Category: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Συνέντευξη στην Φωτεινή Νάσσου

Δρ. Φαίη Μακαντάση, Διευθύντρια Ερευνών διαΝΕΟσις

Eχει μιλήσει εκτενώς για τον «δημογραφικό χειμώνα στην Ελλάδα», την οικονομία, τις ανασυγκροτήσεις μετά από φυσικές καταστροφές, τον αγροτικό τομέα, την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, τη δημόσια διοίκηση, τις εξαγωγές και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην Ελλάδα.
Η Δρ. Φαίη Μακαντάση είναι Διευθύντρια Ερευνών στη διαΝΕΟσις, σε έναν από τους πιο διακεκριμένους ερευνητικούς οργανισμούς στην Ελλάδα.
Διαθέτει εκτενή ακαδημαϊκή εμπειρία, έχοντας διδάξει μικροοικονομική θεωρία και θεωρία παιγνίων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αρχές Οικονομικής Επιστήμης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Έχει λάβει σημαντικές υποτροφίες και βραβεία και οι μελέτες της συμβάλλουν ενεργά στον δημόσιο διάλογο για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της χώρας μας. Παράλληλα, διαχειρίζεται με στρατηγική ακρίβεια τις διαπραγματεύσεις με τον πιο απαιτητικό της «συνεργάτη» τον γιο της, Κωνσταντίνο.
Οι έρευνες της έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και έχουν παρουσιαστεί σε σημαντικά εθνικά και διεθνή συνέδρια.
Η συμβολή της, στην εφαρμοσμένη έρευνα και την ανάλυση πολιτικής, συνεχίζει να διαμορφώνει καθοριστικά τις συζητήσεις για την αναπτυξιακή πορεία και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας.

Πιστεύεται πως η χώρα μας μαθαίνει, ερευνά, καινοτομεί, επιχειρεί;
Ναι, η χώρα μας μαθαίνει, ερευνά, καινοτομεί και επιχειρεί, όπως συμβαίνει σε κάθε «ζωντανή» οικονομία. Το πρόβλημα είναι, ότι αυτές οι δραστηριότητες, δεν διενεργούνται στον βαθμό που χρειάζεται, ώστε η οικονομία μας, να δημιουργεί μια επαρκή ενδογενή ανάπτυξη της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Αντίθετα, μάλλον έχουμε χάσει σημαντικό έδαφος και η ψαλίδα ανοίγει αντί να κλείνει.

Πως συνεισφέρει ο οργανισμός διαΝΕΟσις στα κρίσιμα θέματα της εποχής; Εκλαϊκεύεται τα ευρήματα των ερευνών;
Η διαΝΕΟσις είναι ένας ανεξάρτητος, μη-κερδοσκοπικός ερευνητικός οργανισμός, που διεξάγει και δημοσιεύει έρευνες και μελέτες, σε ένα ευρύ πεδίο κοινωνικού, οικονομικού και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, συστηματικά, τα τελευταία 10 χρόνια. Συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο, με γνώμονα μεν την επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά χρησιμοποιώντας μια γλώσσα που είναι προσιτή σε όλους τους πολίτες, ενώ δίνει έμφαση στην παροχή απτών, εφαρμόσιμων και βιώσιμων προτάσεων πολιτικής. Με αυτές, μάλιστα, προσπαθεί να επηρεάζει και τους ιθύνοντες χάραξης πολιτικής να τις υιοθετούν και να τις εφαρμόζουν.

Πώς θα πάρει «ανάσες» η πραγματική οικονομία;
Στην ανάλυση κάθε οικονομίας, εκείνο που μας ενδιαφέρει, τελικά, είναι σε τι βαθμό η συνολική πραγματική παραγωγή της επαρκεί για να καλύψει ή να εξαγοράσει την κάλυψη των πραγματικών αναγκών της. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι η αύξηση της παραγωγής και η αύξηση της χρησιμοποίησης της ανενεργούς εργασίας (μείωση ανεργίας). Αμφότερα απαιτούν πολύ σημαντικές επενδυτικές δαπάνες σε παραγωγικό κεφαλαιουχικό εξοπλισμό.

Το συνολικό φορολογικό σύστημα αλήθεια προσπαθεί και τελικά έχει καταφέρει να μετριάσει τις οικονομικές/εισοδηματικές ανισότητες ή τις εντείνει;
Νομίζω ότι είναι σαφές ότι η διάθεση της Δημοσιονομικής Αρχής στην Ελλάδα είναι να μετριάσει τις οικονομικές/εισοδηματικές ανισότητες. Αυτός είναι ο σκοπός της φορολόγησης των εισοδημάτων από εργασία και ενοίκια με προοδευτική κλίμακα. Η αποτελεσματικότητα, όμως, αυτής της προσπάθειας μετριάζεται πολύ –και κατά τη γνώμη μου εξουδετερώνεται– από την ύπαρξη πολύ υψηλών συντελεστών στην έμμεση φορολόγηση, σε συνδυασμό με το μεγάλο μερίδιο φορολογικών εσόδων που προκύπτει από αυτήν.

Γιατί συρρικνώνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια ο αγροτικός Τομέας στην Ελλάδα; Ποια είναι τα δυνατά μας σημεία και ποιες οι παθογένειες;
Παρά το γεγονός ότι ο ελληνικός αγροτικός τομέας είναι συνολικά ανταγωνιστικός και έχει σημαντικά πλεονεκτήματα σε συγκεκριμένα αγαθά, παρουσιάζει και μεγάλες αδυναμίες όπως η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού, η μικρή κλίμακα παραγωγής, το χαμηλό επίπεδο κεφαλαιουχικού εξοπλισμού και η πολύ περιορισμένη κατάρτιση. Σε όλα αυτά έχει προστεθεί, τα τελευταία χρόνια, η αυξημένη συχνότητα μειωμένης ή κατεστραμμένης παραγωγής λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Σας ανησυχεί ο ταχέως γηράσκων δημογραφικά πληθυσμός της Ελλάδας; Πως θα γίνει άνοιξη ο δημογραφικός χειμώνας της χώρας μας;
Ωραία η διατύπωση της ερώτησής σας. Η γήρανση του πληθυσμού είναι σοβαρή πρόκληση για την Ελλάδα, με σημαντικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες. Σήμερα ένας στους πέντε, είναι άνω των 65 ετών, ενώ εκτιμάται ότι το 2050 θα είναι ένας στους τρείς. Επιπλέον ο δείκτης γονιμότητας είναι στο 1,25 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας. Πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης γενεών που είναι 2,1. Άρα, σε κάποιο βαθμό «Άνοιξη» μπορεί να έρθει μέσα από την στήριξη της οικογένειας, τις πολιτικές ενίσχυσης γεννήσεων, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών για αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, όπου υστερούμε πολύ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μ.ο., και αξιοποίηση του μεταναστευτικού δυναμικού με σχέδιο και όραμα.

Είστε μια λαμπρή επιστήμονας, με μια ακαδημαϊκή πορεία πλούσια σε διακρίσεις και ταυτόχρονα μητέρα. Πως μπορεί μια γυναίκα να ανταπεξέλθει ταυτόχρονα σε όλους τους ρόλους;
Το ερώτημα είναι ακριβώς αυτό που συνθέτει την καθημερινή μου αβεβαιότητα. Η ισορροπία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Στην πραγματικότητα, είναι μια διαρκής μετάβαση. Όπως σημειώνει η Laurie-Ann Paul, Αμερικανίδα φιλόσοφος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Yale, η εμπειρία της μητρότητας ή του γάμου είναι transformative (μετασχηματιστική, μεταμορφωτική): δεν γνωρίζεις ποια θα είσαι πριν το ζήσεις. Στη σημερινή κοινωνία το κόστος αναπαραγωγής (οικονομικό, ψυχολογικό, επαγγελματικό) είναι υψηλό και συχνά υποτιμημένο. Όμως, μέσα από αυτή τη σύγκρουση ρόλων, αναδύεται και μια νέα μορφή ταυτότητας, που δεν είναι ούτε μόνο επιστήμονας ούτε μόνο μητέρα, αλλά κάτι που διαρκώς μετασχηματίζεται.

Πείτε μας για τα παιδικά σας χρόνια, τους γονείς σας, τις δυσκολίες που τυχόν αντιμετωπίσατε στην προσπάθεια σας να εξελιχθείτε επαγγελματικά, να διεκδικήσετε την αμοιβή που σας αξίζει …. Θυσιάσατε πολλά περισσότερα από αυτά που θα έπρεπε για να ανταποκριθείτε στις υψηλές απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας;
Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με γονείς που είχαν την πολύ βασική εκπαίδευση, που πίστευαν όμως, ότι η γνώση και η άθληση είναι εργαλείο απελευθέρωσης και ανέλιξης. Οι γονείς μου δεν είχαν εύκολες ζωές, συχνά οι οικονομικές δυσκολίες ήταν η σκιά πάνω από κάθε απόφαση, αλλά έχουν μια καρδιά από χρυσάφι και μια ανεπιτήδευτη καλοσύνη που σε κάνει να νιώθεις πληρότητα. Στον επαγγελματικό μου δρόμο, έμαθα ότι οι γυναίκες χρειάζεται να διεκδικήσουν δύο φορές, μία για τη δουλειά και μία για την αναγνώριση της αξίας τους. Θυσίες έγιναν, όπως όλοι οι άνθρωποι κάνουμε. Το ερώτημα είναι, αν οι θυσίες αυτές, ανοίγουν χώρο σε κάτι νέο ή αν σε εγκλωβίζουν σε μια μόνιμη έλλειψη.

Ο πιο «δύσκολος» ρόλος αυτός της μαμάς; Πως τα πάτε με τον μικρό Κωνσταντίνο;
Η μητρότητα είναι η πιο ακραία transformative experience, όπως προ είπα. Δεν μπορείς να ξέρεις ποια θα γίνεις ούτε ποια μορφή θα πάρει η σχέση με το παιδί σου. Με τον Κωνσταντίνο παλεύουμε μαζί. Δεν υπάρχει manual, μόνο η διάθεση να ακούς, να βλέπεις και να προσαρμόζεσαι. Αν ο γάμος είναι μια «υπομονετική σύγκρουση», η μητρότητα είναι μια «υπομονετική αποκάλυψη», μια διαδικασία που σε αλλάζει καθημερινά, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με σκληρότητα.

Τι θα συμβουλεύατε τους φοιτητές που ονειρεύονται να ακολουθήσουν τα βήματα σας στην έρευνα;
Αρχικά θα τους προέτρεπα να είναι εξωστρεφείς. Ίσως είναι και η πιο σημαντική δεξιότητα, που ανοίγει πόρτες σε κάθε έκφανση της ζωής τους. Θα τους έλεγα να δουν την έρευνα όχι ως σταθερή πορεία, αλλά ως διαρκή μετάβαση. Η επιστήμη δεν είναι πια ένας ήσυχος, μοναχικός δρόμος, αλλά μια ανοιχτή αγορά ιδεών, με υψηλό κόστος συμμετοχής, από τα ερευνητικά κονδύλια ως την προσωπική τους ενέργεια και με απαραίτητες διεπιστημονικές συνεργασίες. Να αποδεχτούν, ότι οι εμπειρίες που θα ζήσουν, είναι μεταμορφωτικές. Δεν θα είναι οι ίδιοι άνθρωποι μετά από δέκα χρόνια έρευνας. Και αυτό είναι το δώρο, αλλά και η πρόκληση. Να μάθεις να ζεις με την αβεβαιότητα, με την ίδια γενναιότητα που χρειάζεται και στον γάμο και στη μητρότητα.

Δρ. Ιωάννα Μαντάλa,

Καθηγήτρια και πρόεδρος στο τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου του Γεωπονικού Παν/μιου Αθηνών 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ: Φωτεινή Νάσσου

Βρίσκεται μεταξύ των κορυφαίων επιστημόνων σε όλο τον κόσμο. Μαζί με συναδέλφους της ακαδημαϊκούς, από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών διακρίθηκαν μεταξύ 10.000.000 επιστημόνων ανά τον κόσμο για τις ερευνητικές τους εργασίες και την πρόοδο που έχουν επιταχύνει στους αντίστοιχους τομείς.
Η Δρ. Ιωάννα Μάνταλα, Καθηγήτρια και πρόεδρος στο τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου και διευθύντρια του αντίστοιχου εργαστηρίου έχει συνεργαστεί με ερευνητικές ομάδες στη Γερμανία, τη Γαλλία και τις Η.Π.Α. και έχει συμμετάσχει σε διεθνή και εθνικά ερευνητικά έργα.
Ερευνητικά ασχολείται με τη μέτρηση των φυσικών ιδιοτήτων σε σχέση με τη σύνθεση των τροφίμων και την επεξεργασία τους. Όσον αφορά στις φυσικές ιδιότητες, μελετά την υφή, τις ρεολογικές ιδιότητες, το χρώμα, την κοκκομετρία, τα χαρακτηριστικά μακρο-δομής/μικροδομής και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους με διαφορετικές συνθήκες.
Τα τελευταία χρόνια το ερευνητικό της ενδιαφέρον εστιάζεται σε διάφορα είδη αμύλου και την επεξεργασία τους, στη μελέτη αποξηραμένων προϊόντων φυτικής προέλευσης, όπως και στη χρήση διεργασιών μείωσης μεγέθους.
Από το 2024 είναι Associate Editor της επιστημονικής επιτροπής στο Journal of Food Science
Και ενώ η καριέρα της απογειώνεται με συνεχείς και σημαντικές διακρίσεις σε διεθνές επίπεδο εξακολουθεί να αναζητά νέες ιδέες και ελπίζει ότι οι προσπάθειες των φοιτητών θα αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο.

Ποια είναι η σχέση των Ελλήνων με τα τρόφιμα και την διατροφή;
Είναι στην κουλτούρα μας. Άλλωστε υπάρχουν και ελληνικές λέξεις όπως το δείπνο, το συμπόσιο που προσδιορίζουν την άρρηκτη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με τα τρόφιμα και τη διατροφή.

Που εστιάζεται τα τελευταία χρόνια το ερευνητικό σας ενδιαφέρον;
Στις διεργασίες επεξεργασίας τροφίμων και στο ρόλο τους ως προς τις φυσικές ιδιότητες του τελικού προϊόντος. Η αφυδάτωση και η μείωση μεγέθους είναι διεργασίες που προσπαθώ να κατανοήσω. Οι φυσικές ιδιότητες και κυρίως οι ρεολογικές ταιριάζουν απόλυτα στο πως συμπεριφέρεται το τρόφιμο όταν κινείται μετά από κάποια επεξεργασία.

Ποια είναι η εξέλιξη των τροφίμων και οι νέες διατροφικές τάσεις που παρουσιάζονται σε σχέση και με την κλιματική κρίση;
Η κλιματική κρίση μπορεί να επαναπροσδιορίσει τις ποσότητες και το είδος πρώτων υλών. Οι διατροφικές τάσεις από την άλλη δημιουργούν ανάγκες που μπορεί να απαιτούν πόρους. Η χρυσή τομή είναι η ανθεκτικότητα των τροφίμων στην κλιματική αλλαγή, η παραγωγή τους δηλαδή χωρίς σπατάλη πόρων με διεργασίες που το εξασφαλίζουν. Με λίγα λόγια η Μηχανική Τροφίμων μέσω των Διεργασιών Επεξεργασίας και Συντήρησης μπορεί να οδηγήσει σε ορθολογικότερη εκμετάλλευση πόρων.

Πως η επιστήμη προστατεύει τους καταναλωτές από το χωράφι μέχρι το πιάτο;
Τους βοηθά να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να επιλέγουν σωστά, να σέβονται το χωράφι και το πιάτο. Επίσης καθορίζει το πλαίσιο ασφάλειας, διατροφικής αξίας και ποιότητας τροφίμων. Το Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου αλλά και γενικότερα το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο είναι ο ιδανικός χώρος μελέτης από την πρώτη ύλη στο τελικό προϊόν, δηλαδή από το χωράφι στο πιάτο.

Ποιες είναι οι καινοτομίες στον κλάδο των τροφίμων και τι να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον;
Δεν ξέρω αν περιμένουμε κάτι ανατρεπτικό, αλλά για να θεωρηθεί κάτι καινοτόμο πρέπει να θεωρηθεί κάτι άλλο μη καινοτόμο. Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτό. Το πιο καινοτόμο μπορεί να είναι το κλασικό με άλλη οπτική. Μικρές ομάδες μπορεί να κάνουν θαύματα. Η καθαρότητα της σκέψης καθορίζει την καινοτομία.

Τι μας συμβουλεύετε για τα διατροφικά υποκατάστατα; Υπάρχουν τρόφιμα «που μας κλέβουν χρόνια;»
Πάντως αν κάποιο συστατικό ή πρώτη ύλη υποκαταστά κάποια άλλη, σε όποια ποσότητα, δεν σημαίνει και την αναγκαιότητα κατάργησης της δεύτερης. Σίγουρα ο τρόπος ζωής και η ηλικία θα μπορούσαν να παίξουν κάποιο ρόλο στις επιλογές μας. Δεν είμαι ειδική να απαντήσω σε αυτό, αλλά η αξιολόγηση μεμονωμένα είναι δύσκολη. Υπάρχουν τρόφιμα που μας δίνουν χρόνια; Πώς αξιολογείται το ένα και το άλλο; Μήπως είναι πολυπαραγοντικό το θέμα; Πάντως υπάρχουν τρόφιμα υψηλής και χαμηλής ποιότητας και όχι απομονωμένα καλά και μη-καλά συστατικά.

Διεπιστημονικότητα, συνεργασία και καινοτομία αποτελούν τρεις λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν συνολικά την ερευνητική σας προσπάθεια. Ποιο είναι το αντίκτυπο στην κοινωνία;
Προσπάθεια σύγκλησης στις ανάγκες της.

Πως μοιράζεται την καθημερινότητα σας μεταξύ οικογένειας και επιστήμης;
Η καθημερινότητα έχει λιγοστό προσωπικό χρόνο, γιατί πολλές φορές και όταν δεν δουλεύεις σκέφτεσαι κάποιο πρόβλημα. Άρα που είσαι;
Όμως η επιστήμη μπορεί να έχει παραδείγματα που χρησιμοποιούνται στην οικογενειακή ρουτίνα και αντίστροφα. Επίσης η επικοινωνία με τους νέους ανθρώπους βοηθά στον προβληματισμό, στη βελτίωση της κατανόησης και κατά συνέπεια στην επίλυση προβλημάτων σε οποιοδήποτε περιβάλλον.
Με λίγα λόγια δύσκολα ξεχωρίζουν σε δύο καθημερινότητες.

Πόσο δύσκολο ήταν να κάνετε ακαδημαϊκή καριέρα και να διακριθείτε παγκόσμια;
Είχα υποστήριξη. Αμέριστη κατανόηση και βοήθεια εντός και εκτός πανεπιστημίου. Με τιμάτε ότι λέτε ότι διακρίθηκα, αλλά σίγουρα ενθουσιάζομαι όταν ερευνώ κάτι και όταν οι φοιτητές μου με ρωτάνε και προσπαθώ να απαντήσω κατανοητά. Αυτό είναι διάκριση;

Είστε αυστηρή με τους φοιτητές/τριες; Ενθουσιάζεστε με τους νέους επιστήμονες;
Aπό τη φύση μου είμαι συνεσταλμένος άνθρωπος.
Είμαι αυστηρή, αν καταλαβαίνω τον όρο, αν και θα έλεγα ότι θα ήθελα να είμαι πάντα συνεπής, δηλαδή αυστηρή και συνεπής στα πιστεύω μου. Η επιστημονική κουλτούρα είναι το πλαίσιο λειτουργίας. Πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχει σαφή προσπάθεια για την απόκτηση της γνώσης. Επιβραβεύεται η πρόοδος και η εξέλιξη όχι το στείρο αποτέλεσμα μιας εξέτασης.
Ενθουσιάζομαι δύσκολα. Χαίρομαι όμως όταν ο νέος επιστήμονας ξεπερνά τις δυσκολίες και παρουσιάζει μια ισχυρή θέληση για πρόοδο. Χαίρομαι πολύ και θεωρώ παράδειγμα αυτόν που βαδίζει με στέρεα βήματα. Όταν αυτός είναι νέος…δημιουργείται ένα συγκινησιακό κλίμα.

Είναι ο τομέας σας προνομιακός για να διακριθεί ένας Έλληνας ερευνητής;
Η διάκριση για μένα είναι ένα εσωτερικό στοίχημα, δηλαδή είναι η πληρότητα που αισθάνεται κάποιος όταν επιτυγχάνει έναν στόχο. Είμαι ικανοποιημένη από την πορεία, είμαι ευγνώμων στους συνοδοιπόρους της ζωής μου.
Θεωρώ τη Μηχανική Τροφίμων έναν ιδανικό Τομέα για απτά αποτελέσματα, επειδή στη Μηχανική επιλύονται τα προβλήματα με μαθηματικό τρόπο και υπάρχει σαφής μεθοδολογία. Το ίδιο ισχύει και στις Φυσικές ιδιότητες. Επίσης υπάρχουν και παραδοχές, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για τις διακρίσεις.

Η παρουσία των γυναικών στην έρευνα είναι περιορισμένη; Εξελίσσονται όσο οι άνδρες στην καριέρα τους;
Με παρακίνησαν, ενέπνευσαν και επένδυσαν σε εμένα, άνδρες. Φυσικά, στην οικογένειά μου, υπήρχαν και ηγετικές, γυναικείες προσωπικότητες. Οπότε θεωρώ ότι φωτισμένοι άνθρωποι, αναγνωρίζουν και σέβονται διαχρονικά τη γυναίκα και τον άνθρωπο γενικότερα. Η εξέλιξη στον ακαδημαϊκό χώρο έχει πολλά μονοπάτια και αναγνώσεις. Θεωρώ ότι η επιστήμη δεν περιορίζει ούτε αξιολογεί καριέρες.

Όσοι το κάνουν δεν μπορούν να έχουν αντικειμενικά κριτήρια.
Σας ευχαριστώ.

ΕΛΕΟΝΩΡΑ ΓΕΩΡΓΑ, ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΛΗΜΝΟΥ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ Φωτεινή Νάσσου

Είναι η πρώτη Κυρία της Λήμνου. Μάχιμη δικηγόρος από το 2006 και Δήμαρχος του νησιού από τον Οκτώβριο του 2023.
Με πολυεπίπεδο τρόπο σκέψης, θέληση, μεράκι και αποφασιστικότητα βάζει τη δική της πινελιά και σφραγίδα, στο μέλλον του τόπου της.
Η Δήμαρχος Λήμνου μας καλωσορίζει στην γενέτειρα της και μας περιγράφει το σχέδιο δράσης της Δημοτικής αρχής στο Νησί του Ηφαίστου.

Νιώθετε τυχερή που ασχολείστε από το 2010 με τα κοινά;
Δεν θα έλεγα ότι είναι θέμα τύχης, αλλά βαθιάς ευθύνης και σκληρής δουλειάς. Η ενασχόληση με τα κοινά είναι μια διαρκής πρόκληση, μια μάχη για το καλύτερο για τον τόπο μας και τους πολίτες του. Είναι τιμή μου να υπηρετώ το Δήμο και τους συνδημότες μου και η τιμή αυτή συνεπάγεται αφοσίωση και συνεχή προσπάθεια. Η ικανοποίηση που νιώθω όταν βλέπω τον τόπο μου να προοδεύει και τους πολίτες να χαμογελούν, αυτή είναι η πραγματική τύχη – αν μπορούμε να την ονομάσουμε έτσι. Είναι κυρίως το αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας και αδιάκοπης δουλειάς.

Τι σας ώθησε στην πολιτική;
Αυτό που με ώθησε να ασχοληθώ με τα κοινά είναι η βαθιά μου αγάπη για τη Λήμνο και η ανάγκη μου να τη δω να εξελίσσεται και να ευημερεί. Γνωρίζω καλά τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες του τόπου, όπως γνωρίζω τα προβλήματα, τις δυσκολίες και τις αδυναμίες του. Αυτή η προσωπική σχέση με το νησί, μου γέννησε την ευθύνη να προσφέρω ενεργά, αρνούμενη να παραμείνω αμέτοχη μπροστά σε προβλήματα της καθημερινότητας των συμπολιτών μου αλλά και ζητήματα που συνδέονται με τις προοπτικές του Δήμου. Εξάλλου, πιστεύω ακράδαντα στη δύναμη της συλλογικής προσπάθειας. Όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας, όταν εργαζόμαστε με όραμα και αφοσίωση, μπορούμε να πετύχουμε. Και η ενασχόληση με τα κοινά σε μετατρέπει από απλό παρατηρητή σε μέρος της λύσης. Τέλος, με κινητοποίησε η πίστη μου στους ανθρώπους. Πιστεύω στις δυνατότητες των συμπολιτών μας, στην εργατικότητά τους, στην αγάπη τους για τον τόπο. Η εμπιστοσύνη που μου έδειξαν και η δυνατότητα να γίνω η φωνή τους, να εκπροσωπήσω τα συμφέροντά τους και να εργαστώ για ένα καλύτερο μέλλον για όλους, είναι το κίνητρο που με ωθεί κάθε μέρα να δουλεύω περισσότερο.

Πώς πείσατε τους συνδημότες σας να σας εμπιστευτούν;
Το να πείσω τους συνδημότες μου να με εμπιστευτούν ήταν αποτέλεσμα μιας συνεχούς προσπάθειας και δέσμευσης με βάση την αλήθεια.
Από την πρώτη στιγμή, επέλεξα τον δρόμο της συνέπειας και της αλήθειας. Παρουσιάσαμε στους δημότες το ρεαλιστικό πρόγραμμά μας χωρίς ωραιοποιήσεις ή κρυφές ατζέντες. Ήμουν πάντα ειλικρινής σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε και τις δυνατότητές μας. Πιστεύω ακράδαντα ότι η αλήθεια, ακόμα κι αν δεν είναι ευχάριστη, χτίζει γερά θεμέλια εμπιστοσύνης. Έδωσα βαρύτητα στην άμεση επικοινωνία με τους δημότες μέσα από ανοιχτές συζητήσεις, επισκέψεις σε γειτονιές και πάντα ήμουν διαθέσιμη να ακούσω τις ανησυχίες τους. Το κλειδί για να κατανοήσεις πραγματικά τις ανάγκες του κόσμου είναι να τους ακούς με προσοχή. Το πιο σημαντικό, ωστόσο είναι η συνέπεια. Δουλεύουμε σκληρά για να υλοποιήσουμε αυτά για τα οποία είχαμε δεσμευτεί, φέρνοντας απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητα των πολιτών. Η υλοποίηση έργων υποδομής, η βελτίωση των υπηρεσιών και η επίλυση χρόνιων προβλημάτων παραμένουν στο επίκεντρο. Όταν οι δημότες βλέπουν ότι αυτό που λες, το κάνεις, τότε χτίζεται η εμπιστοσύνη. Τέλος, ακόμα και σε δύσκολες στιγμές, δεν κρυφτήκαμε. Αναλάβαμε την ευθύνη, αναζητήσαμε λύσεις και σταθήκαμε δίπλα στο δημότη. Αυτή η αίσθηση ότι είμαστε εδώ, ότι εργαζόμαστε για το κοινό καλό, πιστεύω ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση αυτής της σχέσης εμπιστοσύνης.

Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες της πολιτικής σας; Με ποια έργα θέλετε να συνδεθεί το όνομα σας;
Οι ανάγκες στο Δήμο μας είναι αυξημένες, αυξάνονται διαρκώς και για αυτό είναι αδύνατο να ικανοποιηθούν σε μία δημοτική περίοδο. Οφείλουμε, λοιπόν, να προτεραιοποιούμε εκείνα που κρίνουμε απολύτως αναγκαία για τη βιωσιμότητα του τόπου μας, όπως είναι οι υποδομές και η προστασία του περιβάλλοντος. Έργα τα οποία θα συμβάλουν καθοριστικά στην κάλυψη των διαρκώς αυξανόμενων αναγκών των κατοίκων, των επισκεπτών και της τοπικής μας οικονομίας. Καταβάλλουμε μεγάλες και ουσιαστικές προσπάθειες στους τομείς του νερού και της διαχείρισης των απορριμμάτων, υιοθετούμε πράσινες πρακτικές, παρακολουθούμε συστηματικά τις εξελίξεις και ευαισθητοποιούμε τους δημότες μας για τα περιβαλλοντικά θέματα. Παράλληλα, τρέχουμε τεχνικά έργα που έχει ανάγκη ο τόπος. Πήραμε θαρραλέες αποφάσεις και προχωρήσαμε σε άμεσες παρεμβάσεις, θωρακίζοντας και βελτιώνοντας την εικόνα κρίσιμων τουριστικών πόλων του νησιού μας, ενώ δρομολογείται πλήθος άλλων παρεμβάσεων, οι οποίες θα βελτιώσουν αρκετά σημεία του Δήμου μας δίνοντας λύσεις σε χρόνια αιτήματα των δημοτών μας.
Η δουλειά μας είναι ομαδική. Γίνεται μεγάλη προσπάθεια αιρετών και προσωπικού και δεν τίθεται ζήτημα σύνδεσης του ονόματός μου με κάποια συγκεκριμένα έργα. Το στοίχημα είναι να είμαστε χρήσιμοι για τον τόπο, τους δημότες μας και ιδιαίτερα για τα παιδιά μας στα οποία θα τον παραδώσουμε. Έχουμε την πολιτική βούληση, την όρεξη για δουλειά, τις ικανότητες και θα τα καταφέρουμε.

Πώς προχωράει η εξέλιξη τους; Ποια είναι τα κακώς κείμενα που θέλετε να αλλάξετε;
Η εξέλιξη των περισσοτέρων έργων προχωρά ικανοποιητικά, λαμβάνοντας υπόψη τους χρόνους που μας επιτρέπουν οι συνθήκες. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι με καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, οι υπηρεσίες μας έπρεπε να κινούνται σε πολλά επίπεδα ώστε και να υλοποιηθεί ο προγραμματισμός μας αλλά παράλληλα να αντιμετωπιστούν και οι έκτακτες ανάγκες που προέκυψαν. Ανταποκριθήκαμε άμεσα και δυναμικά, τηρούμε τα χρονοδιαγράμματά μας ανεξαρτήτως συνθηκών, με περισσότερη δουλειά, περισσότερη πίεση προς το κεντρικό κράτος για την εξασφάλιση εγκρίσεων και χρηματοδοτήσεων, αξιοποιώντας το μάξιμουμ των δυνάμεων και των δυνατοτήτων μας.
Όσον αφορά τα «κακώς κείμενα», δεν θα τα έλεγα ακριβώς «κακώς κείμενα». Τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στο Δήμο μας. Πάντα υπάρχουν διορθωτικές κινήσεις που οφείλουμε να τις κάνουμε, για να βελτιωθούμε και να αποδίδουμε περισσότερο.

Για ποιον λόγο να επισκεφθεί κάποιος το νησί σας; Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου σας;
Η Λήμνος, αποτελεί ιδανικό προορισμό για αυθεντικές διακοπές καθώς συνδυάζει αρμονικά την ομορφιά του τοπίου με την πλούσια ιστορία, την παράδοση και τη γαστρονομία. Διαθέτει ατελείωτες αμμουδιές οργανωμένες, αλλά και ελεύθερες με πεντακάθαρα νερά. Είναι τόπος με μακραίωνη ιστορία, που ξεκινά από την προϊστορική εποχή με σημαντικούς επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους όπως την Πολιόχνη, το Καβείριο, την Ηφαιστία, το ενετικό κάστρο της Μύρινας που προσφέρουν ένα συναρπαστικό ταξίδι στο χρόνο. Η Λήμνος ξεχωρίζει και για το μοναδικό φυσικό περιβάλλον της με τις αμμοθίνες, την αλυκή της και υγροβιότοπους που φιλοξενούν σπάνια είδη πουλιών. Στον τόπο μας ο επισκέπτης θα γευτεί και θα πάρει μαζί του υψηλής ποιότητας τοπικά προϊόντα, όπως το τυρί «καλαθάκι Λήμνου» (Π.Ο.Π.), το κρασί με αναγνωρισμένες ποικιλίες όπως το Λημνιό και το Μοσχάτο Αλεξανδρείας, το μέλι, τα βενιζελικά και τα φλωμάρια μας.
Η Λήμνος προσφέρεται για πληθώρα δραστηριοτήτων, όπως πεζοπορία σε όμορφες διαδρομές, ποδηλασία, windsurfing και kitesurfing και πολλά άλλα.

Εσείς τι απολαμβάνετε περισσότερο από την καθημερινότητα στο νησί;
Απολαμβάνω τις χαρές και τα συναισθήματα που μας γεννά η επαφή με τη φύση. Αφιερώνω πάντα χρόνο στις ανθρώπινες σχέσεις. Εδώ οι άνθρωποι γνωριζόμαστε και η επαφή μας είναι ουσιαστική. Επιδιώκω τη συναναστροφή με τους συμπολίτες μου για να πληροφορούμαι όσα τους απασχολούν και όσα χρήζουν βελτίωσης.

Ειρήνη Νοτιά, Founder & CEO Prime’s Bunkersplus Services

Συνέντευξη στην Άννα Γριμάνη

Η σιδηρά κυρία των μικρών επιχειρήσεων, Ειρήνη Νοτιά, ασχολήθηκε με τη μεσιτεία καυσίμων στον ευρύτερο τομέα της ναυτιλίας, bunkering, από το 1999, αλλά διαπρέπει, όταν ιδρύει την εταιρεία Prime Petroleum Services, εταιρεία παροχής υπηρεσιών και διαχείρισης bunkering (bunker buying management services), το 2002. Tο 2018 μετονομάζεται σε Prime’s Bunkersplus Services και πουλήθηκε η εταιρεία το 2023. Σήμερα είναι η επικεφαλής της Project Connect.

Η Νεοϋορκέζα Ελληνίδα, μεγαλωμένη στη Μητρόπολη, σε μια οικογένεια με ισχυρό ελληνικό χαρακτήρα, δεν είναι μια τυπική περίπτωση επιχειρηματικότητας-τόσο οι σπουδές της στη Διεθνή Διοίκηση- Πολιτικές Επιστήμες και marketing στο Pace University της Νέας Υόρκης, με σπουδές στο τμήμα Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρούκλυν, όσο και η δημιουργία μιας δικής της μπουτίκ στη Νέα Υόρκη σε αρκετά νεαρή ηλικία, δεν προμήνυαν τη μετέπειτα διαδρομή της στη ναυτιλία. Μετά από 33 χρόνια στη Νέα Υόρκη επέλεξε την Ελλάδα ως τόπο διαμονής, το 1995.
Η Ειρήνη Νοτιά είναι μια δυναμική επιχειρηματίας και ιδιοκτήτρια επιχειρήσεων με εμπειρία στη δημιουργία νέων μικρών επιχειρήσεων που ειδικεύονται στο μάρκετινγκ και τις πωλήσεις, με υψηλό επίπεδο προσανατολισμού στην εξυπηρέτηση πελατών, αντιπροσωπεύοντας μεγάλους Έλληνες πλοιοκτήτες στη διεθνή αγορά των ναυτιλιακών καυσίμων.

Ακόμη, αγγίζοντας μια άλλη πτυχή που έχει επίδραση στην κοινωνία, η Ελληνοαμερικανίδα επιχειρηματίας, διαχειρίζεται από τη δεύτερη εταιρεία της στην Ελλάδα, το Project Connect, μια δράση που ξεκίνησε γύρω στο 2010 για την απασχόληση των νέων σε μια περίοδο ύφεσης για την Ελλάδα.

Μιλήστε μας για το Project Connect
Η PROJECT CONNECT είναι μια μη Κερδοσκοπική Αστική Εταιρεία, της οποίας το όραμα είναι η βιωσιμότητα της Ελληνικής ναυτιλίας και η συνέχιση της ναυτικής παράδοσης στην Ελλάδα, μέσα από την ανάπτυξη και εκπαίδευση της νέας γενιάς, προκειμένου να είναι ανταγωνιστική στην διεθνή αγορά. Η ιδέα μας ήρθε περίπου το 2012 όταν μια απόφοιτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου ήρθε στο γραφείο μου για να αφήσει το βιογραφικό της. H κα Αγγελική Λιβανού που είχε πολύ καλή εμπειρία στο HR και εγώ στις επιχειρήσεις την βοηθήσαμε. Μας είπε ότι δεν είχε μέσον για να βρει δουλειά και της απαντήσαμε ότι θα ήμασταν εμείς το μέσον της – με την καλή έννοια – γιατί θα μπορούσαμε να έρθουμε σε επαφή με τις εταιρείες που συνεργαζόμαστε. Και έτσι μέχρι το 2015 βοηθούσαμε: δίνοντας την επαγγελματική καθοδήγηση σε φοιτητές και πτυχιούχους σε θέματα προετοιμασίας και υποβολής αιτήσεων σε εταιρείες και οργανισμούς στον κλάδο της ναυτιλίας. Και συνεργαζόμενοι με ναυτιλιακές εταιρείες για την εύρεση θέσεων για πρακτική σε φοιτητές και θέσεων εργασίας σε πτυχιούχους και νέους επαγγελματίες. Επειδή στη συνέχεια μετά από εμάς δημιουργήθηκαν άλλες δυο οργανώσεις που βοηθούσαν νέους να βρουν δουλειά, μειώσαμε αυτή τη δραστηριότητα και στραφήκαμε στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση εντάσσοντας το Πρόγραμμα «Υιοθεσία Πλοίου – Adopt a Ship» που φέτος υλοποιείται για τρίτη χρονιά.

Τα παιδικά και νεανικά χρόνια στη Νέα Υόρκη ξετυλίγονται σε ένα περιβάλλον με έντονα στοιχεία ελληνικότητας.
“Τα χρόνια εκείνα, λέει η ίδια, είχαν βαθιά θεμέλια στην οικογένεια, μεγαλώσαμε με τον αδελφό μου, προστατευμένοι από τους γονείς μας, Έλληνες μετανάστες στην Αμερική που νοιάζονταν πολύ ώστε τα παιδιά τους να έχουν μια σωστή ανατροφή! Έως τα εφτά μου χρόνια, κατοικούσαμε στο Bensonhurst περιοχή του Brooklyn– ιταλική συνοικία και ”μαφιόζικη” της Νέας Υόρκης.
Ο πατέρας μας, είχε την δική του επιχείρηση, υποδηματοποιία και συμμετοχικό μερίδιο στη ναυτιλιακή εταιρεία της ευρύτερης οικογένειας, Ο ίδιος, ήταν ένας νοικοκύρης, φιλήσυχος άνθρωπος που στην καρδιά σχεδόν της Νέας Υόρκης, στην αυλή μας είχε δημιουργήσει έναν πανέμορφο κήπο που παρέπεμπε σε Ελλάδα. Ο πατέρας μου είχε μια μεγάλη συκιά, σταφύλια και ντομάτες πίσω από το μαγαζί του.

Στο μαγαζί του πατέρα σας ωστόσο, περνούσατε αρκετό χρόνο…
Ναι, μου άρεσε να μυρίζω τα δερμάτινα και τις κόλες, να ακούω τον ήχο της ταμειακής μηχανής κάθε φορά που πληρωνόταν για τις υπηρεσίες του – ήταν η πρώτη επαφή μου με το εμπόριο. Μου ενέπνευσε την αίσθηση της δημιουργίας από τόσο νεαρή ηλικία, που άνοιξα το δικό μου κατάστημα στα 24 μου χρόνια και το λειτούργησα μέχρι τα 32 μου.

Είχατε την αμερικανική υπηκοότητα καθώς μεγαλώνατε στη Νέα Υόρκη;
Ο πατέρας μου ήταν ήδη Αμερικανός, η μαμά κι εγώ Ελληνίδες μέχρι το 1969 που πήραμε και την αμερικάνικη υπηκοότητα. Μεγάλωσα με τον φόβο της ατομικής βόμβας, και είχα γράψει τότε ένα ποίημα, “ZERO, zone for eternal ruin” . “And man said let there be darkness and there was darkness… no more babies because no more mothers when man discovered darkness, there was no one left to see it.”- ένα μικρό του απόσπασμα, για το οποίο έλαβα βραβείο από National Collegiate Poets Award, 1982.

Με τον αδελφό σας Νικόλα Νοτιά σάς συνδέει από ένα χρονικό σημείο και μετά μια κοινή πορεία στη ναυτιλία, σε διαφορετικούς βεβαία τομείς.
Ο αδελφός μου κι εγώ μεγαλώσαμε πολύ αγαπημένοι και μας συνδέουν ισχυροί δεσμοί. Έχουμε μόνο 16 μήνες διαφορά και έχουμε παράλληλες διαδρομές. Οι γονείς μας είχαν κύριο μέλημα τους και επιθυμία να μορφωθούμε όσο περισσότερο μπορούμε.

Η κουλτούρα σας- στο περιβάλλον της ελληνικής κοινότητας της εποχής, στη Μητρόπολη της Νέας Υόρκης; .
Ήμουν σε όλες τις νεανικές οργανώσεις της Εκκλησίας μας, το Greek Orthodox Youth Association (GOYA) και εκλεγμένη Αντιπρόεδρος. Ήμουν μέλος στη Maids of Athena της AHEPA, και το Young Adults Association, και ήμουν η μόνη γυναίκα σε ηλικία 26 ετών στην επιτροπή της εκκλησίας μας (Parish Council of Holy Cross Greek Orthodox Church).
Αφομοίωσα τόσα πολλά από την ελληνοαμερικανική κουλτούρα σχετικά με την ευαισθητοποίηση για την κοινωνία, τη σημασία της εκπαίδευσης μέσω internships (πρακτικής άσκησης) στη διάρκεια των σπουδών, έτσι ώστε η εκπαίδευση να είναι σταδιακή και η δουλειά ευκολότερη μετά την αποφοίτηση. Εργαζόμουν σε όλη τη διάρκεια του κολεγίου και των σπουδών μου στις ΗΠΑ.

Είχατε αρχίσει από νωρίς να αναπτύσσετε μια εργασιακή εμπειρία.
Προσωπικά, άρχισα να βγάζω δικά μου χαρτζιλίκι από 13 ετών, πουλούσα AVON στις μητέρες των συμμαθητών μου, παίρνοντας μαθήματα από την AVON για τις πωλήσεις. Στα δεκαπέντε μου με πήρε ο θείος μου για τα καλοκαίρια στο ναυτιλιακό γραφείο του, όπου εργάστηκα για έξη χρόνια, μαθαίνοντας τα skills sets του admin και της οργάνωσης που έγιναν γνωστική βάση μου, στην κατοπινή επιχειρηματική πορεία μου- τις επιχειρήσεις και τα γραφεία που άνοιξα. Τελείωσα το Pace University NYC το 1984 με πτυχίο Business Administration with honors ενώ δούλευα συγχρόνως και εκπαιδευόμουν πρακτικά για την οργάνωση και το εμπόριο, σε ένα αληθινό εργασιακό περιβάλλον.

Η επιστροφή στην Ελλάδα με τι κίνητρο γίνεται;
Εδώ τώρα, χαμογελάω…βλέπω μια Ειρήνη απλή και άδολη που θέλει να δώσει χαρά στον ηλικιωμένο πατέρα της και να παντρευτεί έστω και στην Ελλάδα, έναν Έλληνο-Αμερικανό που της έκανε πρόταση. Εκείνη η σχέση με έφερε στην Ελλάδα και στη συνέχεια αγάπησα πολύ την πατρίδα μου. Στην Ελλάδα επιβίωσα μόνη μου, με οδηγό το ένστικτό και την κρίση μου, καθώς βρέθηκαν καλές ευκαιρίες που ξεχώρισα και μέσα από αυτές εξελίχτηκα. Μετά από λίγο καιρό έφερα και τους γονείς μου στην Ελλάδα.

Η Ειρήνη Νοτιά, ξεκίνησε την επιχειρηματική δράση της το 2002 με ορισμένους πιστούς πελάτες όπως θα πει, και σε ένα χρόνο η επιχείρησή της μεγάλωσε σε ένα ευρύτερο δίκτυο πελατών. Συνδέει τους αξιόπιστους πλοιοκτήτες πελάτες της απευθείας με τους διεθνείς προμηθευτές καυσίμων Bunker companies και υπογραμμίζει ότι “η εταιρεία της, εξασφαλίζει ποιότητα στις καλύτερες τιμές 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες τον χρόνο”.

Η εισχώρηση σας στη ναυτιλία- πως το αποφασίζετε.
Επειδή είχα το background απ’ όταν δούλεψα στο ναυτιλιακό γραφείο του θείου μου. Μετά είχα μια διαδρομή στην IBM και όταν ήρθα στην Ελλάδα στις Ceres Hydrofoils του Γιώργου Λιβανού. Από τη θέση SYSTEMS ANALYST και με μια δημιουργική ομάδα φτιάξαμε τα πρώτα συστήματα για εισιτήρια online στην Ελλάδα. Μετά, μπήκα στα καύσιμα, εργάστηκα σε δύο εταιρείες και το 2002, άνοιξα την δική μου εταιρεία, Prime Petroleum Services, πού όπως λέει η ονομασία της, έδωσα «prime services», αρχικά σε επτά πελάτες και μετά από δυο χρόνια σε πάνω από 60 πελάτες- γιατί μου έλεγαν πως είχα excellent customer service. Ήξερα να είμαι σωστή απέναντι στον πελάτη μου.”

Η εκπαιδευτική πρόταση και το έργο σας -ποιο το σκεπτικό σας για αυτό;
Παράλληλα με την δουλειά, δημιούργησα ένα έργο ζωής- να βοηθώ τους νέους σπουδαστές ναυτιλιακών να βρίσκουν δουλειά ή internships. σε ναυτιλιακές εταιρείες To 2010, κάποιοι νέοι μου είπαν ότι πρέπει να έχεις μέσο για να δουλέψεις στο χώρο της ναυτιλίας και τότε, τους είπαμε, εγώ, με την συνεργάτιδά μου Αγγελική Λιβανού, ότι, εμείς θα είμαστε το ”μέσο” σας, το connection σας. Και από τότε δημιουργήθηκε το Connect-H.E.R., μέχρι το 2015, συμβάλλαμε τοποθετώντας σε θέσεις νέους. Μετά, εφόσον έφυγε η Αγγελική για την Αυστραλία είπα να το κάνω slow down αλλά υπήρχε ζήτηση και έπρεπε να το συνεχίσω μόνη μου μέχρι να μπορέσω να πληρώνω έναν εξειδικευμένο υπάλληλο και τότε δημιουργήθηκε η Project Connect με το CV platform της που σύνδεσε αυτόματα πάνω από 70 νέους με αντίστοιχες θέσεις σε γραφεία. Αυτό το CV platform υπάρχει και σήμερα σε εξελiγμένη μορφή CONNECT CV-HR PLATFROM, πλέον συνδεδεμένο με 101 εταιρείες (ναυτιλιακές & παραναυτιλιακές) μέλη της Project Connect και το μεταχειρίζονται, μου λένε, σαν HR recruiting tool for young talent.

Οι δύο πατρίδες, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ, συγκεκριμένα η Νέα Υόρκη, πως σάς διαμόρφωσαν.
Η μία έδωσε την φιλοσοφία και η άλλη την εφάρμοσε στην καθημερινότητα της. Η Ελλάδα με ”γέννησε” απο γονείς Έλληνες με αξίες που μου έδωσαν τα εφόδια της ζωής. Η Ελλάδα γέννησε την Δημοκρατία και στην Αμερική βίωσα την απόλυτη δημοκρατία που μπόρεσε η οικογένειά μας να εξελiχθεί με ελευθερία, ανθρώπινα δικαιώματα, επαγγελματικές ευκαιρίες και γρήγορη εξέλιξη χωρίς τα εμπόδια που υπάρχουν ακόμη και σήμερα στην Ελλάδα.
Στην Αμερική διδάχτηκα στο σχολείο για τον Χρυσό Αιώνα της Ελλάδας.
Έμαθα τον διαφορετικό τρόπο σκέψης, που είναι να έχεις ανοιχτό μυαλό, να μην παίρνεις προσωπικά τίποτα, κυρίως στον εργασιακό χώρο, να εκτελείς πράγματα και όχι να αφήνεις για αύριο τις δουλειές που είναι για σήμερα, γιατί την επομένη θα έχεις επιπλέον υποχρεώσεις. Έμαθα να σέβομαι τον άλλον γιατί έχει τις ίδιες βασικές ανάγκες άσχετα αν είναι σε άλλο εργασιακό επίπεδο, και επίσης να σέβομαι και να αναγνωρίζω την ιεραρχία και τα όρια της.
Μεγαλώνοντας στη Νέα Υόρκη ανάμεσα στην ομογένεια, αλλά και στο Αμερικανικό σχολείο μου έμαθα την ενσυναίσθηση, τον εθελοντισμό και το αληθινό φιλότιμο, που για μας εμάς ήταν να κάνουμε το καλό χωρίς διαφήμιση και χωρίς ανταμοιβή. Στην Ελλάδα έμαθα να επιβιώνω μόνη μου και να ζώ κάθε μέρα με χαρά! Και οι δύο πατρίδες μου, σε διαφορετικά στάδια της ζωής μου, μου έδωσαν πολύτιμα και διαφορετικά εφόδια. Από τις εμπειρίες έμαθα και εξελίχθηκα. Τα πρώτα τριάντα τρία μου χρόνια μεγάλωσα αποκλειστικά στην Αμερική και τα επόμενα τριάντα χρόνια πιο πολύ στην Ελλάδα, από επιλογή μου, γιατί θέλω να προσφέρω στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στους νέους, όσο μπορώ, τις ίδιες επαγγελματικές ευκαιρίες που βίωσα στη Νέα Υόρκη. Γιατί; Επειδή με ενδιαφέρει οι νέοι να δημιουργήσουν οικογένειες στην Ελλάδα που είναι πιο πιθανόν να γίνει εάν μάθουν επαγγελματισμό για δουλειές στο ναυτιλιακό χώρο που δίνει ευκαιρίες για καλύτερη απόδοση οικονομική και εξέλιξη.

Μια γυναίκα στην αγορά- πως αντιμετωπίζει τον ανδροκρατούμενο ανταγωνισμό;
Δεν γνώριζα αυτό το πρόβλημα εγώ γιατί ήξερα να συμπεριφέρομαι επαγγελματικά και ίσια με τους άντρες κι εκείνοι μ’ εμένα στη Νέα Υόρκη.
Αλλά στην Ελλάδα συνάντησα λίγες φορές και συναντώ, πιο πολύ τώρα, ανταγωνισμό αλλά όχι μόνο από άντρες. Οι αρχές μου, και κρατώντας ως επίκεντρο την αλήθεια και τα γεγονότα (όχι ερμηνείες) με έχουν βοηθήσει να αποφεύγω συγκρούσεις και ότι παρεξήγηση γίνεται προσπαθώ να το ξεκαθαρίσω και να βρω λύσεις. Ένας καλός επιχειρηματίας ή manager δίνει λύσεις και βλέπει αισιόδοξα και μπροστά. Δεν αφήνει τέτοια πράγματα να φρενάρουν την πρόοδο του/της ή την πρόοδο της εταιρείας. Αυτό πιστεύω και πράττω καθημερινά.

Το moto σας.
Να νοιάζεσαι για τον εαυτό σου, την οικογένειά σου, την γειτονιά σου, την κοινότητά σου, την πατρίδα σου. Μην κάνεις στους άλλους ότι δεν θέλεις να σου κάνουν. Και ακόμη: Γνώρισε πρώτα τον εαυτό σου και Βρες τον σκοπό σου, “make a difference for the better” this is a successful life.

Τι σας χαρακτηρίζει ως επιχειρηματία.
Είμαι μια έμπειρη επαγγελματίας…που νοιάζεται πολύ για την δουλειά και τους συνεργάτες της. Θα έλεγα ότι διαθέτω εμπορικό μυαλό και διορατικότητα. Βοηθώ τους άλλους χωρίς αντάλλαγμα, αλλά και δεν αντέχω την τακτική του να δαγκώνει ο άλλος το χέρι που τον βοηθάει. Είμαι ευρηματική σε ιδέες και λύσεις,
Στοχεύω στην αριστεία και μοιράζομαι γενναιόδωρα τα οφέλη της δουλειάς μου με άλλους, προκαλώντας πολλές συνέργειες. Επίσης, είμαι πάντα έτοιμη, να μετατρέψω το αρνητικό σε θετικό.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ  ΦΩΤΕΙΝΗ ΝΑΣΣΟΥ

Χρησιμοποιούν για τα χειροποίητα σαπούνια τους, στερεά και αφρόλουτρα, εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο Καλαμάτας και καθημερινά κερδίζουν θέσεις και διακρίσεις στην Ευρωπαϊκή αγορά.

Για τις δυο κυρίες της μικρής αλλά θαυματουργής Vis Olivae I.K.E., που σημαίνει «η ισχύς του ελαιόλαδου» οι έννοιες της αειφορίας, της μηδενικής σπατάλης, της ανακύκλωσης, της χαμηλής ενεργειακής χρήσης και της εξοικονόμησης πόρων ήταν ο κανόνας στις αγροτικές τους οικογένειες που καλλιεργούσαν σταφίδα και ελιά και αργότερα έγινε η πυξίδα στο εργαστήριο τους στην Μεσσηνία.

 

Πόσες θέσεις εργασίας μπορεί να καλύψει μία γυναίκα που σπέρνει, θερίζει, καλλιεργεί, ποτίζει, παρασκευάζει, τυποποιεί, ξεκινώντας πριν χαράξει η αυγή; Την ίδια στιγμή, σε πόσους ρόλους μπορεί να πρωταγωνιστεί η μητέρα, η κόρη, η αδερφή και πόσους ανθρώπους μπορεί να φροντίσει;

Η ερώτηση από μόνη της τα λέει όλα. Τι να πούμε που δεν είναι τετριμμένο;
Σε πόσους ρόλους πρέπει να ανταποκριθούμε πέρα από τους παραδοσιακούς, πόσες δυσκολίες να ξεπεράσουμε, πόσα στερεότυπα να αντιμετωπίσουμε και πόσα πράγματα να αποδείξουμε προσπαθώντας να στήσουμε και να στηρίξουμε μια επιχείρηση; Και συχνά να πρέπει να ανταποκρινόμαστε και στα αισθητικά πρότυπα… Όλα αυτά είναι γνωστά και όλες λίγο πολύ τα έχουμε ζήσει.
Βάζουμε τα δυνατά μας λοιπόν.

Πως γεννήθηκε η ιδέα για την δημιουργία της επιχείρησης σας;

Πίσω από την ιδέα της δημιουργίας της εταιρείας υπάρχει μια αληθινή ιστορία. Έχει να κάνει με την θεραπεία του εκζέματος της 5χρονης κόρη της Αθανασίας και του συζύγου της, που τους βασάνιζε κυριολεκτικά για χρόνια και αφού είχαν αποτύχει να το θεραπεύσουν όλες οι φαρμακευτικές μέθοδοι που συνιστούσαν οι ειδικοί. Τότε ένας φίλος γιατρός, ο οποίος έφτιαχνε σαπούνια ελαιόλαδου για χόμπι, πρότεινε να χρησιμοποιήσουν τα σαπούνια του. Και ώ του θαύματος! Το έκζεμα θεραπεύτηκε.
Αυτό το γεγονός μας προκάλεσε σοβαρό προβληματισμό για το πόσο αλόγιστα έχουμε παραμερίσει είτε από άγνοια, είτε χάριν ευκολίας και κακής πληροφόρησης αγνά και δοκιμασμένα στο χρόνο προϊόντα και συνειδητοποιήσαμε ότι έχουμε στα χέρια μας έναν πραγματικό θησαυρό, που δεν ήταν άλλος από το ελαιόλαδο που παράγει άφθονο η Μεσσηνιακή γη.
Έτσι, αρχίσαμε να παράγουμε με την ψυχρή μέθοδο μοναδικά καλλυντικά σαπούνια από έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Όχι από μούργες ή υποβαθμισμένα ελαιόλαδα, αλλά από λάδι που βάζουμε και στη σαλάτα μας. Ο Ιπποκράτης, που συνηθίζουμε να αναφερόμαστε σε αυτόν, είχε πει ότι αυτό που βάζουμε στο μέσα μας, το βάζουμε και στο έξω μας.
Στη συνέχεια, αρχίσαμε να εμπλουτίζουμε τη βασική μας συνταγή με αιθέρια έλαια και άλλα φυσικά υλικά όπως κατσικίσιο γάλα, βρώμη, χυμό φραγκόσυκου, αλόη, μέλι, τριμμένο κουκούτσι ελιάς, γιαούρτι, αργίλους κ.α. όχι μόνο επειδή τα περισσότερα από αυτά μας ήταν οικεία και αγαπημένα αλλά και για τις ιδιότητες που προσέδιδαν στα σαπούνια μας.
Η προστασία της υγείας του ανθρώπου, της φύσης και του περιβάλλοντος είναι δεδομένη και πρώτιστης σημασίας για εμάς.
Έτσι ήρθε το επόμενο βήμα μας. Το δυνατό μας ατού θα λέγαμε.
Κατόπιν σοβαρής έρευνας και μελέτης προχωρήσαμε στην παραγωγή πρωτότυπων και καινοτόμων στερεών καλλυντικών προϊόντων. Σαμπουάν, κοντίσιονερ, καθαριστικών προσώπου, σαμπουάν ζώων συντροφιάς κ.λ.π., αξιοποιώντας τις καλλίτερες και ασφαλέστερες πρώτες ύλες.
Γιατί στερεών θα μας πείτε.
Διότι αποφεύγουμε τους πλαστικούς περιέκτες και είναι πιο οικονομικά.
Διότι χρησιμοποιώντας για παράδειγμα ένα στερεό σαμπουάν, πέρα από την οικονομία στην τσέπη μας, στο περιβάλλον καταλήγουν τουλάχιστον δύο πλαστικά μπουκάλια λιγότερα. Αν το καλοσκεφτούμε ο λογαριασμός είναι σημαντικός για το ταλαίπωρο περιβάλλον μας.
Διότι μεταφέρονται πιο εύκολα, χωρίς περιορισμούς και πιο οικονομικά.
Διότι η διαδικασία παραγωγής τους δεν αφήνει υπολείμματα και απαιτεί ελάχιστης κατανάλωση ενέργειας.
Το γεγονός ότι επιλέγουμε τις πρώτες ύλες για την παραγωγή τους με αυστηρά κριτήρια, τέτοιες που να είναι ασφαλείς στους καταναλωτές χωρίς SLS, SLES, PARABENS, PHTHALATES, και άλλα συνθετικά υλικά και έχουν την άριστη ποιότητα που υποστηρίζουμε ότι έχουν, μας έφεραν και μια σειρά βραβείων, 6 στον αριθμό. Και συνεχίζουμε ελπίζουμε.

Η φιλοσοφία Zero waste που σας ξεχωρίζει στην αγορά, βασίζεται στην ιδέα της διαχείρισης των πρώτων υλών με τρόπους που διατηρούν την αξία του τελικού προϊόντος, μειώνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και διατηρούν ανέγγιχτους τους φυσικούς πόρους. Για σας είναι τρόπος ζωής αυτή η διαδικασία παραγωγής;

Σας βεβαιώνουμε ότι ως επιχείρηση αλλά και ως άτομα είμαστε συνειδητά στρατευμένοι στην αρχή της αειφορίας, της μηδενικής σπατάλης, της εξοικονόμησης ενέργειας και πόρων.
Τα προϊόντα της Vis Olivae είναι χειροποίητα και για την παρασκευή τους επιλέγουμε παραγωγικές διαδικασίες απλές, φιλικές προς το περιβάλλον, με το ελάχιστο έως μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα.
Αντικαθιστώντας τα υγρά σαμπουάν και κοντίσιονερ που αποτελούνται από 70% νερό με τα αντίστοιχα στερεά δε χρειαζόμαστε πλαστικές συσκευασίες, γλιτώνουμε από όγκο και κόστος μεταφοράς κι έχουμε λιγότερα απορρίμματα. Αυτό τα καθιστά μια βιώσιμη επιλογή.
Επιδιώκουμε το καλλίτερο αποτέλεσμα με το ελάχιστο κόστος για το περιβάλλον.

Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι;

Να πείσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους καταναλωτές να εμπιστευτούν τα προϊόντα μας. Να διαπιστώσουν οι ίδιοι ότι είναι ασφαλή, εκλεκτά, με χειροπιαστές ωφέλειες για αυτούς και συνεπώς ότι αξίζουν τα λεφτά τους.
Να διευρύνουμε την παλέτα των προϊόντων μας. Προϊόντα προσωπικής φροντίδας αλλά και καθαριότητας ποιοτικά και οικολογικά, εύχρηστα που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες μας.
Στο πλαίσιο της αειφορίας έχουμε αναπτύξει μια τεχνική παρασκευής σαπουνιού γενικής χρήσης (για καθαριότητα) με λάδια που έχουν περισσέψει από προηγούμενη χρονιά, ή έχουν οξειδωθεί και δεν τα θεωρούμε κατάλληλα για παρασκευή του καλλυντικού σαπουνιού, ώστε να μην πηγαίνει τίποτα χαμένο. Έτσι, ελαχιστοποιούμε τα απόβλητα κι έχουμε ένα εξαιρετικό καθαριστικό υλικό, χωρίς χημικά πρόσθετα, φιλικό στο περιβάλλον και απόλυτα ασφαλές για εμάς.
Να ταξιδέψουμε τα προϊόντα μας σε ακόμη περισσότερα σημεία πώλησης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπου ήδη ταξιδεύουν.
Έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας και ακόμη περισσότερη όρεξη.

Ποια είναι η συμβουλή σας στις γυναίκες;
Να τολμούν.
Η τόλμη βέβαια δεν είναι θέμα γυναικών ή ανδρών. Επιχειρηματικότητας ή ότι άλλο. Η τόλμη είναι αναγκαία για την υλοποίηση κάθε δράσης. Οι δυσκολίες είναι άπειρες. Ο κόπος πολύς. Αλλά αν υπάρχει προσήλωση σε ένα όραμα αυτό είναι ικανό να κάμψει τις δυσκολίες. Νομίζουμε.
«Μην το βάζετε κάτω μπροστά στις δυσκολίες. Συνεχίστε δυνατά»
Αντλούμε δύναμή από την ικανοποίηση και τα επαινετικά σχόλια που λαμβάνουμε καθημερινά από τους ανθρώπους που δοκιμάζουν τα προϊόντα μας και από το γεγονός ότι γίνονται πιστοί πελάτες μας.

Που σας βρίσκουμε;
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε το σάιτ μας www.visolivae.com και facebook Vis Olivae, Instagram _vis_olivae

Aντιγόνη Λυμπεροπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων A.E. 

Συνέντευξη στην Άννα Γριμάνη

Η αλήθεια για εκείνην συνδέεται με την αυθεντικότητα και την παραδοχή των προσωπικών ορίων. «Να είσαι αυθεντικός, να μην παίζεις ρόλους που προτάσσει η μόδα, να αναγνωρίζεις τα όριά σου και να μην φοβάσαι να πεις «δεν ξέρω» θα πει εμφατικά η Αντιγόνη Λυμπεροπούλου Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων A.E. (πρώην ΤΑΝΕΟ).
Εξόχως εργατική, η διοικητική δράση της στον οργανισμό ξεκινά το 2001 ως Διευθύντρια Επενδύσεων και στη συνέχεια CEO από τον Ιούλιο του 2020. Με εμπειρία σε θέματα επενδύσεων, Venture Capital, Private Equity, με συνέπεια και προσήλωση στον στόχο, ευελιξία, και αναλυτική ανάγνωση των δεδομένων, η ίδια, επιλέγει «την επικέντρωση στη λύση και όχι στο πρόβλημα».
Η σημερινή εποχή, απαιτεί σύνθεση ικανοτήτων και έκθεση σε πολλαπλά γνωστικά αντικείμενα που σου επιτρέπουν μια ολιστική προσέγγιση, τονίζει. Στο ρόλο μου, η υπευθυνότητα είναι μονόδρομος».
Από ταξίδι σε ταξίδι, Ευρώπη, Ασία, ΗΠΑ για τις υποχρεώσεις της ΕΑΤΕ, παρούσα σε διεθνή συνέδρια και forum, μια σύγχρονη γυναίκα με θετική αύρα και δυναμισμό, πιστεύει σε πρότυπα και αξίες όπως και ότι μια γυναίκα μπορεί να είναι επαγγελματίας και μητέρα, ηγέτης και συμμέτοχος στη συλλογική πρόοδο. Θαυμάζει τους ανθρώπους με έμφυτη δύναμη και που τους διακρίνει η μη τυπική αριστεία. «Με συναρπάζει, λέει, ο ζήλος με τον οποίο κυνηγούν το προσωπικό τους ρεκόρ κάθε μέρα, ακόμα και όταν δεν τους βλέπει κανείς. Με εμπνέει η τέχνη του να βλέπουν ευκαιρίες εκεί που οι άλλοι βλέπουν εμπόδια. Ή να ανοίγουν νέα μονοπάτια».

Πως αποτιμάται η εμπειρία του να συμμετέχετε ενεργά στην ανάπτυξη της ΕΑΤΕ καθώς και του ευρύτερου ελληνικού οικοσυστήματος επιχειρηματικών κεφαλαίων.
Αισθάνομαι πραγματική τιμή και περηφάνεια ανήκοντας σε αυτή τη μικρή ομάδα που στήσαμε τον οργανισμό πριν από 25 χρόνια και συμβάλαμε στην ανάπτυξη του ελληνικού οικοσυστήματος. Βήμα βήμα, άλλοτε με αργούς ρυθμούς και άλλοτε με ιλιγγιώδη ταχύτητα, αλλά πάντα με ξεκάθαρο όραμα και γερές βάσεις, αναπτύχθηκε η ΕΑΤΕ και μαζί της και εγώ.
Μέσα σε αυτό το πολυδιάστατο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον ωρίμασα, ως επαγγελματίας και ως άνθρωπος. Χρειάστηκε να αξιοποιήσω κάθε πληροφορία, γνώση, δεξιότητα και επαφή προκειμένου να συνεισφέρω στο χτίσιμο ενός οικοδομήματος που φιλοδοξούσε να αποτελέσει τον αξιόπιστο φορέα συνεπενδύσεων της χώρας.

Η μετάβαση σας στην διοίκηση.
Ναι, αυτή η διαδρομή με τις ανηφόρες και τις κατηφόρες της, με ισχυροποίησε και με βοήθησε να σταθώ στο ύψος των απαιτητικών υποχρεώσεων που έχει η διοίκηση αυτού του οργανισμού, πλαισιωμένη παράλληλα από μια εξαιρετική ομάδα συνεργατών. Η εμπειρία μου ήταν όχι μόνο επαγγελματικά καθοριστική, αλλά και βαθιά προσωπική. Η συμμετοχή σε έναν φορέα που επηρεάζει την οικονομία και παράλληλα διαμορφώνει κουλτούρα και προοπτική για το επιχειρείν, μου έδωσε την ευκαιρία να συνδεθώ με ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια πίστη στη συλλογική πρόοδο. Στον πυρήνα αυτής της διαδρομής βρίσκονται οι σχέσεις εμπιστοσύνης – μεταξύ συνεργατών, μετόχων, νέων επιχειρηματιών.
Στη βάση αυτή αναπτύχθηκε η ΕΑΤΕ έχοντας εξασφαλίσει σήμερα πάνω από 2 δις. ευρώ για επενδύσεις σε venture capital και private equity funds. Αποτελεί το κρατικό ταμείο επενδύσεων με συμμετοχές σε 35 επενδυτικά σχήματα που επενδύουν σε ελληνικές επιχειρήσεις σε όλους σχεδόν τους κλάδους της οικονομίας. Μετρήσαμε πριν λίγους μήνες τον αντίκτυπο της ΕΑΤΕ στο ελληνικό οικοσύστημα. Κύριο συμπέρασμα ήταν ότι κάθε ένα ευρώ δημοσίου χρήματος που επενδύεται από εμάς, κινητοποιεί άλλα 6,65 σε επίπεδο επενδύσεων και άλλα 23 στο σύνολο της εθνικής οικονομίας. Πρόκειται για εξαιρετική μόχλευση με πολλαπλάσια επίδραση στη χώρα.
Ορόσημα αυτής της πορείας είναι οι διεθνείς συνεργασίες που έχουν προσελκύσει σημαντικά κεφάλαια, όπως αυτή της Mubadala και της ADQ από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σημαντικό επίτευγμα είναι επίσης το γεγονός ότι η ΕΑΤΕ πρωτοστατεί σε ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασιών και συμμετέχει ενεργά διαμορφώνοντας πολιτικές και δράσεις.

Αυτό το αποτύπωμα έχει και μη οικονομικές διαστάσεις;
Θα σας έλεγα ότι αυτές είναι ίσως οι πιο σημαντικές. Διότι είναι για όλους μας καθοριστικής αξίας το γεγονός ότι οι νέοι μας νιώθουν πλέον ότι μπορούν να επιχειρήσουν στη χώρα και ότι έχουν έναν φορέα που μπορεί να τους ακούσει και να τους στηρίξει. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι αυτοί που έφυγαν νιώθουν πως μπορούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και ότι υπάρχει ένα επενδυτικό κεφάλαιο που αναζητά νέες ιδέες και επιχειρήσεις με όραμα. Η ΕΑΤΕ είναι μέρος του εθνικού brain regain.
Απαιτήθηκε και απαιτείται συλλογική προσπάθεια για να επιτευχθούν και να συντηρηθούν αυτοί οι στόχοι. Αυτό που κρατώ πιο έντονα είναι η δυναμική της «συλλογικής ευφυΐας» – η δημιουργική σύμπραξη διαφορετικών προσεγγίσεων με κοινό όραμα. Η δική μας στρατηγική έχει ως κεντρικό άξονα την ενδυνάμωση του οικοσυστήματος, συνεπώς η επιτυχία του οργανισμού είναι αναπόσπαστη από την επιτυχία του περιβάλλοντός του. Αυτή η προσέγγιση είναι και η βάση για βιώσιμη ανάπτυξη.

Πώς διαχειρίζεστε τις απαιτήσεις του ρόλου σας, σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον;
Με αλήθεια, με επιμονή, με συνέπεια και υπευθυνότητα. Η αλήθεια για μένα σημαίνει να είσαι αυθεντικός, να μην παίζεις ρόλους που προτάσσει η μόδα, να αναγνωρίζεις τα όριά σου και να μην φοβάσαι να πεις «δεν ξέρω». Αυτή η στάση καλλιεργεί εμπιστοσύνη – και με την εμπιστοσύνη μπορείς να χτίσεις ανθεκτικές ομάδες και δυνατές αποφάσεις.
Η επιμονή δεν έχει να κάνει με την άρνηση προσαρμογής, αλλά με τη συνέπεια στον στόχο. Σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, οι περισπασμοί είναι πολλοί. Το να μπορείς να κρατάς την πυξίδα σου –το γιατί κάνεις αυτό που κάνεις– είναι καθοριστικό. Δεν είναι θέμα ταλέντου ή δύναμης – είναι θέμα συνέπειας.
Παράλληλα, λόγω της φύσης του ρόλου μου, η υπευθυνότητα είναι μονόδρομος. Κάθε μικρή απόφαση, κάθε παράλειψη μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες. Όταν πορεύεσαι με υπευθυνότητα, αργά ή γρήγορα αυτό αναγνωρίζεται και αποκτάς την εμπιστοσύνη των συνομιλητών και των συνεργατών σου, θέτοντας ταυτόχρονα και πρότυπα αναφοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο, πορεύομαι με προσήλωση στον στόχο, βαθιά ανάλυση των δεδομένων, επιμονή στη λεπτομέρεια, ευελιξία αλλά και αφοσίωση στη λύση – όχι στο πρόβλημα.

Γυναίκες σε θέσεις ηγεσίας – έχουν αλλάξει τα δεδομένα για την Ελλάδα;
Έχουν αλλάξει – και αυτό είναι ορατό, αλλά όχι αρκετό. Υπάρχουν γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, που ηγούνται με στιβαρότητα, δυναμισμό και στρατηγική σκέψη, όχι όμως πολλές. Αν θέλουμε πραγματική αλλαγή, πρέπει να ενισχύσουμε την εκπροσώπηση σε όλα τα επίπεδα – και να καλλιεργήσουμε μια κουλτούρα που αποδέχεται διαφορετικά στυλ ηγεσίας.
Πιστεύω πολύ στη δύναμη του mentoring και των θετικών προτύπων – στο να βλέπει μια νεότερη γυναίκα ότι “γίνεται”. Ότι μπορεί να είναι και επαγγελματίας και μητέρα, και ηγέτης και συμμέτοχος. Αν συνεχίσουμε να δουλεύουμε προς τα εκεί με συνέπεια, η αλλαγή δεν θα είναι μόνο ποσοτική – θα είναι ποιοτική. Αυτό προϋποθέτει ότι κάθε μια από εμάς, προσωπικά και ονομαστικά οφείλει να στηρίξει, να αναδείξει τις γυναίκες που μπορεί. Αυτές τις γυναίκες που λάμπουν σιωπηλές και περιμένουν τη δική μας ενθάρρυνση και γιατί όχι πλαισίωση. Πρόκειται για μια διαδικασία που διαρκεί και που την έχουμε όλοι ανάγκη. Αναγνωρίζω και ευγνωμονώ τους ανθρώπους που με στήριξαν και με στηρίζουν και θεωρώ ηθική υποχρέωση να κάνω το ίδιο.
Η επιλογή των σπουδών σας, συνδέεται με στοχευμένη καριέρα;
Η βασική εκπαιδευτική κατεύθυνση σίγουρα δείχνει τον προσανατολισμό. Ωστόσο τολμώ να πω πως, δεν καθορίζει τη διαδρομή. Για παράδειγμα, είχα κλίση στις ξένες γλώσσες, στα μαθηματικά, στη φιλοσοφία αλλά με χαρακτήριζε η αναζήτηση της αλήθειας, η στοιχειοθέτηση επιχειρημάτων, η παρατηρητικότητα, η συσχέτιση και δημιουργία λογικών ακολουθιών… Οι άνθρωποι είμαστε ή οφείλουμε να είμαστε πολυδιάστατα όντα για να γινόμαστε όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένοι. Άρα χρειαζόμαστε σύνθεση γνώσεων και δεξιοτήτων. Χρειαζόμαστε μυαλά προπονημένα να μαθαίνουν, να προσαρμόζονται και να δημιουργούν. Ειδικά στη σημερινή εποχή που αντιμετωπίζει σύνθετα προβλήματα και ως εκ τούτου απαιτεί σύνθεση ικανοτήτων και έκθεση σε πολλαπλά γνωστικά αντικείμενα που σου επιτρέπουν μια ολιστική προσέγγιση.
Κοιτώντας πίσω, διαπιστώνω ότι οι σπουδές μου αποτέλεσαν μια βάση εφοδίων – με δίδαξαν πώς να σκέφτομαι και όχι μόνο τι να ξέρω. Η πορεία μου διαμορφώθηκε δυναμικά στην πράξη και μέσω εξειδικευμένων μαθημάτων και πιστοποιήσεων. Σημαντική ωστόσο ήταν η αξία των ανθρώπων που γνώρισα και των δικτύων που δημιούργησα μέσα από την επιλογή των ιδρυμάτων που επέλεξα. Και ήμουν πολύ τυχερή σε αυτό.

Πώς καταπολεμούνται οι κύριες παθογένειες αυτής της χώρας; Σε τι φάση κρίνετε ότι βρισκόμαστε;
Με προβολή των θετικών προτύπων, ενίσχυση της συμμετοχής και προτεραιότητα στην εκπαίδευση των νέων. Έχουμε δυνατότητες, αλλά απαιτείται συστηματική προσήλωση στις αξίες. Πιστεύω ακράδαντα ότι το θετικό είναι πιο δυνατό από το αρνητικό. Άρα η σύνθεση θετικών αλυσίδων, με μικρές ομάδες που προσπαθούν, είναι η λύση. Αυτοί θα αποτελέσουν τα παραδείγματα που θα μιμηθούν οι άλλοι. Οφείλουμε να εντοπίσουμε τις παθογένειες και να τις εκλείψουμε από τις νέες γενιές. Αυτή είναι η ευθύνη μας.
Σε ευρύτερο επίπεδο, βασική παθογένεια είναι η έλλειψη εθνικής αυτοπεποίθησης.! Όλα όσα έχουμε βιώσει, σε τούτη τη γενιά, αλλά και συσσωρευμένα από τις παλιότερες γενιές, μας έχουν καταβάλει σε σημαντικό βαθμό. Θα πρέπει να ξαναβρούμε την περηφάνια μας και τη εσωτερική μας δύναμη και να την εξωτερικεύσουμε μαζί με τις ξεχωριστές μας αρετές. Είναι χρήσιμο, για να πάμε μπροστά, να κοιτάξουμε πίσω και να πάρουμε φόρα! Και να γιορτάζουμε κάθε μικρή ή μεγάλη επιτυχία.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση σταδιακής ανάκαμψης, με προσπάθειες να αντιμετωπιστούν οι όποιες παθογένειες μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Η συνεργασία μεταξύ κυβέρνησης, ιδιωτικού τομέα και κοινωνίας των πολιτών είναι απαραίτητη για την επίτευξη μακροπρόθεσμων λύσεων και το βλέπουμε να λειτουργεί στην πράξη..

Ποιο θα λέγαμε ότι είναι, το εργαλείο για την διατήρηση της επιτυχίας;
Η επιτυχία είναι σαν τη θάλασσα, «έρχεται όταν ψαρεύεις», άρα είναι μια διαρκής διαδικασία, αρκετές φορές με τύχη αλλά πάντα με αποτέλεσμα. Και το λέω αυτό διότι το αποτέλεσμα δεν είναι πάντα αυτοαναφορικό. Επιτυχία είναι η καθημερινή ικανοποίηση από την πρόοδο, και η χαρά του να βλέπεις άλλους γύρω σου να αναπτύσσονται. Όταν επενδύεις στους ανθρώπους, η επιτυχία σου πολλαπλασιάζεται. Προσπαθώ να συναναστρέφομαι ανθρώπους που με εμπνέουν και που εστιάζουν, όχι στο αποτέλεσμα, αλλά στη διαδρομή. Ανθρώπους με έμφυτη δύναμη, ανθρώπους που τους διακρίνει το φως που εκπέμπουν. Με συναρπάζει ο ζήλος με τον οποίο κυνηγούν το προσωπικό τους ρεκόρ κάθε μέρα, ακόμα και όταν δεν τους βλέπει κανείς. Με εμπνέει η τέχνη του να βλέπουν ευκαιρίες εκεί που οι άλλοι βλέπουν εμπόδια. Ή να ανοίγουν νέα μονοπάτια όταν όλοι οι δρόμοι μοιάζουν κλειστοί… ή ανύπαρκτοι. Με μαγεύει η δυνατότητα των ανθρώπων να συνδυάζουν εντελώς διαφορετικούς ρόλους και να τους καταφέρνουν, να αναγνωρίζουν σε κάθε βήμα ένα μάθημα και να το χρησιμοποιούν ως καύσιμο για το επόμενο βήμα. Με γοητεύει το ότι δεν φοβούνται να δείξουν την ευάλωτη πλευρά τους, αλλά να την αξιοποιούν ως προσόν που τελικά τους ενδυναμώνει και εξελίσσει.
Είναι ένα είδος μη τυπικής αριστείας, που δεν έχει μια στατική και μονοσήμαντη μορφή. Είναι η πυξίδα που μας καθοδηγεί να πλέουμε «μεθ’ ορμής ακαθέκτου», είτε κόντρα στον άνεμο, είτε τελικά με ευελιξία προσαρμογής στον καιρό. Όπως τον βρίσκεις τον καιρό τον αρμενίζεις. Βρίσκοντας μαζί, κάπου εκεί, και το προσωπικό μας ταλέντο, την δική μας επιτυχία με τρόπο μη συμβατικό, αλλά και βαθιά ουσιαστικό.
Δεν είμαι σίγουρη ότι έχω ανακαλύψει αυτό το προσωπικό μου ταλέντο ή ότι έχω κατακτήσει την επιτυχία! Υπάρχει όμως μια γοητεία στην αναζήτηση, μια διαρκής πάλη για βελτίωση, ένας συνεχής καθορισμός των μικρο-συντεταγμένων που ορίζουν τη διαδρομή… τις διαδρομές μας.

Οι βασικές αξίες στις σχέσεις σας.
Η δικαιοσύνη είναι για μένα θεμέλιο στις σχέσεις και στις αποφάσεις: να είσαι δίκαιος, ακόμα και όταν είναι δύσκολο. Η αισιοδοξία είναι στάση ζωής, απαραίτητη για να προχωράς μπροστά χωρίς να εγκλωβίζεσαι στα εμπόδια. Και η πίστη στους ανθρώπους και στους σκοπούς είναι αυτό που δίνει νόημα – γιατί καμία προσπάθεια δεν έχει αξία αν δεν περιλαμβάνει και τους άλλους.
Πορεύομαι σε όλα, ψάχνοντας λύση ακόμη κι εκεί, που όλα μοιάζουν χαμένα, μάταια. Αναζητώ διεξόδους, εναλλακτικές δοκιμάζοντας την ευρηματικότητα μου και ίσως τα όρια του κινδύνου, αλλά πάντα σε ότι ορίζει ο άξονας των αξιών μου. Επιθυμώ να είμαι περήφανη στο μέλλον για κάθε κίνηση και πράξη, για κάθε απόφαση του σήμερα.

«Wellness for all!»
ΕΥΕΞΙΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ / WORKPLACE WELL-BEING

Συνέντευξη στην Άννα Γριμάνη

Η ευεξία και η καλύτερη ποιότητα ζωής είναι δικαίωμα και επιλογή μας» είναι το motto της και με αυτό ως γνώμονα η Κέλλυ Παπακωστοπούλου, Senior HR Manager, Μέλος Δ.Σ. ΣΔΑΔΕ\ GPMA, Certified Health & Wellness Coach και Founder του βραβευμένου προγράμματος ευεξίας & ευ ζην «Wellness for all!» αξιοποιεί τις εξειδικευμένες γνώσεις και την εμπειρία της για το σχεδιασμό και την υλοποίηση στοχευμένων workplace well-being δράσεων που προάγουν την ευημερία και την καλύτερη συνολική υγεία.

Κυρία Παπακωστοπούλου, μιλήστε μας για την έννοια της ευεξίας στο χώρο εργασίας
Η έννοια της εταιρικής ευεξίας (workplace well-being) αναφέρεται στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος, όπου οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να εξισορροπούν τις ανάγκες της εργασιακής & προσωπικής τους ζωής, να βελτιώνουν τα επίπεδα της ψυχικής και σωματικής υγείας τους και γενικά να βιώνουν μια καλύτερη καθημερινότητα. Τώρα περισσότερο από ποτέ, είναι ζωτικής σημασίας για τους οργανισμούς να υιοθετήσουν ουσιαστικές πρωτοβουλίες ολιστικής προσέγγισης και να αναδιαμορφώσουν σταδιακά την εταιρική τους κουλτούρα, ώστε να ενισχύσουν την ευημερία των εργαζόμενων και να προωθήσουν ένα πιο υγιές και υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον.
Μπορούμε να πούμε ότι αυτό αποτελεί μια περαιτέρω επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό.
Ακριβώς, είναι μια επένδυση, μέσω της οποίας οι οργανισμοί μπορούν να εκδηλώσουν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για την καλή υγεία & ευεξία των εργαζομένων τους και συγχρόνως να αυξήσουν τα επίπεδα της εργασιακής δέσμευσης, ικανοποίησης και συνολικής απόδοσης.

Πώς διασφαλίζεται η επιλογή του κατάλληλου προγράμματος εταιρικής ευεξίας;
Οι δράσεις ενός προγράμματος ευεξίας πρέπει και να ευθυγραμμίζονται με τους επιχειρηματικούς στόχους και ταυτόχρονα να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εργαζόμενων. Πριν τον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους, χρειάζεται να προσδιοριστούν οι βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς και το πώς αυτά συνδέονται με την κουλτούρα του οργανισμού.
Η επιλογή προγράμματος εταιρικής ευεξίας είναι σημαντικό να πραγματοποιείται από εξειδικευμένους και έμπειρους επαγγελματίες που καλούνται να αξιοποιήσουν την τεχνογνωσία τους, να διαθέτουν ανεπτυγμένες επικοινωνιακές και οργανωτικές δεξιότητες, να επιστρατεύσουν τη δημιουργικότητα τους, ενώ παράλληλα να ενημερώνονται διαρκώς για τις εξελίξεις της αγοράς και τις νέες τάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η τελική επιλογή θα είναι εκείνη που ταιριάζει περισσότερο στην κάθε περίπτωση.

Ποιοι βασικοί παράγοντες λαμβάνονται υπόψη;
Σημαντικοί παράγοντες που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη είναι ενδεικτικά η εταιρική κουλτούρα, θέματα νομικά και προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR), το μέγεθος της εταιρίας & η κατανομή κτιριακών εγκαταστάσεων και εργαζόμενων, οι ισχύουσες Πολιτικές & Διαδικασίες, η υποστήριξη από την ανώτατη Διοίκηση, ο ρόλος-κλειδί των line managers, καθώς και το κόστος του προγράμματος σε σχέση με το αναμενόμενο όφελος.
Πρωταρχικής σημασίας είναι και η διεξαγωγή έρευνας με τη συμπλήρωση ανώνυμου ερωτηματολογίου για τη συλλογή σχετικής πληροφόρησης από τους εργαζόμενους και η ανάλυση των δεδομένων, προκειμένου να αξιοποιηθεί με το δυνατόν πιο αποτελεσματικό τρόπο για την επιλογή της πιο κατάλληλης προσέγγισης. Η πληροφόρηση που θα συλλεχθεί είναι εμπιστευτική και απαιτεί τον ανάλογο τρόπο διαχείρισης και φύλαξης.

Ποιες πρακτικές θα προτείνατε για την αποτελεσματικότερη προώθηση & επικοινωνία ενός προγράμματος ευεξίας μέσα στον οργανισμό;
Έχοντας ολοκληρώσει την επιλογή και το σχεδιασμό ενός προγράμματος ευεξίας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το πιο δύσκολο, αλλά και ουσιαστικό κομμάτι του έργου, είναι η αποτελεσματική επικοινωνία και η προώθησή του προγράμματος μέσα στον οργανισμό, ώστε να κερδίσει το ενδιαφέρον, τη συμμετοχή και τη στήριξη σημαντικού αριθμού εργαζόμενων.
Ενδεικτικές συνήθεις πρακτικές, οι οποίες προτείνονται -ανάλογα με την περίπτωση- για την αποτελεσματικότερη προώθηση του προγράμματος εντός του οργανισμού είναι: η χρήση ενός “brand name”, η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων διαύλων επικοινωνίας, η πιλοτική καταρχάς υλοποίηση κάθε νέας δράσης, ο σωστός «βηματισμός» (ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, όχι πολλές δράσεις ταυτόχρονα), η μη άσκηση πίεσης στους εργαζόμενους για συμμετοχή, η παροχή κινήτρων/προσφορών για προσέλκυση ενδιαφέροντος, καθώς και η αναζήτηση ιδεών & προτάσεων από τους ίδιους τους εργαζόμενους ώστε να νιώσουν ότι “η γνώμη τους μετράει”. Επίσης, αναλόγως τη δράση, συνιστάται και η ενθάρρυνση συμμετοχής μελών του στενού οικογενειακού & φιλικού περιβάλλοντος του εργαζόμενου.

Ποιες είναι οι συνήθεις δράσεις των προγραμμάτων ευεξίας που επιλέγουν οι οργανισμοί;
Τα τελευταία χρόνια, κυρίως από την πανδημία και μετά, έχει παρατηρηθεί ότι οι οργανισμοί εμφανίζουν αύξηση της προσοχής και του ενδιαφέροντος τους για την ευημερία των εργαζόμενων και τάση για υιοθέτηση πρακτικών και πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση.
Τα προγράμματα εταιρικής ευεξίας προωθούν δράσεις που κυρίως υποστηρίζουν τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζόμενων και εν γένει ενθαρρύνουν έναν υγιεινό και ισορροπημένο τρόπο ζωής.
Οι δράσεις αυτές ενδεικτικά μπορούν να περιλαμβάνουν παροχή υποστήριξης και συμβουλευτικής για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας και ανθεκτικότητας, πρακτικές διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων, μαθήματα σωματικής άσκησης & ορθοσωμίας, σύσταση ομάδων τρεξίματος ή/και πεζοπορίας, ενθάρρυνση υιοθέτησης ισορροπημένων διατροφικών επιλογών και υγιεινών συνηθειών, καθώς και εκπαίδευση/ενημέρωση για θέματα υγείας, ευεξίας και καλύτερης ποιότητας ζωής. Η υιοθέτηση πρακτικών ενσυνειδητότητας σχετίζεται με θετική επίδραση στη μείωση του εργασιακού άγχους, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας, καθώς και την αύξηση της απόδοσης. Η υποστήριξη της αλληλεπίδρασης των εργαζόμενων μέσω της συμμετοχής τους σε κοινωνικές δράσεις και εθελοντικές πρωτοβουλίες συμβάλει θετικά στην ενίσχυση της ψυχικής ικανοποίησης και της συναισθηματικής ευεξίας τους.

Παρατηρείται πάντοτε συμμετοχή των εργαζομένων στις δράσεις;
Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να θυμόμαστε το βασικό κανόνα ότι κάθε εργασιακό περιβάλλον είναι μοναδικό και με συγκεκριμένες ανάγκες και συνεπώς δεν υπάρχει «one size fits all» προσέγγιση. Επίσης, πρέπει να επιλέγονται δράσεις που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εργαζόμενων, γιατί αν είναι εκτός του ενδιαφέροντος τους, θα σημειωθούν χαμηλά ποσοστά συμμετοχής και κατά συνέπεια δε θα προσφέρουν το αναμενόμενο όφελος για τους εργαζόμενους και τον οργανισμό.

Πείτε μας ποια είναι τα κυριότερα οφέλη από την υιοθέτηση “workplace well-being” πρακτικών για τον εργαζόμενο αλλά και για τον οργανισμό;
Τα οφέλη είναι διττά και αφορούν τόσο τον εργαζόμενο όσο και τον οργανισμό, με μόνη διαφορά ότι σε επίπεδο οργανισμού τα θετικά αποτελέσματα είναι συνήθως πιο μακροπρόθεσμα και όχι άμεσα.
Ξεκινώντας από τον εργαζόμενο, τα πρώτα θετικά αποτελέσματα για όσους συμμετέχουν με συνέπεια στα προγράμματα ευεξίας γίνονται ορατά πιο άμεσα και ενδεικτικά μπορούν να περιλαμβάνουν: αυξημένη ενέργεια, βελτίωση φυσικής κατάστασης και αντοχής, πιο «ανεβασμένη» διάθεση, τόνωση αυτοπεποίθησης, καλύτερη συναισθηματική ισορροπία μέσω της παροχής συμβουλευτικής υποστήριξης, βελτιωμένα επίπεδα απόδοσης, καλύτερη αντιμετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων, αποτελεσματικότερη διαχείριση της επαγγελματικής-προσωπικής ισορροπίας, καλύτερη συνολική υγεία κα. Χρήσιμη πληροφόρηση προς αξιοποίηση μπορεί να συλλεχθεί μέσω έρευνας εργασιακής ικανοποίησης.
Όσον αφορά τον οργανισμό, τα αποτελέσματα όπως προανέφερα είναι κυρίως μακροπρόθεσμα και ενδεικτικά μπορούν να περιλαμβάνουν: αυξημένη παραγωγικότητα λόγω βελτίωσης των επιπέδων απόδοσης των εργαζόμενων, μείωση του κόστους και του δείκτη απουσιών και αναρρωτικών αδειών μέσω βελτίωσης σωματικής και ψυχικής υγείας, διακράτηση πολύ ικανών εργαζόμενων, καλύτερα επίπεδα συνεργασίας μεταξύ των εργαζόμενων, αύξηση επιπέδων δέσμευσης/αφοσίωσης σε έναν οργανισμό που έμπρακτα νοιάζεται για τους ανθρώπους του, θετική προβολή & ενίσχυση φήμης του οργανισμού, προσέλκυση ταλέντου κ.α.

Μιλήστε μας για τη δική σας εμπειρία και για το βραβευμένο πρόγραμμα “Wellness for all!”, το οποίο σχεδιάζετε και υλοποιείτε από το 2018- υπό την αιγίδα της Ένωσης Φιλάθλων Εθνικής Τράπεζας (Ε.Φ.Ε.Τ.).
Η μακρόχρονη ιστορία της Ε.Φ.Ε.Τ., μη κερδοσκοπικού σωματείου με 1.500 περίπου μέλη (εν ενεργεία εργαζόμενοι και συνταξιούχοι της Εθνικής Τράπεζας), που συστάθηκε πριν από σχεδόν 100 χρόνια -το 1927- με σκοπό να προάγει την ευεξία των εργαζόμενων και σημείωσε στο παρελθόν αξιοσημείωτη πορεία με διακρίσεις σε αθλήματα όπως η σκοποβολή, η ξιφασκία, η ιστιοπλοΐα και το σκάκι, αποτέλεσε για μένα κίνητρο και έμπνευση για να δημιουργήσω το 2018 το πρόγραμμα ευεξίας και ευ ζην «Wellness for all!», αξιοποιώντας τις σπουδές μου στη Διατροφή/Διαιτολογία και τις πιστοποιημένες γνώσεις μου στο Health, Wellness & Corporate Wellbeing Coaching.
Το 2020, με αφορμή τις συνθήκες της πανδημίας, αξιοποιήσαμε τη σύγχρονη τεχνολογία και εμπλουτίσαμε με ποικίλες online δράσεις το πρόγραμμά μας, το οποίο έκτοτε λαμβάνει για τις ψηφιακές του δράσεις συνεχείς βραβεύσεις και διακρίσεις στον αναγνωρισμένο ετήσιο θεσμό των FITNESS AWARDS.
Συνοπτικά, το «Wellness for all!» περιλαμβάνει δια ζώσης & online προγράμματα γυμναστικής, Mat Pilates, μαθήματα ορθοσωμικής άσκησης για τη βελτίωση της στάσης σώματος λόγω καθιστικής ζωής, τεχνικές αυτοφροντίδας με Ρεφλεξολογία, Face Yoga, καθώς και ψηφιακές συναντήσεις για την ενημέρωση των μελών μας από γιατρούς & επαγγελματίες υγείας για θέματα που αφορούν στη βελτίωση της συνολικής υγείας τους και την εν γένει καλύτερη ποιότητα ζωής. Επίσης, οργανώνουμε αποδράσεις ευεξίας/εκδρομές, ενώ έχουμε συστήσει Ομάδα δρομέων, καθώς και Ομάδα εθελοντών που συμμετέχουν σε διάφορες περιβαλλοντικές κυρίως δράσεις που είτε οργανώνονται από άλλους φορείς είτε με ίδια πρωτοβουλία.
Ο σχεδιασμός, η επικοινωνία, η υλοποίηση και η αξιολόγηση των διαφόρων δράσεων του προγράμματος γίνονται σε συστηματική βάση και στηρίζονται στις σύγχρονες πρακτικές που προανέφερα, ενώ επανεξετάζουμε και εμπλουτίζουμε τις δράσεις μας με σκοπό την ευέλικτη προσαρμογή τους σύμφωνα με τις νέες τάσεις και την παροχή στα μέλη μας όσο το δυνατόν περισσότερων επιλογών.

Θέλετε να συνοψίσετε σε μια φράση τη προσέγγισή σας για την ευεξία στο χώρο εργασίας;
Με εκφράζει απόλυτα το motto του “Wellness for all!”: «η ευεξία και η καλύτερη ποιότητα ζωής είναι δικαίωμα και επιλογή μας!».

Λούκα Κατσέλη
Info: Ομότιμη Καθηγήτρια Διεθνών Οικονομικών και Ανάπτυξης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, και Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Δικαιούχων Έργων Μουσικής (ΕΔΕΜ).

Έχει διατελέσει μεταξύ άλλων, Πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Τράπεζας Κύπρου, Πρόεδρος Δ.Σ. της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος.
Υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, οπότε θέσπισε τον αναφερόμενο ως Νόμο Κατσέλη (νόμος 3869/2010 για την ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων προς ιδιώτες και δημόσιο- μια έμπρακτη σπουδαία προσφορά της στην ελληνική κοινωνία.
Ακόμη, αντιπρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του African Capacity Building Foundation (ACBF), Διευθύντρια του Κέντρου Ανάπτυξης του OΟΣΑ στο Παρίσι (2003 – 2007), Οικονομικός Σύμβουλος του Έλληνα Πρωθυπουργού (1993-1996), μέλος της Επιτροπής Αναπτυξιακής Πολιτικής του ΟΗΕ, μέλος των Επιτροπών Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της «Comité d Comité des Sages» για τη Μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη.

Το πρώτο κεφάλαιο της διαδρομής σας.
Είχα την τύχη να γεννηθώ από δύο γονείς που αποτέλεσαν για μένα πρότυπα ζωής. Βασικό αξιακό τους μέλημα ήταν όχι το κυνήγι του χρήματος αλλά η πνευματική ανέλιξη και η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου της κοινωνίας μας μέσα από το θέατρο και την πολιτιστική δημιουργία.
Η μητέρα μου, Αλέκα Κατσέλη, πρωταγωνίστρια στο Εθνικό Θέατρο και πρωθιέρεια στην Τελετή Αφής της Ολυμπιακής φλόγας από το 1936 έως το 1968, ήταν η προσωποποίηση της αξιοπρέπειας, της εντιμότητας και της ηθικής. Προερχόμενη από αστική οικογένεια, κρατούσε πάντα το μέτρο, την ισορροπία, την ηρεμία στο σπίτι, στη Δραματική Σχολή, στο Θέατρο. Πόσες φορές δεν άκουσα από τα χείλη της τα λόγια του Ταγκόρ: «Koιμήθηκα και ονειρεύτηκα πως η ζωή είναι χαρά. Ξύπνησα και είδα ότι η ζωή είναι καθήκον. Έπραξα και αντιλήφθηκα πως το καθήκον είναι χαρά».
Ο πατέρας μου, Πέλος Κατσέλης, ήταν ο μεγάλος Δάσκαλος τόσο για τους μαθητές του στη Δραματική Σχολή που λειτουργούσε κάτω από το σπίτι μας στη Νέα Σμύρνη, όσο και για τη μητέρα μου, την αδελφή μου Νόρα και εμένα. Ηπειρώτης, πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία, από λαϊκή οικογένεια, παράτησε τις σπουδές του στη Νομική για να ασχοληθεί με την τέχνη του θεάτρου.
Μεγάλωσα με τα λόγια του στ’ αυτιά μου: «To ότι έγινε σβήνει από το μάτι εκείνου που βλέπει το πόσο έχει ακόμα να γίνει». Πιστεύοντας ακράδαντα ότι ο ηθοποιός «ποιεί ήθη» ίδρυσε το Άρμα Θέσπιδος, μεταφέροντας σημαντικές παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου στην επαρχία. Παράλληλα, εισήγαγε το «φυσικό θέατρο» στην Ελληνική πολιτιστική σκηνή, αναδεικνύοντας, μέσα από έργα γραμμένα για ένα συγκεκριμένο τόπο, τα ήθη, τα έθιμα, τις αγωνίες των κατοίκων του. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την εντύπωση που μου έκανε, ως παιδάκι, η παράσταση στο Μεσολόγγι όπου ο συγγραφέας και ηθοποιός Νότης Περγιάλης έπαιζε τη φλογέρα του, ενώ δεκάδες ψαράδες μαζί με τους ηθοποιούς εξιστορούσαν τους καημούς της λιμνοθάλασσας.
Η Δραματική Σχολή λειτουργούσε κάτω από το σπίτι μας… Σχεδόν κάθε απόγευμα, μετά το σχολείο, ξέκλεβα χρόνο και παρακολουθούσα μαθήματα υποκριτικής. Πόσοι και πόσοι σημαντικοί πρωταγωνιστές του Ελληνικού Θεάτρου πέρασαν από την οδό Ευκαρίου … Ένα δεύτερο σχολείο για όλους μας …

Που τι σάς δίδαξε;
Για τους γονείς μου, το Θέατρο ήταν ο μεγάλος καθρέφτης αλλά και το μεγάλο σχολείο κάθε κοινωνίας, αποδέκτης και πλάστης ταυτόχρονα αξιών και προτύπων. Η ενασχόληση με το θέατρο αποτελούσε κοινωνικό λειτούργημα. Αποζητούσαν και οι δύο, μέσα από τη θεατρική πράξη, να καταστήσουν τον θεατή συμμέτοχο, να διερευνήσουν από κοινού τα ανεξερεύνητα μονοπάτια της γνώσης, της αυτογνωσίας και των διδαγμάτων που προσφέρουν τόσο η λαϊκή μας παράδοση και το δημοτικό μας τραγούδι όσο και τα σπουδαία κείμενα των αρχαίων τραγωδών και των μεγάλων θεατρικών συγγραφέων.
Μοιραζόντουσαν τις θέσεις αυτές με ξεχωριστούς φίλους, τον Άγγελο Τερζάκη, τον Γιώργο Θεοτοκά, την Άλκη Ζέη και τόσους άλλους σημαντικούς διανοητές της εποχής που αποτελούσαν την παρέα της Κυριακής στο σπίτι μας στη Νέα Σμύρνη … Προσωπικότητες που πέρα από την ενασχόλησή τους με την τέχνη έδιναν το παρόν στα κοινωνικά δρώμενα και κινήματα …
«Όταν σε ζεστάνει ο ήλιος της παιδικής σου ηλικίας, δεν κρυώνεις ποτέ» έλεγε η μητέρα μου … Αυτός ο ήλιος που φώτισε τη σημασία των αξιών και των προτύπων στη ζωή μου με ζεσταίνει ακόμα …

Τα χρόνια που κτίσθηκε η καριέρα.
Η δικτατορία σφράγισε την ενηλικίωσή μου. Οι γονείς μου απολύθηκαν λόγω φρονημάτων, παρέμειναν άνεργοι για μεγάλη χρονική περίοδο αλλά συνέχισαν να αγωνίζονται για εκδημοκρατισμό, προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και συμπερίληψη. Ίσως και γι’ αυτό, στο οικογενειακό μας DNA, το θέατρο και η πολιτική αποτέλεσαν δύο αλληλένδετους πόλους έκφρασης, δημιουργίας και προσφοράς.
Έφυγα για τις ΗΠΑ με υποτροφία από το Smith College εν μέσω δικτατορίας. Γνώρισα τον Ανδρέα Παπανδρέου στο Τορόντο ως φοιτήτρια στο πλαίσιο του αντιδικτατορικού αγώνα του ΠΑΚ στο οποίο εντάχθηκα. Δεν υπήρξα ποτέ «τεχνοκράτης οικονομολόγος»… Διάλεξα να επικεντρώσω τις σπουδές μου σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο στην εφαρμοσμένη οικονομική επιστήμη, γιατί μ’ ενδιέφερε η πολιτική πράξη που την αντιλαμβανόμουν και την αντιλαμβάνομαι ως κοινωνική αποστολή. Δεν είναι τυχαίο ότι το ενδιαφέρον μου επικεντρώθηκε στο πως υλοποιούνται αποτελεσματικά πολιτικές και μεταρρυθμίσεις προς όφελος του «κοινού καλού»…
Για τους οικονομολόγους της γενιάς μου, που βίωσαν στο πετσί τους και συμμετείχαν σε κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, σε αντίθεση με νεώτερους οικονομολόγους και τεχνοκράτες που δούλεψαν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και τράπεζες, η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να αφεθεί στον αυτόματο πιλότο των αγορών. Απαιτεί ενεργό συμμετοχή πολιτών, φορέων και επιχειρήσεων στον σχεδιασμό, την προτεραιοποίηση και την υλοποίηση πολιτικών και έργων που καθιστούν την οικονομία βιώσιμη και προάγουν την κοινωνική συνοχή και τη χρηστή διακυβέρνηση.
Το 1977 το Πανεπιστήμιο Yale με προσέλαβε ως Επίκουρο Καθηγήτρια και ανακάλυψα τη χαρά της πανεπιστημιακής διδασκαλίας και της έρευνας. Από τότε μέχρι το 2019 που αφυπηρέτησα από το Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του ΕΚΠΑ, έμαθα πολλά από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες μου και συνειδητοποίησα για άλλη μια φορά την αξία και καθοριστική επίδραση του Δασκάλου στην διαμόρφωση του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς των νέων ανθρώπων.

Οι αμφισβητήσεις που σάς έδειξαν την άλλη όψη των πραγμάτων.
Η πορεία μου δεν υπήρξε ποτέ ανέφελη, ιδιαίτερα στη χώρα μας που επέστρεψα μόνιμα το 1986. Ως Γενική Διευθύντρια του ΚΕΠΕ την περίοδο 1983-1986, ως Υπουργός την περίοδο 2009-2011 αλλά και ως Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Δικαιούχων Έργων Μουσικής -ΕΔΕΜ σήμερα, υπέστη σκληρή αμφισβήτηση για τις επιλογές μου.
Ακραίο παράδειγμα η επίθεση που δέχθηκα από συγκεκριμένα εξωθεσμικά κέντρα και μέσα μαζικής ενημέρωσης για τον Ν. 3816/2010 περί ρύθμισης οφειλών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και για τον Ν. 3869/2010 για την ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων -τον γνωστό νόμο Κατσέλη.
Κατάλαβα νωρίς ότι για κάθε ενέργεια που προσκρούει στο ατομικό συμφέρον κάποιου άλλου ή και πλήττει το Εγώ του, η υπονόμευση είναι αναπόφευκτη. Το πεδίο της πολιτικής είναι κατεξοχήν πεδίο σύγκρουσης συμφερόντων … Πολλές φορές, συγκεκριμένοι εξωθεσμικοί παράγοντες δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν τη δύναμη που διαθέτουν είτε για εξαγορά του εντολοδόχου-πολιτικού, είτε για «δολοφονία χαρακτήρα» και πολιτική εξόντωση του. Η απομάκρυνσή μου από δύο Υπουργεία και η διαγραφή μου από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ δύο φορές, ήταν το κόστος που ενσυνείδητα πλήρωσα για την στάση μου.

Γιατί πετύχατε;
Τόσο στην ακαδημαϊκή όσο και στην επαγγελματική και πολιτική μου διαδρομή πέτυχα όσα λίγα πέτυχα, γιατί επικεντρώνομαι στο αποτέλεσμα που θα παραχθεί. Σπάνια παρατάω την μάχη παρά τις όποιες δυσκολίες. Στην προσπάθεια αυτή στηρίζομαι και παίρνω δύναμη από την οικογένειά μου και ανθρώπους που μοιραζόμαστε τις ίδιες αγωνίες, αξίες, στόχους, αίσθημα ευθύνης και κέφι για δημιουργία και προσφορά …

Στο φάσμα του πολιτικού έργου σας τι είναι το σημαντικότερο που κατακτήθηκε;
Η αναγνώριση της ανιδιοτέλειας όσον αφορά τη συμμετοχή μου στα κοινά και η εμπιστοσύνη του κόσμου που προκύπτει από αυτή την αναγνώριση, ανεξαρτήτως κομματικής ένταξης..

Γυναικεία ηγεσία- και τα χαρακτηριστικά στην προσωπικότητα μιας γυναίκας που διακρίνεται.
Η γυναίκα που αποφασίζει να ασκήσει επάγγελμα, παράλληλα με την δημιουργία οικογένειας, γίνεται κατ’ ανάγκη πιο ανθεκτική, πρακτική, υπομονετική και αποτελεσματική. Προσπαθώντας να ανταποκριθεί στους πολλαπλούς της ρόλους και τις απαιτήσεις των μελών της οικογένειας αναπτύσσει την συναισθηματική της ενσυναίσθηση και συναινετικές δεξιότητες. Αντιμετωπίζοντας όμως συχνά προκαταλήψεις και ανάρμοστες συμπεριφορές, σε μια κατά βάση πατριαρχική κοινωνία, συχνά παλεύει μόνη της ή γίνεται ευάλωτη. Δυσκολεύεται να εναρμονίσει τις πολλαπλές ταυτότητες της γυναίκας, της συζύγου, της ερωμένης, της μάνας, της εργαζόμενης … Είτε διακρίνεται είτε όχι, καλείται να αναγνωρίσει τις ανάγκες της, να ιεραρχήσει τις προτεραιότητες της ζωής της και να βρεί την εσωτερική της ισορροπία …

Οι αδιαπραγμάτευτες αξίες σας.
Σεβασμός στην αξία, δυνατότητες και αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου
Ακεραιότητα και συνέπεια σε ηθικές αρχές
Ευθύνη επιλογών και πράξεων
Δικαιοσύνη για δίκαιη επίλυση διαφορών
Αγάπη για τον συνάνθρωπο με ενσυναίσθηση, ανιδιοτελή προσφορά και σύναψη ουσιαστικών δεσμών φιλίας και συμπόρευσης.

Το στοίχημα- που ως κοινωνία πρέπει να κερδίσουμε.
Σε ποια χώρα και σε ποια κοινωνία θέλουμε να ζήσουμε εμείς και τα παιδιά μας τα επόμενα χρόνια; Σε μια κοινωνία ανασφάλειας και αδιαφάνειας που μαστίζεται από απανωτές γεωπολιτικές χρηματοπιστωτικές ή υγειονομικές κρίσεις και που κυριαρχούν η εμπορευματοποίηση, η ατομικότητα, οι ανισότητες, η επικράτηση του ισχυρού, ο φόβος και η επιθετικότητα; Αν λέμε όχι σε αυτή τη δυστοπία, έχουμε ευθύνη να αγωνιστούμε για μια Ελλάδα δημοκρατική, για μια οικονομία βιώσιμη, για ένα κράτος δικαίου, για μια κοινωνία συμπεριληπτική …

«Και χρωστάμε στην διάρκεια μιας λάμψης την πιθανή ευτυχία μας» (Οδ. Ελύτης). Η έννοια της ευτυχίας -για εσάς;
Οι πολύτιμες στιγμές ουσιαστικής επικοινωνίας και σύνδεσης με τα παιδιά, τα εγγόνια μου και αγαπημένους ανθρώπους … το αίσθημα πλήρωσης, αυτοπραγμάτωσης και ανέλιξης κάθε φορά που αισθάνομαι ότι κάτι προσέφερα, κάποιους βοήθησα, οε κάτι έγινα καλύτερη ….

Χριστίνα Κεφαλογιάννη, Αναπληρώτρια Περιφερειάρχης Αττικής

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ: Φωτεινή Νάσσου

Όπως όλες οι σύγχρονες γυναίκες, η νέα αναπληρώτρια Περιφερειάρχης Αττικής, Χριστίνα Κεφαλογιάννη, καθημερινά προσπαθεί να ανταποκριθεί σε όλους τις ρόλους και σε όλες τις νέες προκλήσεις μακριά από στερεοτυπικές και παλαιοκομματικές αντιλήψεις.

Μεγάλωσε σε μια αγαπημένη οικογένεια και μαζί με τις δύο αδελφές της, την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τη Δανάη – Μαρία, είναι αχώριστες.
Στον λιγοστό προσωπικό της ελεύθερο χρόνο διαβάζει λογοτεχνία, ονειρεύεται και σχεδιάζει ταξίδια και βάζει στόχο να ξεκινήσει τοξοβολία.

Είστε μια γυναίκα δυναμική και ανεξάρτητη, σκληρά εργαζόμενη και πολύτεκνη μητέρα. Κι όλα αυτά τα κάνετε πάντα με όρεξη, πείσμα και αστραφτερό χαμόγελο. Πείτε μας τα μυστικά σας. Πως είναι δυνατό μια γυναίκα να ανταποκρίνεται σε τόσους ρόλους; Φτάνει το 24ωρο;
Κάθε εργαζόμενη μητέρα καλείται να ισορροπήσει την επαγγελματική, την οικογενειακή και την προσωπική της ζωή μέσα από διάφορες καθημερινές «προκλήσεις». Αυτό που προσωπικά προσπαθώ να κάνω για να μπορώ να ανταπεξέλθω σε όλους αυτούς τους ρόλους, είναι να θέτω προτεραιότητες, να προγραμματίζω όσο πιο συντονισμένα την καθημερινότητά μου και να ζητάω βοήθεια από τον περίγυρό μου.
Σε όλη τη μέχρι σήμερα πορεία μου, το μεγαλύτερο στήριγμα ήταν και είναι η οικογένειά μου. Η μητέρα μου, που με βοηθάει σε πολλές από τις οικογενειακές απαιτήσεις, οι αδερφές μου, που με βοηθούν και με στηρίζουν σε όλες τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που έχει χρειαστεί να αντιμετωπίσω, και τα παιδιά μου, που μου δίνουν την έμπνευση να προσπαθώ να υλοποιώ τους στόχους μου, μου δίνουν τη δύναμη να συνεχίζω με δυναμισμό κι αισιοδοξία.

Ως παιδί τι ονειρευόσασταν να κάνετε μεγαλώνοντας;
Από τότε που ήμουν πολύ μικρή, και όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, αυτό που με ενδιέφερε ήταν να φροντίζω τους αγαπημένους μου ανθρώπους. Γι’ αυτό ήθελα να κάνω μεγάλη οικογένεια. Γι’ αυτό, επαγγελματικά, ονειρευόμουν να γίνω δασκάλα.

Έχετε DNA βαθιά πολιτικό. Ποια ανάγκη σας ώθησε να ασχοληθείτε με τα κοινά και μάλιστα σε μια Περιφέρεια που έχει να λύσει προβλήματα που χρονίζουν;
Υπάρχει όντως πολιτική παράδοση και από τις δύο πλευρές της οικογένειάς μου. Από την πλευρά του πατέρα μου, ξεκινάει από τα τέλη του 19ου αιώνα με πρώτο τον γιατρό Νικόλα Κεφαλογιάννη που εξελέγη βουλευτής το 1895 και συμμετείχε στην Κρητική Βουλή το 1907, πριν δηλαδή ενωθεί η Κρήτη με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Υπάρχει όμως μακρά πολιτική παράδοση και από την πλευρά της οικογένειας της μητέρας μου με την παρουσία πολλών ηγετικών μορφών στην επαρχία των Σφακίων που φτάνει μέχρι τον αδερφό της μητέρας μου, Παύλο Βαρδινογιάννη, ο οποίος ήταν βουλευτής Ρεθύμνου από το 1956 μέχρι και μετά τη Μεταπολίτευση. Αξίζει επίσης να αναφέρω ότι η γιαγιά μου, Χρυσή Βαρδινογιάννη είναι από τις πρώτες γυναίκες που συμμετείχαν στα κοινά ως εκλεγμένη κοινοτική σύμβουλος το 1958.
Έμαθα λοιπόν ότι η ενασχόληση με τα κοινά είναι υποχρέωση κάθε πολίτη και πρέπει να το κάνει με σκοπό την προσφορά στην κοινωνία, κρατώντας ψηλά τις ανθρώπινες αξίες και τα ιδανικά. Όταν μου ζητήθηκε να συνδράμω στην προσπάθεια αλλαγής του τρόπου λειτουργίας και αποτελεσματικής διαχείρισης των προβλημάτων των κατοίκων της Περιφέρειας Αττικής, δεν δίστασα γνωρίζοντας ότι επικεφαλής του εγχειρήματος αυτού είναι ένας άνθρωπος που έχει δείξει στην πράξη ότι ό,τι υπόσχεται, φροντίζει να το τηρήσει.

Ποιο είναι το προσωπικό σας στοίχημα στην πολιτική; Ποια η αποστολή σας στην αυτοδιοίκηση;
Το όραμά μου για το μέλλον της Αττικής και το στοίχημα της νέας Περιφερειακής Διοίκησης το έχει εκφράσει πολλές φορές ο Περιφερειάρχης κ. Νίκος Χαρδαλιάς. Στοχεύουμε στην βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών της Περιφέρειας Αττικής. Θέλω να συμβάλλω στην προσπάθεια όπου, στο τέλος της 5ετούς θητείας μας, η Περιφέρεια Αττικής να είναι ένα πρότυπο Περιφέρειας, μία ανθρώπινη, ασφαλής και με βιώσιμη ανάπτυξη, με σωστή λειτουργική και θεσμική θωράκιση.

Ποιοι είναι οι ήρωές και ποιες οι ηρωίδες σας;
Θαυμάζω κάθε άνθρωπο που δεν το βάζει κάτω, που δε χάνει την ανθρωπιά του, την αξιοπρέπειά του, την αυθεντικότητά του, όσες δυσκολίες και αν του φέρει η ζωή. Και σε αυτούς, πρωτεύουσα θέση έχουν όσοι με το παράδειγμά τους βοηθάνε την κοινωνία να γίνει πιο ανθρώπινη και συμπεριληπτική.

Πότε δείχνετε επιείκεια στα λάθη και πότε «διαγράφετε» σχέσεις και ανθρώπους;
Στη ζωή μας όλες οι εμπειρίες, είτε θετικές είτε αρνητικές, διαμορφώνουν τη στάση ζωής μας και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις σχέσεις μας με τους ανθρώπους. Γενικά, δείχνω μεγάλη επιείκεια και ανεκτικότητα σε λάθη ή πράξεις που γίνονται χωρίς δόλο και με έκδηλη διάθεση αντιμετώπισης των επιπτώσεων, με στόχο τη βελτίωση της σχέσης. Με άλλα λόγια, θέλω οι άνθρωποι γύρω μου να είναι ειλικρινείς και να δείχνουν ότι ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της όποιας σχέσης έχουμε δημιουργήσει με ισορροπία και αλληλοσεβασμό.