Blog

Το θέμα του reskilling και του upskilling πρέπει να αποτελέσει την κορυφαία προτεραιότητα για τις επιχειρήσεις που θέλουν να προλάβουν το τρένο της ψηφιακής επανάστασης», τόνισε η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κα Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, από το βήμα του συνεδρίου του Economist με θέμα «Η νέα εποχή δεξιοτήτων στην Ελλάδα και την Ευρώπη».

Η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ στην ομιλία της αναφέρθηκε στις αλλαγές και τις προκλήσεις που επιφέρει η διείσδυση της υψηλής τεχνολογίας στην αγορά εργασίας, κάνοντας λόγο για μια «κοσμοϊστορική μετάβαση», στην οποία εργαζόμενοι και επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν. Όπως σημείωσε η κυρία Εφραίμογλου, μελέτες δείχνουν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει έως και το ένα τρίτο του εργατικού της δυναμικού της μέσα στα επόμενα 20 χρόνια, καθώς οι επιχειρήσεις θα προσπαθούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να καλύψουν τα κενά δεξιοτήτων που δημιουργούνται από τη γήρανση του πληθυσμού.

Παράλληλα, στοιχεία του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών δείχνουν ότι, εξαιτίας του ψηφιακού αυτοματισμού, το 14% των εργαζομένων στην Ε.Ε. απασχολείται σήμερα σε θέσεις εργασίας που αναμένεται να εκλείψουν στο μέλλον, το 40% σε θέσεις εργασίας που θα μετασχηματισθούν σημαντικά και το 34% σε θέσεις εργασίας που θα υποστούν αλλαγές. Ειδικά για τη χώρα μας, η ανάγκη εκπαίδευσης και κατάρτισης σε ψηφιακές δεξιότητες που προκύπτει είναι τεράστια. Μόλις το 1,8% των εργαζόμενων κατέχει εξειδικευμένες δεξιότητες IT, έναντι 3,9% που είναι ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να κατατάσσεται στην 27η θέση στην ΕΕ. «Στο ΕΒΕΑ», είπε η κυρία Εφραίμογλου, «το κορυφαίο επιμελητήριο της χώρας που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο ΑΕΠ, υλοποιούμε ή ετοιμάζουμε μία σειρά δράσεων προς αυτή την κατεύθυνση. Θέλουμε να εφοδιάσουμε τις επιχειρήσεις μας με όσο το δυνατόν πιο κατάλληλα εργαλεία, ώστε να προετοιμαστούν για τις προκλήσεις του μέλλοντος. Για να το κάνουν αυτό, χρειάζεται να επενδύσουν ξανά στη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για τις ίδιες και για τους ανθρώπους τους, για τις κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιούνται.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία πλατφόρμα στην οποία οι επιχειρήσεις μέλη μας δηλώνουν τις ανάγκες που έχουν σε ανθρώπινο δυναμικό, και βέβαια το είδος των αναγκών αυτών. Παράλληλα, διενεργούμε έρευνα, μέσω της οποίας θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε εμείς τις ανάγκες που υπάρχουν στην αγορά, πριν να είναι αργά. Είναι μία συνολική προσπάθεια η οποία θα μας βοηθήσει να έχουμε στη διάθεσή μας τη γεωγραφία της αγοράς σε ό,τι αφορά τις ελλείψεις δεξιοτήτων».
Το ΕΒΕΑ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα γραφεία διασύνδεσης των πανεπιστημίων για τη γεφύρωση του ακαδημαϊκού κόσμου με τον κόσμο της αγοράς και την αντιστροφή του brain drain. Επίσης, θα υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας με τη ΔΥΠΑ για την υλοποίηση προγραμμάτων αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανακατάρτισης εργαζόμενων σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, με έμφαση στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες, καθώς και για προγράμματα κατάρτισης ανέργων.
Σχετικά με τις προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει μία επιχείρηση, η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ εστίασε στην ανάγκη οι επιχειρήσεις «να εντοπίσουν έγκαιρα τις “αναδυόμενες” δεξιότητες, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι αυτοματισμοί αλλάζουν τα πάντα γύρω μας. Οι επιχειρήσεις καλούνται, επίσης, να εφαρμόσουν έγκαιρα τα κατάλληλα προγράμματα κατάρτισης του προσωπικού, διότι σε πολλές περιπτώσεις θα είναι δύσκολο να βρουν ειδικευμένο εργατικό δυναμικό που είναι ικανό να συμβάλλει και να προσαρμοστεί στην τεχνολογική αλλαγή».

Σταθερή ανάπτυξη καταγράφει η αγορά τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται το 2026 να φτάσει στα $191 δισ. Παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον πληθωρισμό, τις περικοπές στους προϋπολογισμούς της πληροφορικής και τις απολύσεις που ανακοινώνονται ακόμη και από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας, η αγορά τεχνητής νοημοσύνης (AI) επί ευρωπαϊκού εδάφους δείχνει να παραμένει αλώβητη.

Η ευρωπαϊκή αγορά τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζει να αναπτύσσεται παρά την κρίση. Μάλιστα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της International Data Corporation (IDC), η αγορά, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, του hardware και των υπηρεσιών, θα “τρέξει” με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) 25,5% την περίοδο 2022-2026.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας ερευνών, που περιλαμβάνονται στο “IDC Worldwide Semiannual Artificial Intelligence Tracker”, ατμομηχανή της ανάπτυξης για την αγορά τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη θα αποτελέσει κυρίως το λογισμικό. Το software με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να καταγράψει μέσο ετήσιο ρυθμό (CAGR) 32,4%, ενώ η ανάπτυξη θα είναι σημαντικά χαμηλότερη στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης (CAGR 27,2%), στο λογισμικό με επίκεντρο την AI (CAGR 16,7%) και στο hardware AI (CAGR 15,2%).
“Τα επόμενα πέντε χρόνια θα αποτελέσουν μια κρίσιμη περίοδο για την εμπορική υιοθέτηση του λογισμικού AI, καθώς πολλές εταιρείες και κυβερνήσεις επενδύουν τώρα περισσότερα για να κάνουν τις διαδικασίες τους πιο ευέλικτες, αποτελεσματικές και ανθεκτικές”, εξηγούν οι αναλυτές της IDC.
Όπως προσθέτουν, καινοτόμα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, όπως μοντέλα γλώσσας που βασίζονται σε βαθιά μάθηση ή διάφορα μοντέλα για ψηφιακά δίδυμα, έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν σημαντική επιχειρηματική αξία.

Πλήγμα στις υποδομές

Λόγω του πληθωρισμού, της ύφεσης και των ελλείψεων εργατικού δυναμικού, οι επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα πληγούν περισσότερο από εκείνες στο hardware πιο γενικής χρήσης, καθώς η υποδομή τεχνητής νοημοσύνης έχει υψηλότερη τιμή. Η IDC προβλέπει ότι η αγορά για διακομιστές/αποθηκευτικούς χώρους τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη θα παρουσιάσει αργό – αλλά σταθερό – μοτίβο ανάπτυξης κατά την περίοδο έως το 2026.
Η αγορά υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης έδειξε την ανθεκτικότητά της κατά τη διάρκεια της πανδημίας και η IDC αναμένει ότι η ζήτηση για λύσεις τεχνητής νοημοσύνης από επαγγελματίες παρόχους υπηρεσιών θα συνεχίσει να αυξάνεται.
“Η αυτοματοποίηση διαδικασιών βάσει τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν φαινόμενα όπως ο πληθωρισμός και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού”, αναφέρει η IDC στην ανάλυσή της.
“Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πιθανή ύφεση, ενώ η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από αντιφατικές δυνάμεις – έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων σε ορισμένους τομείς τεχνολογίας από τη μια πλευρά, ενώ από την άλλη ακόμη και οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Amazon, η Google και η Microsoft, απολύουν δεκάδες χιλιάδων εργαζομένων. Αναμένουμε ότι η αγορά τεχνητής νοημοσύνης θα συνεχίσει να αποδίδει δυναμικά, ωστόσο, λόγω των δυνατοτήτων της τεχνολογίας για μακροπρόθεσμη βελτιστοποίηση του κόστους και ως πιθανή λύση στο χάσμα δεξιοτήτων”, καταλήγει η σχετική έκθεση.

Στην εμπροσθοφυλακή της Ευρώπης όσον αφορά στη διαθεσιμότητα του 5G βρίσκεται η Ελλάδα. Μπορεί οι επιδόσεις της χώρας μας, όπως και της Ευρώπης συνολικά, να απέχουν από αυτές άλλων διεθνών ανταγωνιστών, ωστόσο, τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη κινούνται προς την εποχή του 5G.
Στο 40% φτάνει σήμερα η διαθεσιμότητα του 5G στην Ελλάδα, μια από τις καλύτερες επιδόσεις πανευρωπαϊκά. Το ποσοστό των πολιτών με 5G συσκευές, που περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους κάνοντας χρήση δικτύων 5G, φθάνει πλέον το 37,3%. Η επίδοση αυτή είναι η 5η καλύτερη μετά από τις ΗΠΑ, όπου η διαθεσιμότητα διαμορφώνεται στο 56%, την Κύπρο, την Ελβετία και τη Δανία, με 49,8%, 46,1% και 42,7% αντίστοιχα. Είναι μάλιστα υψηλότερη από τις αντίστοιχες επιδόσεις εξαιρετικά “ώριμων” ψηφιακά αγορών, όπως η Νότια Κορέα (35,1%,), η Ολλανδία (34,8%) ή η Κίνα (25,7%).
Σύμφωνα με τα στοιχεία της OOKLA, στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη παρατηρείται αύξηση της διαθεσιμότητας 5G, λόγω διογκούμενης διείσδυσης των 5G smartphones και ταχείας ανάπτυξης των δικτύων 5G.

Επιβράδυνση ταχυτήτων
Δεν ισχύει όμως το ίδιο με τις ταχύτητες, οι οποίες βαίνουν μειούμενες τόσο στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, όσο και στην Ελλάδα. Η χώρα μας βρίσκεται στη 13η θέση όσον αφορά τη μέση ταχύτητα 5G (download), αν και η επίδοση αυτή είναι μειωμένη έναντι του 2021. Για την ακρίβεια, το 4ο τρίμηνο του 2022, η μέση ταχύτητα download στα 5G δίκτυα στην Ελλάδα ήταν 165,10 Mbps, όταν έναν χρόνο νωρίτερα το 5G στη χώρα έτρεχε με 194,4 Mbps.
Ρεκόρ ταχύτητας, παγκοσμίως, κάνουν τα δίκτυα 5G στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με 549,71 Μbps, στη Νότια Κορέα με 496,93 Mbps, στη Σιγκαπούρη με 388,66 Mbps και στη Σαουδική Αραβία με 344,41 Mbps.
Από το report της Ookla, το οποίο εξετάζει την πρόοδο του 5G επί ευρωπαϊκού εδάφους, προκύπτει ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν μέση ταχύτητα λήψης (download) 5G κάτω από 200 Mbps. Κι αυτό αφορά ισχυρές οικονομίες, όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και η Ισπανία, όπου η μέση ταχύτητα του 5G φτάνει τα 139,12 Mbps, 130,64 Mbps, 125,87 Mbps και 98,01 Mbps αντίστοιχα.
Οι επιδόσεις αυτές κατατάσσουν τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη στην κατηγορία των λεγόμενων 5G Improvers, δηλαδή των χωρών που επιδέχονται βελτιώσεις. Από τα ευρωπαϊκά κράτη μόνο η Βουλγαρία ανήκει στην κατηγορία των 5G Leaders, μια λίστα κρατών που περιλαμβάνει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Νότια Κορέα, τη Σιγκαπούρη και το Κατάρ, με μέση ταχύτητα λήψης 5G 342,71 Mbps.

Θέμα τιμής
Ένα κρίσιμο στοιχείο που οδηγεί στη διαθεσιμότητα 5G είναι η οικονομική προσιτότητα και η διαθεσιμότητα smartphones με δυνατότητα 5G. Σύμφωνα με την Counterpoint Research, το 4ο τρίμηνο του 2022 οι πωλήσεις smartphone 5G σε όλη την Ευρώπη ανήλθαν συνολικά σε 26,8 εκατ., ποσό που ισοδυναμεί με το 67% των συνολικών πωλήσεων smartphone.
Το αντίστοιχο ποσοστό στη Βόρεια Αμερική είναι 84% και 87% σε Κίνα, Ιαπωνία και Νότια Κορέα. Συνεπώς, η Ευρώπη χρειάζεται ακόμη να διανύσει πολύ δρόμο για να φτάσει σε άλλες προηγμένες αγορές.
Εντός της Ευρώπης υπάρχει επίσης μεγάλη διακύμανση, με τη Γερμανία να βρίσκεται στο 90%, τη Σουηδία στο 88%, το Ηνωμένο Βασίλειο στο 86% και τις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης στο 49%.

Κεφάλαια €270 εκατ. σε ένα δίμηνο “σήκωσαν” οι ελληνικές startups από 45 Έλληνες και ξένους επενδυτές. Η επενδυτική «ομοβροντία», που εκφράστηκε μέσα από 28 γύρους χρηματοδότησης προς ελληνικές startups μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, θέτει τις προϋποθέσεις ώστε το 2023 να εξελιχθεί σε χρονιά-ρεκόρ για το οικοσύστημα, το οποίο μάλιστα κατέγραψε και δύο exits το εξεταζόμενο διάστημα.
“Το 2022, παρά τη δυσμενή συγκυρία, το ελληνικό οικοσύστημα επέδειξε ανθεκτικότητα, αλλά και ρευστότητα. Το 2023 προμηνύεται ακόμα καλύτερο”, αναφέρει η Marathon Venture Capital, η οποία δημοσιοποίησε τα σχετικά στοιχεία.

Την εκτίμηση της Marathon επιβεβαιώνουν τα ηχηρά deals με πρωταγωνιστές τις ελληνικές startups, που δημιουργήθηκαν από τις αρχές του 2023. Πρόκειται για συμφωνίες χρηματοδότησης, όπως αυτή της αμερικανικής Carlyle προς τη Hack Τhe Box, ύψους $55 εκατ. ή της Elikonos Capital Partners, επίσης $55 εκατ., προς την Instacar. Συμφωνίες που αποδεικνύουν στην πράξη ότι το εγχώριο οικοσύστημα ωριμάζει και γίνεται ικανό να προσελκύσει την ψήφο εμπιστοσύνης κορυφαίων επενδυτικών κεφαλαίων ανά τον κόσμο. Βέβαια, να σημειώσουμε ότι πολλές από τις εν λόγω συμφωνίες αφορούν σε εταιρείες οι οποίες έχουν μεν ελληνικό αίμα, αλλά δεν έχουν παρουσία στη χώρα μας.
Αν υπολογιστούν μόνο οι startups με παρουσία στην Ελλάδα, τα κεφάλαια που συγκέντρωσαν από τις αρχές του έτους φτάνουν τα $134 εκατ., τα οποία προήλθαν από 30 επενδυτές σε 18 γύρους χρηματοδότησης.

Ποιες startups «πήγαν ταμείο» το 2023

Εκτός από τη Hack Τhe Box και την Instacar, από τις αρχές του έτους σημαντικές χρηματοδοτήσεις, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, εξασφάλισαν η Wikifarmer από το Point Nine με $5,4 εκατ., η Sunlight.io από τη Valedor Partners με $5 εκατ., η OneRoof με επενδυτή την Gaingels, με $3,2 εκατ., η Prosperty που “σήκωσε” $2,6 εκατ. από τη Velocity Partners. Επίσης, η BibeCoffee “σήκωσε” $2,1 εκατ. από την Eleven Ventures, η Convert Group προσέλκυσε $2 εκατ., η Billys άντλησε $800.000 από την Genesis Ventures, ενώ η BIO2CHP υποδέχτηκε χρηματοδότηση €500.000 από την TECS Capital.
Στα σημαντικά ορόσημα που πέτυχε από τις αρχές του 2023 το εγχώριο νεοφυές οικοσύστημα θα πρέπει να συμπεριληφθούν τα δύο exits που ολοκληρώθηκαν, με τη MarineTraffic να εξαγοράζεται από την Kpler και την ελληνική OilX, η οποία πέρασε στην Energy Aspects.
Τα στοιχεία της Marathon δείχνουν ότι ο μεγάλος όγκος των χρηματοδοτήσεων επικεντρώθηκε σε “ώριμες” startups που βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης. Οι χρηματοδοτικοί γύροι της κατηγορίας seed και Seed A ήταν σαφώς υποδεέστεροι.