Blog

  • D… Παντός καιρού για κάθε ηλικία

    D… Παντός καιρού για κάθε ηλικία

    Σοφία Παπαγιάννη
    Φαρμακοποιός,
    Αναγεννητική Ιατρική, Αντιγήρανση, Βλαστοκύτταρα,
    Eπιστημονική Yπεύθυνη στα περιοδικά
    ΔΥΟ (Διατρoφή-Υγεία-Ομορφιά) και
    Women in Business & Science

    Οι επιστήμονες αλλά και η κοινότητα γνωρίζουν πολύ καλά πόσο σημαντική είναι η ισορροπημένη διατροφή για την υγεία του οργανισμού.

    «Η τροφή σου, το φάρμακό σου» κατά τον Ιπποκράτη. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής με ιδιαίτερες απαιτήσεις, τόσο στην εργασία όσο και στην εκπαίδευση, αλλά και την προσωπική ζωή, καθιστούν δύσκολη και περίπλοκη την παρακολούθηση, τον προγραμματισμό του ολοκληρωμένου διατροφικού μοντέλου και ακόμα δυσκολότερη την εξατομίκευση η οποία είναι απαραίτητη.

    Τα συμπληρώματα διατροφής έρχονται να καλύψουν ένα σημαντικό κενό στην αδυναμία παρακολούθησης του σωστού μοντέλου εξατομικευμένων αναγκών στη διατροφή, λειτουργώντας σαν στρατηγικοί εταίροι στη διαχείριση της πρόληψης της καλής υγείας και ευζωίας.

    Η χρήση συμπληρωμάτων, πρέπει να γίνεται πάντα με σύσταση του επιστήμονα υγείας, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια, η αξιοπιστία και η λήψη με τον ενδεδειγμένο ελεγχόμενο τρόπο και χρόνο (η υπερβολική πρόσληψη είναι εξίσου επιζήμια με την έλλειψη).

    Ένα αρκετά ευρύ φάσμα συμπληρωμάτων. διατίθενται προς χρήση από τα οποία θα πρέπει να επιλεγούν αυτά που θα καλύψουν την εξατομικευμένη ανάγκη του κάθε οργανισμού.

    Θα επικεντρώσουμε εδώ την αναφορά μας σε ένα από τα πλέον βασικά συμπληρώματα, τη βιταμίνη D και τον μεταβολίτη της την D3, καθώς και την προσθήκη της Κ2 σε πολλά σκευάσματα η οποία κατευθύνει την D3 στα οστά, ενώ συγχρόνως αποφεύγεται η ασβεστοποίηση με την αποτροπή εναπόθεσης στα αγγεία.

    Σε ήλιο και σε σκιά, χειμώνα, αλλά και καλοκαίρι, από την αρχή της ζωής μέσα στη μήτρα για μητέρα και έμβρυο, στο βρέφος, στο νήπιο, τον ενήλικα, αλλά και τον υπερήλικα, αποτελεί απόλυτα αναγκαίο και χρήσιμο συστατικό για τον οργανισμό. Τα επίπεδα της πρέπει να διατηρούνται σε φυσιολογικά και μάλιστα ανώτερα πολλές φορές όρια.

    Παλαιότερα, θεωρείτο ότι ο ρόλος της αναφερόταν μόνο στη σωστή ανάπτυξη των οστών, άρα ανάπτυξη του σκελετού, με σύνθεση στον οργανισμό, κυρίως με τη βοήθεια της επίδρασης στο δέρμα της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου, εξ’ ου και η «βιταμίνη του ήλιου». Πλήθος επιστημονικών μελετών όμως τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αναδείξει τον σημαντικό ρόλο της στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού, τη ρύθμιση της διάθεσης και της ψυχολογίας, στην επίδρασή της στα αυτοάνοσα νοσήματα, ειδικά στη σκλήρυνση κατά πλάκας, στην ψωρίαση κλπ. Η χρησιμότητα της αναφέρεται ακόμα και σε διάφορες μορφές καρκίνου.

    Από την περίοδο της εγκυμοσύνης για σωστή ανάπτυξη του εμβρύου, αλλά και διατήρηση των επιπέδων της βιταμίνης D στην εγκυμονούσα μητέρα, στο βρέφος, στο παιδί προσχολικής ηλικίας λόγω των έντονων αλλαγών σωματικής, κινητικής, κοινωνικής, συναισθηματικής ανάπτυξης, αλλά και γνωστικής και όπου η διατροφή υστερεί, γιατί το παιδί δεν συμμορφώνεται στη σωστή λήψη τροφής, τότε με τη σύσταση του παιδιάτρου είναι απαραίτητα τα συμπληρώματα Ω3 λιπαρά, βιταμινών B & D και λοιπά ιχνοστοιχεία.

    Το ίδιο συμβαίνει και κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας όπου η γνωστική λειτουργία είναι πιο απαιτητική. Έφηβοι αλλά και ενήλικες κατά περίπτωση και εξατομικευμένα, θα πρέπει να ελέγχουν και να φροντίζουν τη διατήρηση των επιπέδων της D3 σε ικανοποιητικά επίπεδα για τους λόγους που αναφέραμε.

    Τέλος είναι (μαζί με πολλούς άλλους παράγοντες- συμπληρώματα) ένα πολύτιμο και βασικό αντιγηραντικό συστατικό που πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψιν! Συμβάλλει στην ανάσχεση της διαδικασίας της γήρανσης, επηρεάζοντας το μήκος των τελομερών (άκρα των χρωμοσωμάτων που με την πάροδο του χρόνου βραχύνονται και αυτή η βράχυνση επιφέρει κυτταρική γήρανση).

    Για τη διατήρηση διαύγειας πνεύματος, παράτασης της νεότητας αλλά και θωράκισης του ανοσοποιητικού μας συστήματος σε επίπεδο πρόληψης και συγχρόνως αντιμετώπισης προβλημάτων με τα οστά, αυτοάνοσων νοσημάτων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα μικροθρεπτικά συστατικά με προεξάρχον αυτό της βιταμίνης D.

  • Η «συγχορδία» των γυναικείων ορμονών

    Η «συγχορδία» των γυναικείων ορμονών

    Δρ. Ελένη Πανταζή
    Ενδοκρινολόγος Διαβητολόγος, PhD
    τ. Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος Νοσοκομείου Αλεξάνδρα
    pantazi.lena@yahoo.com

    Κατά την εφηβεία δυο κύριες γυναικείες ορμόνες, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη αυξάνονται για να επέλθει η εμμηναρχή. Παρουσιάζουν κυκλική σταθερότητα κατά την αναπαραγωγική ηλικία και κορυφώνονται σε αστάθεια κατά την κλιμακτήριο (45-50 έτη) καταλήγοντας σε οριστική πτώση των οιστρογόνων με την εμμηνόπαυση. Ο μέσος χρόνος εμμηνόπαυσης στις Ελληνίδες είναι τα 50-51 έτη.

    Αυτή είναι η φυσιολογική εξέλιξη των γυναικείων ορμονών. Υπάρχουν όμως και ορμονικές διαταραχές και στις 3 φάσεις της ζωής της γυναίκας:

    Ολιγοαμηνόρροια: δηλαδή λιγότερο αίμα κατά την έμμηνο ρύση (ΕΡ).

    Αραιομηνόρροια: κύκλοι άνω των 40 ημερών. Ο φυσιολογικός κύκλος είναι 26-30 ημέρες.

    Πολυμηνόρροια: μεγάλη ποσότητα αίματος κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως.

    Ο κυριότερος εκπρόσωπος αυτών των διαταραχών είναι το πολυκυστικό σύνδρομο (P.C.O) το οποίο ποικίλλει από ελαφρότατο που δεν το αντιλαμβάνεται η γυναίκα έως βαρύτατο με μεγάλες περιόδους αμηνόρροιας και υπερτρίχωση λόγω υπερπαραγωγής ανδρογόνων.

    Οι μεγάλες διαταραχές της έμμηνου ρύσεως σε όλες τις φάσεις της ζωής της γυναίκας συνοδεύονται από διάφορα συμπτώματα όπως: κακή διάθεση, εξάψεις, εφιδρώσεις, κεφαλαλγίες, διαταραχές του ύπνου και σωματικές αλλαγές, όπως αύξηση του σωματικού βάρους κυρίως της κοιλιάς και της μέσης.

    Αυτές οι διαταραχές είναι πιο έντονες στη κλιμακτήριο και περιλαμβάνουν τα προαναφερόμενα, καθώς επίσης κολπική ξηρότητα, μαστοδυνία, ευερεθιστότητα, άγχος, κατάθλιψη, αδυναμία συγκέντρωσης και προσοχής και σε μερικές γυναίκες τριχόπτωση, ξηρότητα του δέρματος και άλλες πιο ανώδυνες αλλαγές. Άρα επιδρούν οι διακυμάνσεις των ορμονών αυτών σε όλα τα συστήματα του οργανισμού: εγκέφαλο, δέρμα, κόλπο, μαστούς, αγγεία, νευρικό σύστημα.

    Πρόληψη για τις περισσότερες από αυτές τις διαταραχές δεν υπάρχει, απλά αντιμετώπιση. Για τις έφηβες όταν πρόκειται για ήπιες διαταραχές εφησυχασμός, ότι με την πάροδο της ηλικίας θα υπάρξει καλυτέρευση. Αν οι διαταραχές είναι μεγαλύτερες όπως σε P.C.O σύνδρομο βαρύ με μεγάλες διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, μπορούμε να δώσουμε προγεστερόνη και να έχουμε φυσιολογική Ε.Ρ για κάποιο χρονικό διάστημα. Επίσης όταν υπάρχει υπερτρίχωση ή και τριχόπτωση του τριχωτού της κεφαλής δίνουμε ουσίες ορμονικές που ονομάζονται αντιανδρογόνα. Στη κλιμακτήριο, όταν υπάρχουν συμπτώματα (γιατί μπορεί και να μην υπάρχουν) δίνουμε ανάλογα: αν υπάρχουν αραιοί κύκλοι άνω των 3-4 μηνών και συνοδεύονται από εξάψεις και τα άλλα συμπτώματα που προανέφερα δίνουμε προγεστερόνη. Αν υπάρχουν ακόμα λίγα οιστρογόνα η Ε.Ρ ομαλοποιείται και τα συμπτώματα καλυτερεύουν. Στο τελευταίο στάδιο δηλαδή στην εμμηνόπαυση μπορούμε να δώσουμε θεραπεία υποκατάστασης με μικρή δόση οιστρογόνων και προγεστερόνης αν υπάρχει μήτρα. Αν δεν υπάρχει μήτρα λόγω προηγηθείσης υστερεκτομής δίνουμε μόνο οιστρογόνα. Αυτή η θεραπεία είναι γνωστή σαν HRT. Απαραίτητη προϋπόθεση για να δοθεί αυτή η θεραπεία είναι οι γυναίκες να μην καπνίζουν και να μην έχουν αγγειοπάθεια γιατί τότε υπάρχει κίνδυνος εμβολής. Η διάρκεια της θεραπείας με HRT εξαρτάται από την επιθυμία των γυναικών που θα τη λάβουν. Συνήθως διαρκεί 10 έτη. Αντένδειξη επίσης για αυτή τη θεραπεία είναι Ca μαστού σε πρώτου βαθμού συγγενείς ηλικίας κάτω των 35 ετών. Όταν οι γυναίκες δε θέλουν να λάβουν HRT εναλλακτικά δίνουμε φυτοοιστρογόνα τα οποία μιμούνται τα οιστρογόνα, έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και συμβάλουν στη καρδιακή υγεία μειώνοντας την LDL στο αίμα. Επίσης συνιστώνται τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, βιταμίνη D και Mg για πρόληψη απώλειας οστικής μάζας επειδή με την εμμηνόπαυση αυξάνει ο κίνδυνος της οστεοπόρωσης. Για τη ξηρότητα του κόλπου υπάρχουν σκευάσματα κολπικών υποθέτων με υαλουρονικό οξύ και σκευάσματα υγραντικών κολπικών αλοιφών.

    Και ας θυμηθούμε όλα στη γη έχουν ρυθμό. Όλα λειτουργούν σαν τη μουσική και όλα χορεύουν με το ρυθμό της. Πριν την εφηβεία η μουσική είναι ωραία, άλλα μόλις οι ορμόνες φτάσουν στο ζενίθ τους και αρχίζει η αστάθεια και η πτώση τους, η μουσική και ο ρυθμός διαφοροποιούνται. Η ζωή φυσικά εξακολουθεί να έχει ρυθμό άλλα δε χορεύουμε πια με αυτόν αν έχουμε χάσει το ρυθμό μας. Μπορούμε όμως να κρατήσουμε αυτό το ρυθμό περισσότερο χρονικό διάστημα αν υιοθετήσουμε έναν κατάλληλο τρόπο ζωής, όπως υγιεινή διατροφή, άσκηση, διατήρηση του σωματικού βάρους και HRT για μεγάλο διάστημα μετά την εμμηνόπαυση ως και 10 έτη.

  • ΔΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΨΩΜΙΑΔΗ: «Ένας άνθρωπος είναι κοινωνικά αόρατος χωρίς σωματική και ψυχική υγεία»

    ΔΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΨΩΜΙΑΔΗ: «Ένας άνθρωπος είναι κοινωνικά αόρατος χωρίς σωματική και ψυχική υγεία»

    ΔΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΨΩΜΙΑΔΗ
    ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

    ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ Φωτεινή Νάσσου

    Γεννημένη στον Πειραιά, μεγάλωσε σε μια οικογένεια που χαρακτηριζόταν από αγάπη, ειλικρίνεια και ακεραιότητα. Καθώς μεγάλωνε, συνειδητοποίησε ότι ο κόσμος γύρω της δεν αντανακλούσε τις αξίες στις οποίες πίστευε, γεγονός που την ώθησε να αρχίσει να δημιουργεί πρωτοβουλίες, μηχανισμούς και οργανισμούς που στοχεύουν στην προώθηση μιας πιο ηθικής, ανθρώπινης και κοινωνικά υπεύθυνης κοινωνίας.

    Σήμερα είναι μια πρωτοπόρος επιχειρηματίας και παγκόσμια σύμβουλος, αναγνωρισμένη για το έργο της στην κοινωνική καινοτομία και την ηγεσία, keynote speaker και παράλληλα έχει αναπτύξει τη συγγραφική της δραστηριότητα, κυρίως μετά την εγκατάστασή της στις Ηνωμένες Πολιτείες.

    Το πρώτο της βιβλίο κατέκτησε τη θέση #1 Best Seller του Amazon στην κατηγορία Green Business. Σε αυτό περιγράφει το επιχειρηματικό της ταξίδι στην Ελλάδα, τα εργαλεία κοινωνικής ψυχολογίας που αρχικά εφάρμοσε στον ίδιο της τον εαυτό καθώς και τη γλώσσα και τη μεθοδολογία της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, όπως αυτή μετονομάστηκε αργότερα ως Sustainability.
    Προερχόμενη από μια ιστορική οικογένεια ευεργετών του Πόντου, έχει αφιερώσει τη ζωή της στην προώθηση ζητημάτων κοινωνικής ταυτότητας, βιωσιμότητας, ESG, ηθικής λήψης αποφάσεων, ενδυνάμωσης των γυναικών, πολιτιστικής κληρονομιάς, συλλογικής μνήμης και κοινωνικής υγείας.

    Τι είναι η κοινωνική υγεία και πώς μπορούμε να την κατακτήσουμε; Μπορεί ένας άνθρωπος να είναι σωματικά και ψυχικά υγιής, να πάσχει, όμως, από έλλειμμα κοινωνικής υγείας;

    Η κοινωνική υγεία αφορά την ποιότητα των σχέσεων, του ανήκειν και της συμμετοχής μας σε κοινότητες με νόημα. Έρευνες δείχνουν ότι όταν ένας άνθρωπος είναι κοινωνικά απομονωμένος ή αόρατος, δεν μπορεί να επιτύχει ουσιαστικά σωματική και ψυχική υγεία. Στο έργο μου, η κοινωνική υγεία χτίζεται μέσα από κοινότητες και δίκτυα που δίνουν φωνή, ρόλο και σκοπό στους ανθρώπους.

    Πως επαναπροσδιορίζετε την εταιρική κοινωνική ευθύνη στην χώρα μας, συνδέοντάς την με το επιχειρηματικό όφελος και εστιάζοντας στις δράσεις για τις τοπικές κοινωνίες μέσω της APSON, της πρώτης και πρωτοπόρου εταιρείας στην Ελλάδα που εξειδικεύεται στην Εταιρική Υπευθυνότητα και Βιώσιμη Ανάπτυξη; Αποδίδει τελικά;

    Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, που εξελίχθηκε στη Βιώσιμη Ανάπτυξη, είναι τρόπος λήψης αποφάσεων που ισορροπεί την οικονομική απόδοση με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Από την ίδρυση της APSON το 2007, εφάρμοσα μια μεθοδολογία στρατηγικών συμπράξεων με έμφαση στις τοπικές κοινωνίες, βασισμένη στην επιστήμη της Κοινωνικής Ψυχολογίας, μεταφράζοντας τη συμπεριφορά των stakeholders σε αποφάσεις με μετρήσιμο αντίκτυπο. Αυτό που σήμερα περιγράφεται ως From Local to Global υπήρξε πρακτική εφαρμογή από τα πρώτα χρόνια της APSON. Στην Ελλάδα, η ΕΚΕ αρχικά παρερμηνεύτηκε ως φιλανθρωπία ή χορηγία, την οποία διαδέχτηκε ο παροξυσμός γύρω από το Sustainability και το ESG. Αυτά δεν εισάγουν νέα φιλοσοφία, αλλά τη θεσμική μέτρηση της ίδιας προσέγγισης. Αποδίδει τελικά; Ναι, όταν λειτουργεί στρατηγικά

    Είστε επίσης ιδρύτρια και πρόεδρος σε μία από τις πρώτες κοινωνικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα και επικεφαλής και ιδρύτρια των πρώτων κέντρων γυναικείας επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα Womanitee, υπό την αιγίδα της ΚΕΔΕ και του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, τα οποία υποστηρίζουν τις γυναίκες στις τοπικές κοινωνίες ώστε να κάνουν το επόμενο βήμα στην επιχειρηματικότητα.

    Η κοινωνική επιχειρηματικότητα, όταν εισήχθη το 2011 στην Ελλάδα μέσω νομοθετικού πλαισίου, παρερμηνεύτηκε. Ταυτίστηκε με τη νομική μορφή και όχι με τον κοινωνικό αντίκτυπο και τη βιωσιμότητα των λύσεων, όπως ισχύει σε διεθνές επίπεδο. Την περίοδο εκείνη ίδρυσα και μία από τις πρώτες ΚΟΙΝΣΕΠ. Παράλληλα, η APSON από το 2007 λειτούργησε εξαρχής ως κοινωνική επιχείρηση λόγω αντικτύπου. Πρωτοβουλίες όπως το Womanitee αποτέλεσαν εφαρμογή αυτής της προσέγγισης στην πράξη, μέσα από στρατηγικές συμπράξεις, μια μεθοδολογία που διδάσκω σήμερα σε πανεπιστημιακά προγράμματα και σε keynote ομιλίες.

    Πείτε μας για την παγκόσμια πρωτοβουλία SOTL

    ( Sisters Of The Leaf) Global Movement, και το μήνυμα «σπάμε τα στερεότυπα» με κοινωνικό αντίκτυπο στην παγκόσμια βιομηχανία των πούρων
    Το 2003, όταν ξεκίνησα το ταξίδι μου στον κόσμο του πούρου, ήρθα αντιμέτωπη όχι μόνο με βαθιά ριζωμένα στερεότυπα και προσβολές από γυναίκες και άνδρες στην Ελλάδα, αλλά και με τη διαπίστωση της έλλειψης ίσης αναγνώρισης και σεβασμού προς τις γυναίκες στην παγκόσμια βιομηχανία πούρων. Η απάντησή μου ήταν η ίδρυση του πρώτου παγκόσμιου οργανισμού, με αφετηρία την Ελλάδα, όχι μέσα από σύγκρουση, αλλά μέσω μιας, πρωτοφανούς για τα δεδομένα της εποχής, ανάδειξης της γυναικείας παρουσίας στον πολιτισμό του πούρου μέσα από γνώση, σεβασμό και ισότιμη συμμετοχή.Έτσι, πήρα την «εργαλειοθήκη» μου, την καινοτόμο μεθοδολογία που είχα ήδη αναπτύξει, συνδυάζοντας την Κοινωνική Ψυχολογία και την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, και ξεκίνησα δουλειά. Σύνδεσα τον πολιτισμικό αντίκτυπο με τη βιωσιμότητα και τη στρατηγική ανάπτυξη μέσα από το χτίσιμο ενός παγκόσμιου δικτύου, δημιουργήσαμε τη Maestro School for Cigar Sommeliers και τα Women-Friendly Cigar Destinations, ενώ μέσω διεθνών συνεργασιών, media και mentoring ενδυναμώσαμε εκατοντάδες και επηρεάσαμε χιλιάδες γυναίκες.
    Σήμερα, έχοντας ολοκληρώσει την πρώτη μας αποστολή, περνάμε σε μια νέα εποχή μέσα από τον θεσμό των SOTL Cultural Ambassadors, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο γυναικείας ηγεσίας με έμφαση στη συνεργασία με τοπικά οικοσυστήματα και τη βιώσιμη πολιτισμική αλλαγή σε παγκόσμιο επίπεδο.
    Το μήνυμα «σπάμε τα στερεότυπα» δεν ήταν ποτέ σύνθημα. Είναι απλώς τρόπος ζωής.

    Ποια είναι η φιλοσοφία σας, από που θα λέγατε πως αντλείτε την έμπνευση, τη «δύναμη» για να προχωρήσετε;

    Όταν ο κόσμος γύρω μου δεν λειτουργεί με αξίες που δεν επιθυμώ να υπηρετήσω, δεν τον πολεμώ ούτε προσπαθώ να τον αλλάξω. Δημιουργώ έναν νέο κόσμο μέσα από πρωτοβουλίες, οργανισμούς και δίκτυα, βασισμένους σε ήθος και αρχές, στους οποίους μπορεί να ενταχθεί όποιος το επιλέξει συνειδητά.

    Ήταν επιλογή ή ανάγκη να ζείτε και να εργάζεστε στο μακρινό Φοίνιξ της Αριζόνα των ΗΠΑ;

    Δεν ήταν ούτε ανάγκη ούτε στρατηγική επιλογή. Σήμερα, άλλωστε, όλοι είμαστε μέρος μιας παγκόσμιας κοινότητας, ιδιαίτερα χάρη στην τεχνολογία. Μετακόμισα στην Αμερική απλώς επειδή ερωτεύτηκα. Είμαι ευγνώμων που ζω σε έναν τόπο που για μένα λειτουργεί ως συνεχές εκπαιδευτικό ταξίδι και μου προσφέρει ηρεμία, έμπνευση και χώρο για εξέλιξη.

    Τι συνέβαλε στην επιτυχία σας;

    Η προσήλωση σε έναν σκοπό ανώτερο από την ίδια μου την ύπαρξη, καθώς και η γνώση και η ανθεκτικότητα που χτίστηκαν μέσα από ανεκτίμητες εσωτερικές και εξωτερικές δοκιμασίες.
    Μπορεί το «Επιχειρείν» να είναι γένους θηλυκού; Είναι;
    Το επιχειρείν δεν έχει φύλο. Έχει συνεχή επένδυση στον εαυτό μας, εξέλιξη και σκοπό ανώτερο από το εγώ.

  • ΕΕΔΕΓΕ: Το Δίκτυο Γυναικών  που στηρίζει έμπρακτα τη  γυναικεία επιχειρηματικότητα

    ΕΕΔΕΓΕ: Το Δίκτυο Γυναικών που στηρίζει έμπρακτα τη γυναικεία επιχειρηματικότητα

    Μαριάνθη Μαλλιαρουδάκη
    Πρόεδρος του ΕΕΔΕΓΕ

    Σε μια περίοδο που οι γυναίκες επιχειρούν, καινοτομούν και διεκδικούν τον ρόλο που τους αξίζει στην ελληνική οικονομία, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας αποκτά κρίσιμη σημασία. Το Εθνικό Επιμελητηριακό Δίκτυο Ελληνίδων Γυναικών Επιχειρηματιών (ΕΕΔΕΓΕ) βρίσκεται σταθερά δίπλα στις γυναίκες που δημιουργούν, αναλαμβάνουν ρίσκο, ισορροπούν πολλαπλούς ρόλους και επιμένουν να μετατρέπουν τις ιδέες τους σε βιώσιμες επιχειρήσεις.

    Το 2025, οι δράσεις του ΕΕΔΕΓΕ υλοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα, μέσα από συνεργασίες με Επιμελητήρια και Φορείς, με στοχευμένες εκδηλώσεις, ενημερωτικές ημερίδες και συζητήσεις που ανέδειξαν τις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες για τις γυναίκες του επιχειρείν. Πραγματοποιήθηκαν δράσεις σε σειρά Επιμελητηρίων της χώρας, με συμμετοχή εκατοντάδων γυναικών, οι οποίες είχαν την ευκαιρία να ακούσουν καλές πρακτικές, να γνωρίσουν νέα εργαλεία χρηματοδότησης και να δικτυωθούν μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα ζωντανό πλέγμα υποστήριξης.

    Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη θεσμική παρέμβαση. Το ΕΕΔΕΓΕ ανέδειξε ζητήματα που αφορούν τις γυναίκες επαγγελματίες, όπως οι συνθήκες στήριξης της μητρότητας και το επίδομα μητρότητας για τις αυτοαπασχολούμενες και τις επιχειρηματίες, και κατέθεσε υπομνήματα σε αρμόδιους θεσμούς και υπουργεία συμβάλλοντας στον δημόσιο διάλογο με στόχο πιο δίκαιους και συμπεριληπτικούς κανόνες. Για εμάς, η ισότητα δεν είναι θεωρία, αλλά ζητούμενο στην πράξη: στη φορολογία, στην ασφάλιση, στην πρόσβαση σε κεφάλαια και ευκαιρίες ανάπτυξης.

    Παράλληλα, το Δίκτυο επένδυσε συστηματικά στην ψηφιακή του παρουσία, αναγνωρίζοντας ότι η επικοινωνία και η εξωστρέφεια είναι πιο αναγκαίες από ποτέ. Μέσα από θεματικές καμπάνιες στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς και σταθερές στήλες όπως το BizTuesday, το Motivational Friday και το MeetOurMentors, αναδείχθηκαν ιστορίες γυναικών από όλη την Ελλάδα, παρουσιάστηκαν εργαλεία και πρακτικές συμβουλές και δημιουργήθηκε ένας ανοιχτός δίαυλος ενημέρωσης και έμπνευσης. Οι ψηφιακές αυτές δράσεις λειτουργούν ως καθημερινό σημείο επαφής με τις γυναίκες του επιχειρείν, αλλά και ως γέφυρα με τις νεότερες γενιές που αναζητούν σύγχρονα πρότυπα.

    Η παρουσία του ΕΕΔΕΓΕ στα ΜΜΕ αποτέλεσε έναν ακόμη ισχυρό μοχλό ανάδειξης της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Με άρθρα και αφιερώματα σε εφημερίδες, καθώς και με συνεντεύξεις σε περιοδικά και ραδιοφωνικές εκπομπές, αναδείχθηκαν οι θέσεις του Δικτύου για τα κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες του επιχειρείν, παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές και προβλήθηκαν επιτυχημένες διαδρομές Ελληνίδων επιχειρηματιών.

    Η δικτύωση παραμένει ένας από τους βασικούς πυλώνες του ΕΕΔΕΓΕ. Μέσα από συμμετοχή σε fora, προγράμματα και συναντήσεις με φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, δημιουργούνται ευκαιρίες συνεργασίας, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και εξωστρέφειας για τις Ελληνίδες επιχειρηματίες. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δράσεις mentoring, οι κύκλοι συζητήσεων και οι στοχευμένες συνεργασίες με οργανισμούς και ιδιωτικούς φορείς λειτουργούν ενισχυτικά για όσες θέλουν να κάνουν το επόμενο βήμα στην επαγγελματική τους πορεία.

    Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες υπηρετούν έναν κοινό στόχο: να μη νιώθει καμία γυναίκα μόνη στη διαδρομή της προς την επιχειρηματική της ωρίμανση. Να γνωρίζει ότι υπάρχει ένα Δίκτυο που τη στηρίζει, την καθοδηγεί, την εκπροσωπεί και την ενθαρρύνει να διεκδικήσει τον χώρο που της αναλογεί. Γιατί όταν οι γυναίκες επιχειρούν με αυτοπεποίθηση και υποστήριξη, κερδίζει όχι μόνο η οικονομία, αλλά ολόκληρη η κοινωνία.

  • Χρονιά δράσεων το 2026 για το ΒΕΘ

    Χρονιά δράσεων το 2026 για το ΒΕΘ

    Άρθρο του Προέδρου του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης για το Women in Business & Science

    Χρονιά δράσεων και πρωτοβουλιών διαγράφεται το 2026 για το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, με κορωνίδα το επικείμενο βιοτεχνικό συνέδριο το φθινόπωρο, που αποτελεί προϊόν σύμπραξης των τριών Βιοτεχνικών Επιμελητηρίων Αθήνας, Πειραιάς και Θεσσαλονίκης.

    Το συνέδριο θα θέσει στο επίκεντρο του το παρόν και το μέλλον της βιοτεχνίας, τις προοπτικές και τα εμπόδια που αντιμετωπίζει με σημαντικούς ομιλητές που θα αναλύσουν ζητήματα που αφορούν το δυναμικό επιχειρηματικό κύτταρο της ελληνικής οικονομίας. Πρόκειται για το πρώτο συνέδριο που θα πραγματοποιήσουν τα τρία επιμελητήρια, τα οποία κάθε χρόνο στη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ενώνουν τις δυνάμεις τους συμμετέχοντας με ένα κοινό περίπτερο, τη βιοτεχνική πύλη.

    Το εν λόγω συνέδριο δεν είναι το μοναδικό καθώς το ΒΕΘ προγραμματίζει ένα άκρως ενδιαφέρον συνέδριο για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα που θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του Money Show, το οποίο θα λάβει χώρα στις 20 έως 22 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη. Μέσα από τις επιχειρηματικές εμπειρίες, αλλά και τις αλλαγές στο εργασιακό τοπίο που θα συζητηθούν, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τις προκλήσεις, τις προοπτικές, αλλά και τα προσκόμματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που είτε επιχειρούν, είτε θέλουν να μπουν στον επιχειρηματικό στίβο.

    Σημαντική θέση μεταξύ των δράσεων του ΒΕΘ έχει η παρουσίαση σε ειδική εκδήλωση του ντοκιμαντέρ για τα 100 χρόνια του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης και της πορείας της βιοτεχνίας, που επιμελείται η εταιρεία παραγωγής Μηχανή του Χρόνου Productions. Μέσα σε περίπου μια ώρα, όσο δηλαδή θα διαρκεί το ντοκιμαντέρ, θα προβληθούν σημαντικές στιγμές του ΒΕΘ, που ιδρύθηκε το 1925 και πέρυσι γιόρτασε έναν αιώνα ζωής. Στην αδιάλειπτη παρουσία του αποτέλεσε και αποτελεί αποτελεί τον φορέα που εκπροσωπεί δυναμικά, με όραμα και επιμονή τις επιχειρήσεις – μέλη του.

    Το ΒΕΘ αναλαμβάνει σειρά πρωτοβουλιών που στόχο έχουν το όφελος του μικρομεσαίου βιοτέχνη.
    Πιστεύει και έχει ως στόχο τη διασύνδεση της παραγωγής με την εκπαίδευση, αλλά και την έρευνα. Στο πλαίσιο αυτό προ ημερών το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας, στοχεύοντας στην ενίσχυση της διασύνδεσης της έρευνας με την επιχειρηματικότητα και της συνέργεια στο πλαίσιο ερευνητικών και αμοιβαία επωφελών δραστηριοτήτων. Το ΕΚΕΤΑ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, έχοντας ως κύρια αποστολή του την προαγωγή της καινοτόμου έρευνας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Το ΒΕΘ από την πλευρά του πιστεύει και προάγει τη σύνδεση της επιχειρηματικότητας με την έρευνα, την τεχνολογία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

    Το ΒΕΘ δε σταματά εδώ, στα σπάργανα έχει δράσεις για την προβολή των τεχνικών επαγγελμάτων και τη σημασία τους, προκειμένου οι νέοι άνθρωποι να ξεπεράσουν στερεότυπες αντιλήψεις, όπως για παράδειγμα ότι τα χειρωνακτικά επαγγέλματα, αντιμετωπίζονται υποτιμητικά σε σχέση με κάποια άλλα επαγγέλματα, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερες οικονομικές απολαβές ή κοινωνική προβολή. Το πιο σημαντικό από όλα τα κριτήρια είναι οι νέοι, να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στις δυνατότητες και στις προοπτικές που έχει το κάθε ένα επάγγελμα, αλλά και τη δυνατότητα, την ευκολία απορρόφησης του.

    Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να λειτουργήσει η διασύνδεση της εκπαίδευσης με την παράγωγη, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει επιτευχθεί ουσιαστικά.

    Το ΒΕΘ παραμένει πάντα δυναμικά στις επάλξεις με καινοτόμες και ουσιαστικές παρεμβάσεις βρίσκεται δίπλα στις επιχειρήσεις – μέλη του και θα συνεχίσει να το κάνει με την ίδια ζέση και μαχητικότητα.

  • Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ):  Επένδυση στη γνώση, τη διαφάνεια  και την ασφάλεια των αγορών

    Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ): Επένδυση στη γνώση, τη διαφάνεια και την ασφάλεια των αγορών

    Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δίνει προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την προστασία του επενδυτικού κοινού, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και την ασφάλεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αξιοποιώντας διεθνείς συνεργασίες και υλοποιώντας καινοτόμες πρωτοβουλίες.

    Προώθηση χρηματοοικονομικής παιδείας και προστασία επενδυτών μέσα από ενημερωτικές δράσεις και συνεργασίες

    Μέσα από στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης, η ΕΚ προάγει τη διαφάνεια στις κεφαλαιαγορές και συμβάλλει στη δημιουργία ενός ασφαλούς και αξιόπιστου επενδυτικού περιβάλλοντος.

    Προς την κατεύθυνση αυτή, προχώρησε στην έκδοση ειδικού παιδικού βιβλίου με τίτλο «Παραμύθια χρηματοοικονομικής παιδείας – Έλα να μάθεις για την οικονομία», με στόχο την εξοικείωση των παιδιών με βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες, μέσα από απλή γλώσσα και αφηγηματικά παραδείγματα. Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει τη σημασία της καλλιέργειας χρηματοοικονομικών γνώσεων από μικρή ηλικία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μελλοντικών πολιτών που είναι σε θέση να λαμβάνουν συνειδητές και υπεύθυνες οικονομικές αποφάσεις.

    Σημαντική, επίσης, είναι η συνεργασία της ΕΚ με το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ, η οποία προωθεί την ανάπτυξη διαδικτυακών προσομοιωτών επενδύσεων με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, με στόχο την ενίσχυση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού των πολιτών. Μέσα από διαδραστικά και ρεαλιστικά σενάρια, οι χρήστες εξοικειώνονται με βασικές επενδυτικές έννοιες και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, σε ένα ασφαλές περιβάλλον χωρίς πραγματικό οικονομικό κίνδυνο.
    Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει συνάψει Μνημόνια Συνεργασίας με κορυφαία πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, το Πάντειο και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, καθώς και με εποπτικούς φορείς, όπως το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης. Οι συνεργασίες αυτές στοχεύουν στην υλοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων σε θέματα κεφαλαιαγοράς, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας, στη διερεύνηση βέλτιστων πρακτικών, καθώς και στην προαγωγή της καινοτομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

    Διεθνής δραστηριοποίηση

    Στις 4 Δεκεμβρίου, η ΕΚ φιλοξένησε στην Αθήνα την ετήσια συνάντηση των μελών του Mediterranean Partnership of Securities Regulators (MPSR), στο οποίο η Πρόεδρος της ΕΚ, κα Βασιλική Λαζαράκου, κατέχει τη θέση της Αντιπροέδρου. Η διοργάνωση αποτέλεσε σημείο συνάντησης για μια γόνιμη ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών, ενισχύοντας τη συνεργασία των εποπτικών αρχών της περιοχής και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση σύγχρονων και ανθεκτικών κεφαλαιαγορών.

    Με την επανεκλογή της Προέδρου της, κας Βασιλικής Λαζαράκου, στο Προεδρείο της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ για το έτος 2026, η ΕΚ ενίσχυσε ενεργά τη διεθνή της παρουσία. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚ συνέβαλε στην προώθηση και υλοποίηση των Αναθεωρημένων Αρχών Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ/G20, με έμφαση σε ζητήματα διαφάνειας, ευθύνης των διοικήσεων, τεχνολογικών εξελίξεων και βιωσιμότητας, υποστηρίζοντας την ενσωμάτωσή τους στο ελληνικό νομοθετικό και εποπτικό πλαίσιο.

    Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει υπογράψει σύμβαση συνεργασίας με την Κεντρική Τράπεζα της Γαλλίας για την αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, μεταφράζει, προσαρμόζει και δημοσιεύει ενημερωτικά φυλλάδια και οπτικοακουστικό περιεχόμενο από την επίσημη διαδικτυακή πύλη της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας, ώστε να είναι εύληπτα και προσβάσιμα για το ελληνικό επενδυτικό κοινό.

    Η Διοίκηση της ΕΚ συναντήθηκε στα γραφεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς με την Επίτροπο Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κα Maria Luís Albuquerque. Η συνάντηση αποτέλεσε ευκαιρία ουσιαστικού διαλόγου για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς, για την προώθηση ασφαλών και παραγωγικών επενδύσεων και για την περαιτέρω ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών.

    Η Πρόεδρος της ΕΚ, κα Βασιλική Λαζαράκου, συμβάλλει ενεργά στην ενημέρωση και τον δημόσιο διάλογο μέσω άρθρων σε έγκριτα οικονομικά μέσα, όπως το The Banker των Financial Times, με θέμα την τιτλοποίηση και τη βελτίωση της λειτουργίας των κεφαλαιαγορών στην Ευρώπη. Παράλληλα, η ίδια, μέλη της Διοίκησης και στελέχη της ΕΚ συμμετέχουν σε εκδηλώσεις και συνέδρια, αναδεικνύοντας τη σημασία της εταιρικής διακυβέρνησης, της βιωσιμότητας και της χρηματοοικονομικής ασφάλειας.

    Εφαρμογή νομοθεσίας και ενίσχυση εποπτείας

    Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχωρά στην εφαρμογή και υλοποίηση του Ν. 5193/2025, «Ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς και άλλες διατάξεις», μαζί με σειρά μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας των αγορών, του επενδυτικού περιβάλλοντος και της προστασίας των επενδυτών, σε συμφωνία με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς.

    Στο πλαίσιο των εποπτικών της αρμοδιοτήτων, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχώρησε στη σύνταξη και δημοσίευση Εγχειριδίου Επιτόπιων Ελέγχων, το οποίο αφορά τη συστηματοποίηση και ενίσχυση της διαδικασίας διενέργειας επιτόπιων ελέγχων στα εποπτευόμενα πρόσωπα. Η δράση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνεπούς, διαφανούς και αποτελεσματικής άσκησης εποπτείας, μέσω της εφαρμογής ενιαίων αρχών και διαδικασιών που καλύπτουν το σύνολο των φορέων που τελούν υπό την εποπτεία της Επιτροπής. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η συμμόρφωση προς το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, η προστασία των επενδυτών και η εύρυθμη λειτουργία της κεφαλαιαγοράς.

    Συμπέρασμα

    Οι δράσεις αυτές αναδεικνύουν τη δέσμευση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς να λειτουργεί ως θεματοφύλακας της χρηματοοικονομικής σταθερότητας και της εκπαίδευσης των επενδυτών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη μιας ενημερωμένης και ασφαλούς επενδυτικής κοινότητας στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

  • Στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει την οικονομία, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας

    Στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει την οικονομία, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας

    Βασίλης Κορκίδης
    Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (Ε.Β.Ε.Π.)

    Η ανάπτυξη ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού πλαισίου δράσεων για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας αποτελεί έναν από τους κορυφαίους στόχους του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, το οποίο τη στηρίζει ενεργά, προωθώντας την ισότητα των φύλων στο επιχειρείν και την ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας σε οργανώσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

    Η γυναικεία επιχειρηματικότητα συγκαταλέγεται στους πλέον δυναμικούς, αλλά ταυτόχρονα υποεκπροσωπούμενους τομείς της σύγχρονης οικονομίας. Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί πρόοδος, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ουσιαστικά εμπόδια στην ίδρυση και ανάπτυξη επιχειρήσεων. Στη βασική του φιλοσοφία, το Ε.Β.Ε.Π. θεωρεί ότι η ουσιαστική στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν αφορά μόνο την προώθηση της ισότητας των φύλων, αλλά συνδέεται άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και την κοινωνική συνοχή.

    Είναι πλέον σαφές ότι, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας συμβάλλει στην ισότητα ευκαιριών και καθιστά αναγκαία τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικών, για την άρση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες επιχειρηματίες. Κοινωνικά στερεότυπα και προκαταλήψεις συχνά οδηγούν σε περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επενδυτικά δίκτυα και μηχανισμούς υποστήριξης. Η ενίσχυση μέσω στοχευμένων προγραμμάτων χρηματοδότησης, κατάρτισης και mentoring συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση αυτών των ανισοτήτων και στη δημιουργία πιο δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού.

    Παράλληλα, η γυναικεία επιχειρηματικότητα λειτουργεί ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Η ενεργή συμμετοχή των γυναικών στο επιχειρείν ενισχύει την παραγωγικότητα, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και συμβάλλει στη συνολική ανάπτυξη της οικονομίας. Μελέτες καταδεικνύουν ότι, οι οικονομίες που αξιοποιούν πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό τους παρουσιάζουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσεων.

    Σημαντικός είναι και ο ρόλος της γυναικείας επιχειρηματικότητας στην προώθηση της καινοτομίας και της ποικιλομορφίας. Οι γυναίκες επιχειρηματίες συχνά εισάγουν νέες οπτικές, καινοτόμες ιδέες και διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, καλύπτοντας ανάγκες που έως σήμερα δεν είχαν αναγνωριστεί από την αγορά. Η διαφορετικότητα στις εμπειρίες και στον τρόπο σκέψης οδηγεί σε πιο δημιουργικές και αποτελεσματικές λύσεις.

    Επιπλέον, η γυναικεία επιχειρηματικότητα παρουσιάζει έντονο κοινωνικό αποτύπωμα. Πολλές γυναίκες ιδρύουν επιχειρήσεις με κοινωνικό ή περιβαλλοντικό προσανατολισμό, επενδύοντας στην τοπική ανάπτυξη, την εκπαίδευση και την κοινωνική ευημερία, προσδίδοντας στην επιχειρηματική δραστηριότητα αξία πέρα από το στενό οικονομικό όφελος.

    Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον κλάδο του yachting, ο οποίος παραδοσιακά θεωρείτο ανδροκρατούμενος, αλλά πλέον προσελκύει ολοένα και περισσότερες γυναίκες. Όπως έχει αναδείξει το Ε.Β.Ε.Π., οι γυναίκες καταλαμβάνουν θέσεις που εκτείνονται από τα πληρώματα και τη διοίκηση σκαφών έως τη διαχείριση εταιρειών, τον σχεδιασμό υπηρεσιών και την επιχειρηματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε ποσοστό γυναικείας απασχόλησης στη ναυτιλία 7,8%, με πρόβλεψη να αγγίξει το 10% το 2025, ποσοστό που υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 2,4% και τον παγκόσμιο μέσο όρο του 1,2%. Παράλληλα, στις δημόσιες σχολές εμπορικού ναυτικού, το 15–16% των νέων σπουδαστών είναι γυναίκες.

    Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η συμμετοχή των γυναικών παραμένει εντονότερη στα αρχικά στάδια εκπαίδευσης και λιγότερο σε ανώτερες θέσεις ευθύνης, όπως αυτή του captain σε yachts. Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσέλκυση γυναικών στον κλάδο, ενώ δεν υφίστανται ουσιαστικά εμπόδια για την επαγγελματική τους ανέλιξη. Δεδομένου ότι, το yachting αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά προϊόντα της χώρας, η αξιοποίηση του «ανεκμετάλλευτου ταλέντου» των γυναικών μπορεί να λειτουργήσει ως καθοριστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μέσω στοχευμένων πολιτικών, προγραμμάτων mentoring και εξειδικευμένων εκπαιδευτικών clusters.

    Τέλος, η στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας δημιουργεί ισχυρά θετικά πρότυπα για τις επόμενες γενιές. Η προβολή επιτυχημένων γυναικών επιχειρηματιών ενθαρρύνει τα νέα κορίτσια να πιστέψουν στις δυνατότητές τους και να διεκδικήσουν ενεργό ρόλο στον επιχειρηματικό και επαγγελματικό στίβο.

    Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν αποτελεί απλώς ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Συνιστά στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει την οικονομία, προάγει την καινοτομία και συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο ισότιμης και βιώσιμης κοινωνίας.

  • ΒΑΡΒΑΡΑ ΜΗΤΛΙΑΓΚΑ: «Η πολιτική δεν είναι αυτοσκοπός αλλά προσφορά στην κοινωνία»

    ΒΑΡΒΑΡΑ ΜΗΤΛΙΑΓΚΑ: «Η πολιτική δεν είναι αυτοσκοπός αλλά προσφορά στην κοινωνία»

    ΒΑΡΒΑΡΑ ΜΗΤΛΙΑΓΚΑ, ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΕΡΡΩΝ

    ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ Φωτεινή Νάσσου

    Είναι η πρώτη γυναίκα δήμαρχος στον Δήμο Σερρών. Ανέλαβε τα καθήκοντα της τον Ιανουάριο του 2024 με μόλις 37 ψήφους περισσότερους από τον αντίπαλό της, από την πρώτη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών. Είναι δικηγόρος και μητέρα δυο παιδιών, με καταγωγή από τη Λευκοπηγή Κοζάνης.

    Από τον πρώτο γύρο των εκλογών, Δήμαρχος Σερρών. Τι σημαίνει αυτό για σας και ποιο είναι το προσωπικό σας στοίχημα; Τι προσδοκάτε να πετύχετε από την ενασχόλησή σας με την πολιτική;
    Αναλογίζομαι κάθε μέρα την τιμή που μου έγινε αλλά και το μέγεθος της ευθύνης. Ο στόχος μας είναι οι Σέρρες να γίνουν ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός δήμος, πόλος έλξης, με ποιότητα ζωής για όλους. Ένας δήμος ανθρώπινός, με προοπτικές για τη νέα γενιά.

    Πώς διατηρείτε την επαφή σας με την κοινωνία και τους πολίτες;

    Η επαφή με τους πολίτες πρέπει να στηρίζεται στην ειλικρίνεια, στο καθαρό βλέμμα και στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Όλες οι πολιτικές παθογένειες ξεκινούν από την υποκριτική στάση των πολιτικών.

    Ποια έργα είναι στις προτεραιότητές σας; Ποια θα ολοκληρωθούν την τρέχουσα θητεία;

    Το 2026 είναι έτος υλοποίησης όλων όσων με σκληρό αγώνα δρομολογήσαμε την πρώτη διετία. Προχωρά η ολοκλήρωση του νέου προπονητικού κολυμβητηρίου. Ξεκινά η λειτουργία του Κέντρου Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (Κ.Η.Φ.Η.), ένα έργο με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα.
    Σε εξέλιξη βρίσκονται σημαντικές παρεμβάσεις στις αθλητικές εγκαταστάσεις ενώ προχωρά η αναβάθμιση των σχολικών μας μονάδων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουμε και στην αντιμετώπιση του ζητήματος των αυξημένων τιμών ουρανίου σε συγκεκριμένες περιοχές του Δήμου, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 2,5 εκατ. ευρώ. Η παραχώρηση των ανενεργών στρατοπέδων στον Δήμο ανοίγει νέους αναπτυξιακούς δρόμους. Συνολικά, την επόμενη χρονιά αναμένεται να υλοποιηθούν έργα ύψους 12 έως 15 εκατ. ευρώ, δίνοντας ουσιαστική αναπτυξιακή ώθηση στον Δήμο Σερρών.

    Ποιες δυσκολίες συναντήσατε αυτά τα δύο χρόνια διοίκησης;

    Παραλάβαμε έναν Δήμο με συσσωρευμένα και χρόνια προβλήματα. Δουλέψαμε με σχέδιο, συνεργασία και επιμονή, αξιοποιώντας κάθε χρηματοδοτικό εργαλείο. Οι προκλήσεις αυτές μάς έκαναν πιο έμπειρους και αποφασισμένους να συνεχίσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

    Στην αυτοδιοικητική σας πορεία συναντήσατε απαξιωτικές ή φυλετικές συμπεριφορές;

    Η κοινωνία μας δεν έχει ξεπεράσει πλήρως τα στερεότυπα όταν πρόκειται για γυναίκες σε θέσεις ευθύνης. Έχω συναντήσει τόσο ευθείες όσο και έμμεσες, απαξιωτικές συμπεριφορές. Η απάντηση σε αυτά είναι η δουλειά, η συνέπεια και το αποτέλεσμα. Πιστεύω βαθιά ότι όλοι κρινόμαστε από το έργο μας που αφήνουμε στον τόπο μας.

    Πώς προέκυψε η αγάπη σας για την αυτοδιοίκηση;

    Η αγάπη μου για την αυτοδιοίκηση γεννήθηκε μέσα από το οικογενειακό μου περιβάλλον. Ο πατέρας μου υπήρξε δύο φορές Δήμαρχος Σερρών. Ήταν μια πορεία που χτίστηκε με πίστη ότι η πολιτική δεν είναι αυτοσκοπός αλλά προσφορά στην κοινωνία.

    Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε πει: «Στον τόπο μας έχουμε τη συνήθεια να συζητούμε πολύ, για να μην παίρνουμε αποφάσεις που συνεπάγονται ευθύνες». Πώς το σχολιάζετε;
    Η ευθύνη της διοίκησης είναι να ακούει, να συνθέτει απόψεις, αλλά τελικά να παίρνει αποφάσεις και να αναλαμβάνει το κόστος τους. Προσωπικά πιστεύω στη διαβούλευση, αλλά πιστεύω και στην πράξη. Οι πολίτες μας εξέλεξαν για να δίνουμε λύσεις.

    Μητέρα, σύζυγος, εργαζόμενη και Δήμαρχος. Ποια λέξη ή έννοια εκφράζει τη Βαρβάρα;

    Είναι η «ευθύνη». Ευθύνη απέναντι στην οικογένειά μου, στη δουλειά μου, αλλά κυρίως απέναντι στους ανθρώπους που μου εμπιστεύθηκαν τη διοίκηση του Δήμου. Είναι μια λέξη που εμπεριέχει φροντίδα, συνέπεια και δύναμη. Και είναι αυτή που καθοδηγεί κάθε μου απόφαση, τόσο στην προσωπική όσο και στη δημόσια ζωή μου.

     

  • Οι εργοδότες θα αυξήσουν τη χρήση ΑΙ στον χώρο εργασίας

    Οι εργοδότες θα αυξήσουν τη χρήση ΑΙ στον χώρο εργασίας

    Το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά καμπής για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται, μετριέται και βιώνεται η εργασία. Στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης βρίσκεται η τεχνητή νοημοσύνη, όχι πλέον ως πειραματικό εργαλείο, αλλά – όπως λένε οι αναλύσεις – ως βασικός «συνεργάτης» στην καθημερινή λειτουργία των οργανισμών.

    Από τους ψηφιακούς βοηθούς έως τα εξατομικευμένα υβριδικά μοντέλα: πώς η τεχνητή νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την εργασία το 2026

    Σύμφωνα με τις τάσεις, που παρουσιάζει η International Workplace Group, οι υβριδικές ομάδες ενσωματώνουν πλέον συστηματικά ψηφιακούς βοηθούς βασισμένους στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι εφαρμογές αυτές αυτοματοποιούν διοικητικές εργασίες, αναζήτηση πληροφοριών και προγραμματισμό, απελευθερώνοντας χρόνο για δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αύξηση της παραγωγικότητας και βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

    Τα δεδομένα αποτυπώνουν με σαφήνεια τη δυναμική της τάσης. Το 77% των διευθυντικών στελεχών δηλώνει ότι η παραγωγικότητα έχει, ήδη, βελτιωθεί χάρη στη χρήση εργαλείων ΑΙ, ενώ το 80% αναγνωρίζει ότι αναδύονται νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

    Οι επιχειρήσεις, αναγνωρίζοντας ότι το ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυση τους, στρέφονται σε λύσεις, που συνδυάζουν παραγωγικότητα, ευεξία και εξατομίκευση. Με αυτό ως δεδομένο, η ΑΙ αναδεικνύεται στον καταλύτη, που επιτρέπει αυτή τη σύνθεση, μεταβάλλοντας ριζικά τόσο τις δεξιότητες που απαιτούνται όσο και τα μοντέλα εργασίας.

    Εξατομίκευση της εργασίας μέσω δεδομένων

    Η επόμενη φάση αφορά την αξιοποίηση της ΑΙ και της ανάλυσης δεδομένων για τον ίδιο τον χώρο εργασίας. Οι εργοδότες αυξάνουν τη χρήση τέτοιων τεχνολογιών με στόχο τη δημιουργία «εξατομικευμένων υβριδικών μοντέλων» για κάθε εργαζόμενο. Τα μοντέλα αυτά περιλαμβάνουν βελτιστοποιημένα ωράρια, προτεινόμενες ημέρες συνεργασίας και επιλογή τοποθεσιών ή συνεργατικών χώρων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες και τις συνήθειες του ατόμου.

    Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με τη μετατόπιση της συζήτησης από το «πού» εργάζεται κανείς στο «πώς» η εργασία επηρεάζει την απόδοση, τα οικονομικά αποτελέσματα και την ευημερία των ομάδων. Η ΑΙ λειτουργεί ως εργαλείο λήψης αποφάσεων, επιτρέποντας στους οργανισμούς να σχεδιάζουν εργασιακά περιβάλλοντα βασισμένα σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε γενικές πολιτικές.

    Παράλληλα, η διαγενεακή συνεργασία λειτουργεί επιταχυντικά: το 62% των εργαζομένων της Generation Z υποστηρίζει συναδέλφους μεγαλύτερης ηλικίας στη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύοντας τη συνολική αποδοτικότητα των ομάδων.

    Παραγωγικότητα, ευεξία και ανθρώπινος παράγοντας

    Η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στη βελτιστοποίηση διαδικασιών. Εντάσσεται και στη στρατηγική αντιμετώπισης φαινομένων, όπως η «σιωπηλή κατάρρευση» των εργαζομένων. Με το 57% να δηλώνει ότι αποστασιοποιείται, όταν δεν αναγνωρίζεται ή όταν υφίσταται υπερβολικό έλεγχο, οι επιχειρήσεις στρέφονται σε λύσεις “well-tech”.

    Εφαρμογές ΑΙ, που παρακολουθούν επίπεδα στρες, υπενθυμίζουν πρακτικές ψυχικής φροντίδας ή ενσωματώνουν gamification, αξιοποιούνται ως εργαλεία πρόληψης της επαγγελματικής εξουθένωσης.

    Όπως επισημαίνει η σχετική μελέτη, η εξέλιξη της ΑΙ, σε συνδυασμό με νέες μορφές εκπαίδευσης και ανάπτυξης προσωπικού, θα καθορίσει την παραγωγικότητα και τη δέσμευση των εργαζομένων. Οι επιχειρήσεις, που θα επενδύσουν έγκαιρα στη συνεργασία ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης, θα αποκτήσουν στρατηγικό πλεονέκτημα. Οι υπόλοιπες, απλώς θα ακολουθούν.

  • Τραπεζική χρηματοδότηση και καταθέσεις: Δεκέμβριος 2025

    Τραπεζική χρηματοδότηση και καταθέσεις: Δεκέμβριος 2025

    Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε στο 5,5%, τον Δεκέμβριο του 2025, από 5,0% τον προηγούμενο μήνα.
    Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του συνόλου των καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 5,4%, τον Δεκέμβριο του 2025, από 5,2% τον προηγούμενο μήνα.
    Oι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 6.325 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι αύξησης κατά 1.032 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    I. Χρηματοδότηση της εγχώριας οικονομίας

    H μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης ήταν θετική κατά 4.632 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι θετικής καθαρής ροής 1.827 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    Ι.1 Χρηματοδότηση της γενικής κυβέρνησης

    Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τη γενική κυβέρνηση, τον Δεκέμβριο του 2025, ήταν θετική κατά 756 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 524 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο 1,6% από 1,4% τον προηγούμενο μήνα.

    Ι.2 Χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα

    Τον Δεκέμβριο του 2025, o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε στο 7,9% από 7,2% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν θετική κατά 3.876 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 1.303 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    Ι.2.1 Χρηματοδότηση των επιχειρήσεων

    Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Δεκέμβριο του 2025, ήταν θετική κατά 3.672 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 1.167 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 10,7% από 9,9% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων (ΜΧΕ) αυξήθηκε στο 11,3% από 9,6% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 3.298 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 697 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε στο 6,6% από 12,3% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 373 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 470 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    Ι.2.2 Χρηματοδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων

    Τον Δεκέμβριο του 2025, η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν θετική κατά 87 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 3 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο -1,2%, από -0,8% τον προηγούμενο μήνα.

    Ι.2.3 Χρηματοδότηση των ιδιωτών και ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων
    Θετική κατά 118 εκατ. ευρώ ήταν η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες και τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι θετικής καθαρής ροής 139 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησής τους διαμορφώθηκε στο 2,2% από 2,0% τον προηγούμενο μήνα.

    II. Καταθέσεις της εγχώριας οικονομίας στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα

    H μηνιαία καθαρή ροή του συνόλου των καταθέσεων ήταν θετική κατά 6.020 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι θετικής καθαρής ροής 1.516 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    ΙΙ.1 Καταθέσεις από τη γενική κυβέρνηση

    Μείωση κατά 305 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Δεκέμβριο του 2025, οι καταθέσεις της γενικής κυβέρνησης, έναντι αύξησης κατά 485 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 13,9% από 12,8% τον προηγούμενο μήνα.

    ΙΙ.2 Καταθέσεις από τον ιδιωτικό τομέα

    Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 6.325 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι αύξησης κατά 1.032 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο 5,1% από 4,9% τον προηγούμενο μήνα.

    ΙΙ.2.1 Καταθέσεις από επιχειρήσεις

    Αύξηση κατά 3.851 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Δεκέμβριο του 2025, οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, έναντι αύξησης κατά 90 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής αυξήθηκε στο 9,6% από 8,7% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, οι καταθέσεις των MXE αυξήθηκαν κατά 4.056 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης κατά 107 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Οι καταθέσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκαν κατά 205 εκατ. ευρώ, έναντι μείωσης κατά 17 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

    ΙΙ.2.2 Καταθέσεις από νοικοκυριά και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

    Αύξηση κατά 2.475 εκατ. ευρώ παρουσίασαν, τον Δεκέμβριο του 2025, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, έναντι αύξησης κατά 941 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε   στο 3,5% από 3,6% τον προηγούμενο μήνα.

    Σημειώσεις:
    Στη γενική κυβέρνηση περιλαμβάνονται η κεντρική κυβέρνηση, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης.

    Στις καταθέσεις περιλαμβάνονται και τα ρέπος.

    Στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα δεν περιλαμβάνεται η Τράπεζα της Ελλάδος.