Posay και το Hyalu B5, όπου οι καλεσμένοι απόλαυσαν τα signature blue cocktails της βραδιάς, μια ευγενική προσφορά του Bombay Sapphire.
Το λανσάρισμα του νέου Hyalu B5 Suractivated αποτελεί ένα ολοκληρωμένο 360° relaunch, συνδυάζοντας μια δυναμική digital campaign με πρωτοποριακές experiential δράσεις. Στόχος είναι να επανασυστηθεί στο κοινό η δύναμη της δερματολογικής φροντίδας, μέσα από την τεχνολογία και την καινοτομία με τη δύναμη της επιγενετικής.
Hyalu B5 Suractivated: Η Επόμενη Γενιά στην Αντιγηραντική Φροντίδα
Η La Roche-Posay παρουσίασε τη νέα γενιά στην αντιγήρανση, με το Hyalu B5 Suractivated Serum, τον #1 αντιγηραντικό ορό στην Ευρώπη, να ηγείται της ανανέωσης. Στην καρδιά της σύνθεσής του βρίσκεται ένα πρωτοποριακό σύστημα 4 τύπων υαλουρονικού οξέος, σε συνδυασμό με την αποκλειστική τεχνολογία Hyalu-Lock™. Αυτή η καινοτομία εξασφαλίζει τη βέλτιστη απελευθέρωση και συγκράτηση του υαλουρονικού οξέος σε κάθε επιφανειακή στοιβάδα του δέρματος, προσφέροντας διπλάσια ποικιλομορφία υαλουρονικού οξέος και απελευθερώνοντας 2x περισσότερο υαλουρονικό οξύ στο δέρμα. Τα κλινικά αποδεδειγμένα αποτελέσματα είναι άμεσα: «γεμίζει» και επανορθώνει το δέρμα από την 1η χρήση, διορθώνει τις ρυτίδες σε μόλις 1 εβδομάδα, και είναι κατάλληλο για όλους τους τύπους και τόνους δέρματος, ακόμα και μετά από αισθητικές θεραπείες.
Η σειρά συμπληρώνεται από την Hyalu B5 Suractivated Cream, ένα απαραίτητο βήμα στην αντιγηραντική φροντίδα, διαθέσιμη πλέον και στο πρώτο επαναγεμιζόμενο βαζάκι της La Roche-Posay, με -93% λιγότερα συστατικά συσκευασίας. Η κρέμα, εμπλουτισμένη με 3 τύπους υαλουρονικού οξέος, βιταμίνη B5 και εκτοΐνη, «γεμίζει» και επανορθώνει το δέρμα σε 1 ώρα, προσφέροντας 72 ώρες ενυδάτωσης και άμεση λείανση. Διατίθεται επίσης σε σύνθεση με SPF30 για ολοκληρωμένη προστασία.
Για τις πιο νεανικές και λιπαρές επιδερμίδες, η La Roche-Posay παρουσίασε το Hyalu B5 Suractivated Water Gel. Με μια δροσερή τζελ υφή που μετατρέπεται σε νερό, απορροφάται άμεσα προσφέροντας εντατική ενυδάτωση, έλεγχο της λιπαρότητας (-32% σμήγμα σε 15 λεπτά) και βελτίωση του ανάγλυφου. Η σύνθεσή του περιλαμβάνει υαλουρονικό οξύ, βιταμίνη B5, νιασιναμίδη, Airlicium και σαλικυλικό οξύ (BHA), εξασφαλίζοντας ματ φινίρισμα.
Σχετικά με τη La Roche-Posay:
Το 2025, η La Roche-Posay γιορτάζει 50 χρόνια δερματολογικής φροντίδας που αλλάζει ζωές. Δημιουργημένη από έναν φαρμακοποιό το 1975, η μάρκα είναι σήμερα παγκόσμιος ηγέτης στη δερματολογική φροντίδα, με παρουσία σε περισσότερες από 60 χώρες και συνεργασία με πάνω από 100.000 δερματολόγους. Με αποστολή να βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων μέσα από προϊόντα που συνδυάζουν ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και σεβασμό στο περιβάλλον, η La Roche-Posay συνεχίζει να επενδύει στην επιστήμη, την καινοτομία και την αειφορία.
